Jump to content

Wp/mag/भारतके जिला

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
(Redirected from Wp/mag/भारतके मण्डल)
Wp > mag > भारतके जिला
एगो मण्डलके भाग । मणडल फिन प्रखण्डमे बँटल हे ।

मण्डल (जिला) भारतीय राज्य वा केन्द्रशासितप्रदेसके प्रसासनिक भाग होवहे । मण्डल फिन उपबिभागमे अथवा सीधे प्रखण्डमे बँटल होवहे ।

मण्डलके अधिकारीके गिनतीमे निम्न आवहथ:

एकरमे से प्रत्येक अधिकारीके अधीन राज्यसरकारके उपयुक्त शाखाके अधिकारी होवहथ ।

अधिकतर मण्डलके एगो मण्डल मुख्यालय होवहे, जेकर नाम प्रायः मण्डलेके नाम पर होवहे ।

अवलोकन

[edit | edit source]
प्रत्येक राज्य वा केन्द्रशासितप्रदेसमे मण्डलके सङ्ख्या
# राज्य/केन्द्रशासितप्रदेस मण्डलके सङ्ख्या जनसङ्ख्या जनसङ्ख्या / मण्डल
अरुणाचलप्रदेश 26 १३,८३,७२७ ५३,२२०
असम 35 ३,१२,०५,५७६ ८,९१,५८८
आन्ध्रप्रदेश 26 ४,९५,७७,१०३ १९,०६,८१२
उत्तरप्रदेश 75 १९,९८,१२,३४१ २६,६४,१६५
उत्तराखण्ड 13 १,००,८६,२९२ ५,९३,३११
ओड़िसा 30 ४,१९,७४,२१८ १३,९९,१४१
कर्नाटक 31 ६,१०,९५,२९७ १९,७०,८१६
केरल 14 ३,३४,०६,०६१ २३,८६,१४७
गुजरात 33 ६,०४,३९,६९२ १८,३१,५०६
१० गोआ 2 १४,५८,५४५ ७,२९,२७३
११ छत्तीसगढ़ 33 २,५५,४५,१९८ ७,७४,०९७
१२ झारखण्ड 24 ३,२९,८८,१३४ १३,७४,५०६
१३ तमिल्नाडु 38 ७,२१,४७,०३० १८,९८,६०६
१४ तेलङ्गाना 33 ३,५०,०३,६७४ १०,६०,७१७
१५ नागालैण्ड 16 १९,७८,५०२ १,२३,६५६
१६ पञ्जाब 23 २,७७,४३,३३८ १२,०६,२३२
१७ पच्छिमबङ्गाल 23 ९,१२,७६,११५ ३०,४२,५३७
१८ बिहार 38 १०,४०,९९,४५२ २७,३९,४५९
१९ मणिपुर 16 २५,७०,३९० १,६०,६४९
२० मध्यप्रदेश 55 ७,२६,२६,८०९ १२,७४,१५५
२१ महाराष्ट्र 36 ११,२३,७४,३३३ ३१,२१,५०९
२२ मिजोरम् 11 १०,९७,२०६ ९९,७४६
२३ मेघालय 12 २९,६६,८८९ २,४७,२४१
२४ राजस्थान 50 ६,८५,४८,४३७ १२,४६,३३५
२५ सिक्किम् 6 ६,१०,५७७ १,०१,७६३
२६ हरियाणा 22 २,५३,५१,४६२ ११,५२,३३९
२७ हिमाचलप्रदेश 12 ६८,६४,६०२ ५,२८,०४६
२८ त्रिपुरा 8 ३६,७३,९१७ ४,५९,२४०
२९ अण्डमान आउ निकोबार द्वीपसमूह 3 ३,८०,५८१ १,२६,८६०
३० चण्डीगढ़ 1 १०,५५,४५० १०,५५,४५०
३१ जम्मू आउ कश्मीर 20 १,२२,५८,०९३ ६,१२,९०५
३२ दादर आउ नगर हवेली आउ दमन आउ दीउ 3 ५,८६,९५६ १,९५,६५२
३३ दिल्ली 11 १,६७,८७,९४१ १५,२६,१७६
३४ पुदुच्चेरी 4 १२,४७,९५३ ३,११,९८८
३५ लद्दाख् 2 २,९०,४९२ ७२,६२३
३६ लक्षद्वीप 1 ६४,४७३ ६४,४७३
कुल786 १,२१,०५,७६,८५६ १५,०१,९५६

नामकरण

[edit | edit source]

अधिकांश मण्डलके नाम ओकर प्रशासनिक केन्द्रके नामपर रखल गेलहे । कुछके दु नामसे जानल जाहे, एक पारम्परिक आउ दोसर जे ऊ नगरके नामके उपयोग करहे जे मुख्यालय हे । काहेकि अधिकान्श मण्डलके नाम एगो नगरके नामपर रखल गेलहै, एहिसे नगर आउ मण्डलके बीच अन्तर करेला "मण्डल" शब्द जोड़ल जाहै ।

एके नियन नाम

[edit | edit source]

भारतमे दोसर मण्डल सङ्गे अपन नाम साझा करेवाला मण्डल

[edit | edit source]

दक्खिन एसियामे कौनो पड़ोसी देसके कौनो मण्डल सङ्गे अपन नाम साझा करेवाला मण्डल

[edit | edit source]

पूरा प्रकारसे दक्खिन एसियाके बाहिरके मण्डल सङ्गे नाम साझा करेवाला मण्डल

[edit | edit source]

राज्य

[edit | edit source]

निम्नलिखित तालिका बिभिन्न राज्यके जनसङ्ख्या बिवरण सूचीबद्ध करहै । स्तम्भमे पदानुक्रमित प्रशासनिक उपखण्ड सङ्केत,[1] मण्डलके नाम, मण्डल मुख्यालय, २०११ के जनगणना जनसङ्ख्या,[2] बर्ग किलोमीटरमे क्षेत्रफल आउ प्रति बर्ग किलोमीटर जनसङ्ख्या घनत्व [2] शामिल है ।

अरुणाचलप्रदेश (AR)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1AJअञ्जोहवाइ21,0896,1903
2CHचाङ्गलाङ्गचाङ्गलाङ्ग147,9514,66232
3EKपूर्ब कामेङ्गसेप्पा78,4134,13419
4ESपूरुब सियाङ्पासिघाट99,0193,60327
5ईटानगरईटानगर122,930200614.65
6  [lower-alpha 2]कामलेरागा22,256200111
7  [lower-alpha 3]क्रा दादीपालिन्22,290220210
8KKकुरुङ्ग कुमेकोलोरिआङ्ग89,7176,04015
9  [lower-alpha 4]लेपा रादाबसर्     
10ELलोहिततेजु145,5382,40261
11LDलङ्गडिङ्गलङ्गडिङ्ग60,0001,20050
12DVनिचला दिबाङ्ग घाटीरयिङ्ग53,9863,90014
13  [lower-alpha 5]निचला सियाङ्गलिकाबाली22,630   
14LBनिचला सुबनसिरीजिरो82,8393,50824
15  [lower-alpha 6]नामसाईनामसाई95,9501,58760
16  [lower-alpha 7]पाक्के केसाङ्गलेम्मी15,3581,9327.9
17PAपापुमपारेयुपिआ176,3852,87561
18  [lower-alpha 8]शि योमीतातो13,3102,8755
19  [lower-alpha 9]सियाङ्गबोलेङ्ग31,9202,91911
20TAतवाङ्गतवाङ्ग49,9502,08524
21TIतिरप्खोनसा111,9972,36247
22UDऊपरी दिबाङ्ग घाटीआनिनि8,0049,1291
23USऊपरी सियाङ्गयिङ्कियङ्ग35,2896,1886
24UBऊपरी सुबनसिरीदापोरिजो83,2057,03212
25WKपच्छिम कामेङ्गबोमडिला87,0137,42212
26WSपच्छिम सियाङ्गआलङ्ग112,2728,32513
27 केयि पानियोर् याचुली 30,000
28 बिचोम् नापाङ्गफुङ्ग 9,710
  1. १ नवम्बर २०१४ के नाम बदलके बिजयपुर कर देल गेलै
  2. कामले मण्डल, निचला सुबनसिरी मण्डलसे बिभाजनके बाद २०१७ मे बनावल गेलहल ।[3]
  3. क्रा दादी मण्डल, कुरुङ्ग कुमे मण्डलसे बिभाजनके बाद २०१५ मे बनावल गेलहल ।[4]
  4. लेपा रादा मण्डल, निचला सियाङ्ग मण्डलसे बिभाजनके बाद २०१८ मे बनावल गेलहल ।[5]
  5. निचला सियाङ्ग मण्डल, पच्छिम सियाङ्ग आउ पूरुब सियाङ्ग मण्डलसे बिभाजनके बाद २०१७ मे बनावल गेलहल ।
  6. नामसाई मण्डल २०१४ मे बनल हल ।
  7. पाक्के केसाङ्ग मण्डल, पूरुब कामेङ्ग मण्डलसे बिभाजनके बाद २०१८ मे बनावल गेलहल ।[5]
  8. शि योमी मण्डल, पच्छिम सियाङ्ग मण्डलसे बिभाजनके बाद २०१८ मे बनावल गेलहल ।[5]
  9. सियाङ्ग मण्डल २०१५ मे बनल हल ।

असम (AS)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1BKबाक्सामुसलपुर953,7732,008475
2BJबजालीपाठशाला253,816418610
3BPबरपेटाबरपेटा1,693,6223,245520
4BNबिश्बनाथबिश्बनाथ चारिआलि612,4911415430
5BOबङाइगाँओबङाइगाँओ732,6391,724425
6CAकाछारसिलचर1,736,3193,786459
7CD [lower-alpha 1]चराइदेउसोणारि471,4181,069440
8CHचिराङ्गकाजलगाँओ481,8181,975244
9DRदरङ्गमङलदै908,0901,849491
10DMधेमाजिधेमाजि688,0773,237213
11DUधुबरीधुबरी1,948,6322,838687
12DIडिब्रुगढ़डिब्रुगढ़1,327,7483,381393
13NCडिमा हासाओहाफलङ्ग213,5294,88844
14GPगोवालपारागोवालपारा1,008,9591,824553
15GGगोलाघाटगोलाघाट1,058,6743,502302
16HAहाइलाकान्दिहाइलाकान्दि659,2601,327497
17HJहोजाइशङ्करदेवनगर931,2181686550
18JOजोरहाटजोरहाट1,091,2952,851383
19KUकामरूपआमिनगाँओ1,517,2023,480436
20KMकामरूप महानगरगुवाहाटी1,260,4196272,010
21KGकार्बि आङ्गलङ्गडिफु965,28010,43493
22KRकरिमगञ्जकरिमगञ्ज1,217,0021,809673
23KJकोकराझारकोकराझार886,9993,129283
24LAलखिमपुरउत्तर लखिमपुर1,040,6442,277457
25MJ [lower-alpha 2]माजुलीगड़मूर167,304880300
26MAमरिगाँओमरिगाँओ957,8531,704562
27NNनगाँओनगाँओ2,826,0063,831738
28NBनलबारीनलबारी769,9191,009763
29STशिबसागरशिबसागर1,150,2532,668431
30SOशोणितपुरतेजपुर1,925,9755,324362
31SM [lower-alpha 3]दक्खिन शालमारा-मानकाचरहाटशिङिमारि555,114568980
32TPतामोलपुरतामोलपुर389,150884440
33TIतिनसुकियातिनसुकिया1,316,9483,790347
34UDओदालगुरिओदालगुरि832,7691,676497
35WK [lower-alpha 4]पच्छिम कार्बि आङ्गलङ्ग हामरेन300,3203,03599
  1. चराइदेउ मण्डलके शिवसागर मण्डलसे बिभाजनके बाद २०१५ मे बनावल गेलहल ।[6]
  2. माजुली मण्डलके निर्माण २०१६ मे जोरहाट मण्डलसे बिभाजनके बाद कैल गेलहल ।[7][8]
  3. दक्खिन शालमारा-मानकाचर मण्डलके निर्माण २०१५ मे धुबरी मण्डलसे बिभाजनके बाद कैल गेलहल ।[6]
  4. पच्छिम कार्बि आङ्गलङ्ग मण्डलके निर्माण २०१५ मे कार्बि आङ्गलङ्ग मण्डलसे बिभाजनके बाद कैल गेलहल ।[6]

आन्ध्रप्रदेश (AP)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1 AS अल्लूरि सीतारामराजु पाडेरु 954,000 12,251 77.87
2 AK अनकापल्लि अनकापल्लि 1,727,000 4,292 402.38
3ANअनन्तपुरअनन्तपुर2,241,10010,205219.608
4 AM अन्नमय्य रायचोटि 1,697,300 7,954 213.389
5 BP बापट्ल बापट्ल 1,587,000 3,829 414.47
6 CH चित्तूरु चित्तूरु 1,873,000 6,855 273.23
7 KN डाॅ॰ बी॰आर॰ अम्बेडकर कोनसीम अमलापुर 1,719,100 2,083 825.30
8 EG पूरुब गोदावरी राजमहेन्द्री 1,832,300 2,561 715.46
9 EL एलूरु एलूरु 2,071,700 6,679 310.181
10 GU गुण्टूरु गुण्टूरु 2,091,000 2,443 855.9
11 KK काकिनाड काकिनाड 2,092,300 3,019 693.04
12 KR कृष्णा मछलीपट्नम् 1,735,000 3,775 459.602
13 KU कर्नूलु कर्नूलु2,271,700 7,980 284.67
14 NN नन्द्याल नन्द्याल 1,781,800 9,682 184.032
15 NE नेल्लूरु नेल्लूरु2,469,700 10,441 236
16 NT एन॰टी॰आर॰ बिजयवाड़ा 2,218,000 3,316 668.88
17 PL पल्नाडु नरसरावुपेट 2,042,000 7,298 279.80
18 PM पार्वतीपुर मन्यम् पार्वतीपुर 925,300 3,659 252.88
19 PR प्रकाश ओङ्गोलु 2,288,000 14,322 160
20 SR श्रीकाकुलम् श्रीकाकुलम् 2,191,471 4,591 477.34
21 SS श्री सत्यसाई पुट्टपर्ति 1,840,000 8,925 206.2
22 TR तिरुपति तिरुपति 2,197,000 8,231 241.72
23 VS बिशाखपट्नम् बिशाखपट्नम् 1,959,500 1,048 1869.8
24 VZ बिजयनगर बिजयनगर 1,930,800 4,122 468.41
25 WG पच्छिमगोदावरी भीमवरम् 1,780,000 2,178 817.3
26 CU वाई॰एस्॰आर्॰ कडप कडप 2,060,700 11,228 183.532

उत्तरप्रदेश (UP)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1AGआगराआगरा4,380,7934,0271,084
2ALअलीगढ़अलीगढ़3,673,8493,7471,007
3ANअम्बेडकरनगरअकबरपुर2,398,7092,3721,021
4AMअमेठीगौरीगञ्ज2,549,9353,063830
5JPअमरोहाअमरोहा1,838,7712,321818
6AUऔरैयाऔरैया1,372,2872,051681
7FZअयोध्याअयोध्या2,468,3712,7651,054
8AZआजमगढ़आजमगढ़4,616,5094,0531,139
9BGबागपतबागपत1,302,1561,345986
10BHबहराइचबहराइच2,384,2394,926415
11BLबलियाबलिया3,223,6422,9811,081
12BPबलरामपुरबलरामपुर2,149,0663,349642
13BNबान्दाबान्दा1,799,5414,413404
14BBबाराबङ्कीबाराबङ्की3,257,9833,825739
15BRबरेलीबरेली4,465,3444,1201,084
16BSबस्तीबस्ती2,461,0562,687916
17BHभदोहीभदोही1,554,2039601,531
18BIबिजनौरबिजनौर3,683,8964,561808
19BDबदायूँबदायूँ3,712,7385,168718
20BUबुलन्दशहरबुलन्दशहर3,498,5073,719788
21CDचन्दौलीचन्दौली1,952,7132,554768
22CTचित्रकूटकर्वी990,6263,202315
23DEदेवरियादेवरिया3,098,6372,5351,220
24ETएटाएटा1,761,1522,456717
25EWइटावाइटावा1,579,1602,287683
26FRफर्रूखाबादफतेहगढ़1,887,5772,279865
27FTफतेहपुरफतेहपुर2,632,6844,152634
28FIफिरोजाबादफिरोजाबाद2,496,7612,3611,044
29GBगौतमबुद्धनगरनोएडा1,674,7141,2691,252
30GZगाजियाबादगाजियाबाद4,661,4521,1753,967
31GPगाजीपुरगाजीपुर3,622,7273,3771,072
32GNगोण्डागोण्डा3,431,3864,425857
33GRगोरखपुरगोरखपुर4,436,2753,3251,336
34HMहमीरपुरहमीरपुर1,104,0214,325268
35PNहापुड़हापुड़1,338,2116602,028
36HRहरदोईहरदोई4,091,3805,986683
37HTहाथरसहाथरस1,565,6781,752851
38JLजालौनउरई1,670,7184,565366
39JUजौनपुरजौनपुर4,476,0724,0381,108
40JHझाँसीझाँसी2,000,7555,024398
41KJकन्नौजकन्नौज1,658,0051,993792
42KDकानपुरदेहातअकबरपुर1,795,0923,021594
43KNकानपुरनगरकानपुर4,572,9513,1561,415
44KRकासगञ्जकासगञ्ज1,438,1561,955736
45KSकौशाम्बीमञ्झनपुर1,596,9091,837897
46KUकुशीनगरपडरौना3,560,8302,9091,226
47LKलखीमपुर खीरीलखीमपुर4,013,6347,674523
48LAललितपुरललितपुर1,218,0025,039242
49LUलखनऊलखनऊ4,588,4552,5281,815
50MGमहाराजगञ्जमहाराजगञ्ज2,665,2922,953903
51MHमहोबामहोबा876,0552,847288
52MPमैनपुरीमैनपुरी1,847,1942,760670
53MTमथुरामथुरा2,541,8943,333761
54MBमऊमऊ2,205,1701,7131,287
55MEमेरठमेरठ3,447,4052,5221,342
56MIमिर्जापुरमिर्जापुर2,494,5334,522561
57MOमुरादाबादमुरादाबाद4,773,1383,7181,284
58MUमुजफ्फरनगरमुजफ्फरनगर4,138,6054,0081,033
59PIपीलीभीतपीलीभीत2,037,2253,499567
60PRप्रतापगढ़प्रतापगढ़3,173,7523,717854
61AHप्रयागराजप्रयागराज5,959,7985,4811,087
62RBरायबरेलीरायबरेली3,404,0044,609739
63RAरामपुररामपुर2,335,3982,367987
64SAसहारनपुरसहारनपुर3,464,2283,689939
65SMसम्भलसम्भल2,217,0202453890
66SKसन्तकबीर नगरखलीलाबाद1,714,3001,4421,014
67SJशाहजहाँपुरशाहजहाँपुर3,002,3764,575673
68SHशामली[9]शामली1,274,8151,0631,200
69SVश्रावस्तीश्रावस्ती1,114,6151,948572
70SNसिद्धार्थनगरनौगढ़2,553,5262,751882
71SIसीतापुरसीतापुर4,474,4465,743779
72SOसोनभद्रराबर्ट्सगञ्ज1,862,6126,788274
73SUसुल्तानपुरसुल्तानपुर3,790,9224,436855
74UNउन्नावउन्नाव3,110,5954,561682
75VAबनारस (वाराणसी)बनारस3,682,1941,5352,399

उत्तराखण्ड (UK)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1ALअल्मोड़ाअल्मोड़ा621,9273,090198
2BAबागेश्वरबागेश्वर259,8402,310116
3CLचमोलीगोपेश्वर391,1147,69249
4CPचम्पावतचम्पावत259,3151,781147
5DDदेहरादूनदेहरादून1,698,5603,088550
6HAहरिद्वारहरिद्वार1,927,0292,360817
7NAनैनीतालनैनीताल955,1283,853225
8PGपौड़ी गढ़वालपौड़ी686,5275,438129
9PIपिथौरागढ़पिथौरागढ़485,9937,11069
10RPरुद्रप्रयागरुद्रप्रयाग236,8571,896119
11TGटिहरी गढ़वालनया टिहरी616,4094,085169
12USउधमसिंह नगररुद्रपुर1,648,3672,912648
13UTउत्तरकाशीउत्तरकाशी329,6867,95141

ओड़िसा (OD)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1ANअनुगोलअनुगोल1,271,7036,232199
2BDबौद्धबौद्ध439,9173,098142
3BHभद्रकभद्रक1,506,5222,505601
4BLबलाङ्गीरबलाङ्गीर1,648,5746,575251
5BRबरगढ़बरगढ़1,478,8335,837253
6BWबालेश्वरबालेश्वर2,317,4193,634609
7CUकटककटक2,618,7083,932666
8DEदेबगढ़देबगढ़312,1642,781106
9DHढेङ्कानालढेङ्कानाल1,192,9484,452268
10GNगञ्जामछत्रपुर3,529,0318,206430
11GPगजपतिपारलाखेमुण्डि575,8803,850133
12JHझारसुगुड़ाझारसुगुड़ा579,4992,081274
13JPजाजपुरजाजपुर1,826,2752,888630
14JSजगतसिंहपुरजगतसिंहपुर1,136,6041,759681
15KHखोर्द्धाखोर्द्धा2,251,6732,813800
16KJकेन्दुझरकेन्दुझर1,802,7778,240217
17KLकलाहाण्डिभबानिपाटणा1,573,0547,920199
18KNकन्धमालफुलबाणी731,9528,02191
19KOकोरापुटकोरापुट1,376,9348,807156
20KPकेन्द्रापड़ाकेन्द्रापड़ा1,439,8912,644545
21MLमालकानगिरिमालकानगिरि612,7275,791106
22MYमयूरभञ्जबारिपदा2,513,89510,418241
23NBनबरङ्गपुरनबरङ्गपुर1,218,7625,294230
24NUनूआपड़ानूआपड़ा606,4903,408157
25NYनयागढ़नयागढ़962,2153,890247
26PUपुरीपुरी1,697,9833,051488
27RAरायगड़ारायगड़ा961,9597,584.7136
28SAसम्बलपुरसम्बलपुर1,044,4106,702158
29SOसुबर्ण्णपुरसुबर्ण्णपुर652,1072,284279
30SUसुन्दरगढ़सुन्दरगढ़2,080,6649,712214

कर्नाटक (KA)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1BKबागलकोटबागलकोट1,890,8266,583288
2BLबल्लारीबल्लारी1,400,9704,252330
3BGबेलगावीबेलगावी4,778,43913,415356
4BRबेङ्गलूरु ग्रामिणबेङ्गलूरु987,2572,239441
5BNबेङ्गलूरु नगरबेङ्गलूरु9,588,9102,1904,378
6BDबीदर्बीदर्1,700,0185,448312
7CJचामराजनगरचामराजनगर1,020,9625,102200
8CKचिक्कबल्लापुरचिक्कबल्लापुर1,254,3774,208298
9CKचिक्कमगलूरुचिक्कमगलूरु1,137,7537,201158
10CTचित्रदुर्गचित्रदुर्ग1,660,3788,437197
11DKदक्खिन कन्नडमङ्गलूरु2,083,6254,559457
12DAदावणगेरेदावणगेरे1,643,4944,460370
13DHधारवाडधारवाड1,846,9934,265434
14GAगदगगदग-बेटगेरि1,065,2354,651229
15GUकलबुर्गिकलबुर्गि2,564,89210,990233
16HSहासनहासन1,776,2216,814261
17HVहावेरीहावेरी1,598,5064,825331
18KDकोडगुमडिकेरि554,7624,102135
19KLकोलारकोलार1,540,2314,012384
20KPकोप्पलकोप्पल1,391,2925,565250
21MAमण्ड्यमण्ड्य1,808,6804,961365
22MYमैसूरुमैसूरु2,994,7446,854437
23RAरायचूरुरायचूरु1,924,7736,839228
24RMरामनगररामनगर1,082,7393,573303
25SHशिवमोग्गशिवमोग्ग1,755,5128,495207
26TUतुमकूरुतुमकूरु2,681,44910,598253
27UDउडुपिउडुपि1,177,9083,879304
28UKउत्तर कन्नडकारवार1,353,29910,291132
29बिजयनगरहोसपेटे1,353,6285,644240
30BJबिजयपुरबिजयपुर2,175,10210,517207
31YGयादगिरियादगिरि1,172,9855,225224

केरल (KL)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)[10]
घनत्व
(/km)[2]
1ALआलप्पुलआलप्पुल2,121,9431,4151,501
2ERएरणाकुलम्काक्कनाड्3,279,8603,0631,069
3IDइडुक्किपैनावु1,107,4534,356254
4KNकण्णूर्कण्णूर्2,525,6372,961852
5KSकासरगोड्कासरगोड्1,302,6001,989654
6KLकोल्लम्कोल्लम्2,629,7032,4831,056
7KTकोट्टयम्कोट्टयम्1,979,3842,206896
8KZकोलिक्कोड्कोलिक्कोड्3,089,5432,3451,318
9MAमलप्पुरमलप्पुर4,110,9563,5541,058
10PLपालक्काड्पालक्काड्2,810,8924,482627
11PTपत्तनम्तिट्टपत्तनम्तिट्ट1,195,5372,652453
12TSतृश्शूर्तृश्शूर्3,110,3273,0271,026
13 TV तिरुवनन्तपुर तिरुवनन्तपुर3,307,2842,1891,509
14WAवयनाड्कल्पट्ट816,5582,130383

गुजरात (GJ)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1AHअहमदाबादअहमदाबाद7,208,2007170890
2AMअमरेलीअमरेली1,513,6146,760205
3ANआणन्दआणन्द2,090,2762,942711
4ARअरवल्लीमोडासा1,051,7463,217327
5BKबनासकाँठापालनपुर3,116,04512,703290
6BRभरूचभरूच1,550,8226,524238
7BVभावनगरभावनगर2,877,96111,155288
8BTबोटाडबोटाड656,0052,564256
9CUछोटा उदयपुरछोटा उदयपुर1,071,8313,237331
10DAदाहोददाहोद2,126,5583,642582
11DGडाङ्गआहवा226,7691,764129
12DDदेवभूमि द्वारकाखम्भालिया752,4845,684132
13GAगान्धीनगरगान्धीनगर1,387,4782163660
14GSगीर सोमनाथवेरावल1,217,4773,754324
15JAजामनगरजामनगर2,159,13014,125153
16JUजुनागढ़जुनागढ़2,742,2918,839310
17KHखेडानडियाद2,298,9344,215541
18KAकच्छभुज2,090,31345,65246
19MHमहीसागरलुणावाडा994,6242,500440
20MAमहेसाणामहेसाणा2,027,7274,386462
21MBमोरबीमोरबी960,3294,871197
22NRनर्मदाराजपीपला590,3792,749214
23NVनवसारीनवसारी1,330,7112,211602
24PMपञ्चमहालगोधरा2,388,2675,219458
25PAपाटणपाटण1,342,7465,738234
26POपोरबन्दरपोरबन्दर586,0622,294255
27RAराजकोटराजकोट3,157,67611,203282
28SKसाबरकाँठाहिमतनगर2,427,3467,390328
29STसुरतसुरत6,081,3224,418953
30SNसुरेन्द्रनगरसुरेन्द्रनगर1,755,87310,489167
31TAतापीव्यारा806,4893,435249
32VDबडोदराबडोदरा3,639,7754312467
33VLबलसाडबलसाड1,703,0683,034561

गोआ (GA)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1NGउत्तर गोआपणजी817,7611,736471
2SGदक्खिन गोआमारगाँओ639,9621,966326

छत्तीसगढ़ (CG)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1  [lower-alpha 1]बालोदबालोद826,1653,527234
2  [lower-alpha 2]बलौदा बजारबलौदा बजार1,305,3434,748275
3  [lower-alpha 3]बलरामपुर-रामानुजगञ्जबलरामपुर730,4913,806190
4BAबस्तरजगदलपुर834,8734,030210
5  [lower-alpha 4]बेमेतराबेमेतरा795,7592,855270
6BJबीजापुरबीजापुर229,8326,56235
7BIबिलासपुरबिलासपुर1,961,9223,508460
8DAदन्तेवाड़ादन्तेवाड़ा533,6383,41159
9DHधमतरीधमतरी799,1992,029394
10DUदुर्गदुर्ग1,721,7262,238770
11  [lower-alpha 5]गरियाबन्दगरियाबन्द597,6535,823103
12  [lower-alpha 6]गौरेला-पेण्ड्रा-मरवाहीगौरेला336,4202,307150
13JCजाञ्जगीर-चाम्पाजाञ्जगीर1,620,6323,848421
14JAजशपुरजशपुर852,0435,825146
15KWकबीरधामकवर्धा584,6674,237195
16KKकाङ्केरकाङ्केर748,5936,513115
17  [lower-alpha 7]खैरागढ़-छुईखदान-गण्डईखैरागढ़368,444-
18  [lower-alpha 8]कोण्डागाँओकोण्डागाँओ578,3267,76874
19KBकोरबाकोरबा1,206,5636,615183
20KJकोरियाबैकुण्ठपुर659,0396,578100
21MAमहासमुन्दमहासमुन्द1,032,2754,779216
22MG[lower-alpha 9]मनेन्द्रगढ़-चिरमिरी-भरतपुरमनेन्द्रगढ़422,2481,726.39
23MM[lower-alpha 9]मोहला-मानपुर-अम्बरगढ़ चौकीमोहला283,947-
24  [lower-alpha 10]मुङ्गेलीमुङ्गेली701,7072,750255
25NRनारायणपुरनारायणपुर140,2066,64020
26RGरायगढ़रायगढ़1,493,6277,068211
27RPरायपुररायपुर2,160,8762,892750
28RNराजनान्दगाँओराजनान्दगाँओ1,537,5208,062191
29SB[lower-alpha 9]सारनगढ़-बिलाईगढ़सारनगढ़607,434-
30ST[lower-alpha 9]सक्तीसक्ती653,036-
31SK [lower-alpha 11]सुकमासुकमा250,1595,89742
32  [lower-alpha 12]सूरजपुरसूरजपुर789,0432,787280
33SJसरगुजाअम्बिकापुर839,6613,265150
  1. बालोद मण्डल दुर्ग मण्डलके बिभाजनके बाद २०१२ मे बनावल गेलहल ।
  2. बलौदा बजार मण्डल रायपुर मण्डलके बिभाजनके बाद २०१२ मे बनावल गेलहल ।
  3. बलरामपुर मण्डल सरगुजा मण्डलके बिभाजनके बाद २०१२ मे बनावल गेलहल ।
  4. बेमेतरा मण्डल दुर्ग मण्डलके बिभाजनके बाद २०१२ मे बनावल गेलहल ।
  5. गरियाबन्द मण्डल रायपुर मण्डलके बिभाजनके बाद २०१२ मे बनावल गेलहल ।
  6. गौरेला-पेण्ड्रा-मरवाही मण्डल २०२० मे बिलासपुर मण्डल के बिभाजनके बाद बनावल गेलहल ।
  7. खैरागढ़-छुईखदान-गण्डई मण्डलके घोषणा २६ अप्रैल २०२२ के कैल गेलहल ।
  8. कोण्डागाँओ मण्डल २०१२ मे बस्तर मण्डलके बिभाजनके बाद बनावल गेलहल ।
  9. 1 2 3 4 १५ अगस्त २०२१ के मनेन्द्रगढ़-चिरमिरी-भरतपुर, मोहला-मानपुर-अम्बागढ़ चौकी, शक्ति आउ सारनगढ़-बिलाईगढ़ मण्डलके घोषणा करल गेल ।
  10. मुङ्गेली मण्डल २०१२ मे बिलासपुर मण्डलके बिभाजनके बाद बनावल गेलहल ।
  11. सुकमा मण्डल २०१२ मे दन्तेवाड़ा मण्डल के बिभाजनके बाद बनावल गेलहल ।
  12. सूरजपुर मण्डल २०१२ मे सरगुजा मण्डलके बिभाजनके बाद बनावल गेलहल ।

झारखण्ड (JH)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1BOबोकारोबोकारो2,061,9182,883716
2CHचतराचतरा1,042,3043,700275
3DEदेओघरदेओघर1,491,8792,479602
4DHधनबादधनबाद2,682,6622,0401,316
5DUदुमकादुमका1,321,0964,404300
6ESपूरुबी सिंहभूमजमशेदपुर2,291,0323,562648
7GAगढ़वागढ़वा1,322,3874,064327
8GIगिरिडीहगिरिडीह2,445,2034,887497
9GOगोड्डागोड्डा1,311,3822,110622
10GUगुमलागुमला1,025,6565,360191
11HAहजारीबागहजारीबाग1,734,4953,555488
12JAजामताड़ाजामताड़ा790,2071,802439
13KHखूँटीखूँटी530,2992,535210
14KOकोडरमाकोडरमा716,2592,540282
15LAलातेहारलातेहार725,6733,630200
16LOलोहरदगालोहरदगा461,7381,502307
17PKपाकुड़पाकुड़899,2001,805498
18PLपलामूमेदिनीनगर1,936,3194,393442
19RMरामगढ़रामगढ़949,1591,341708
20RAराँचीराँची2,912,0225,097572
21SAसाहिबगञ्जसाहिबगञ्ज1,150,0382,063558
22SKसराइकेला खरसावाँसराइकेला1,063,4582,657401
23SIसिमडेगासिमडेगा599,8133,750160
24WSपच्छिमी सिंहभूमचाईबासा1,501,6197,224209

तमिल्नाडु (TN)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1AYअरियलूर्अरियलूर्752,4813,208387
2CGLचेङ्गल्पट्टुचेङ्गल्पट्टु2,556,2442,945868
3CHचेन्नैचेन्नै7,139,88242617,000
4COकोयम्बत्तूरुकोयम्बत्तूरु3,472,5784,723748
5CUकडलूरुकडलूरु2,600,8803,999702
6DHधर्मपुरीधर्मपुरी1,502,9004,532332
7DGLदिण्डुक्कल्दिण्डुक्कल्2,161,3676,058357
8ERईरोडुईरोडु2,259,6085,714397
9KLकल्लक्कुरिच्चिकल्लक्कुरिच्चि1,682,6873,520478
10KCकाञ्चिपुरकाञ्चिपुर1,166,4011,656704
11KKकन्याकुमारीनागर्कोविल्1,863,1781,6851,106
12KAकरूरुकरूरु1,076,5882,901371
13KRकृष्णगिरिकृष्णगिरि1,883,7315,086370
14MDUमदुरैमदुरै3,191,0383,676823
15MLDमयिलाडुतुरैमयिलाडुतुरै918,3561,172784
16NGनागप्पट्टिनम्नागप्पट्टिनम्1,614,0692,716668
17NIनीलगिरिउदगमण्डल735,0712,549288
18NMनामक्कल्नामक्कल्1,721,1793,429506
19PEपेरम्बलूर्पेरम्बलूर्564,5111,752323
20PUपुदुक्कोट्टैपुदुक्कोट्टै1,918,7254,651348
21RAरामनाथपुररामनाथपुर1,337,5604,123320
22RNराणिपेट्राणिपेट्1,210,2772,234524
23SAसेलम्सेलम्3,480,0085,245663
24SVGशिवगङ्गाशिवगङ्गा1,341,2504,086324
25TSतेन्काशीतेन्काशी14,07,6272916483
26TPतिरुपुरतिरुपुर2,471,2225,106476
27TCतिरुच्चिराप्पल्लितिरुच्चिराप्पल्लि2,713,8584,407602
28THतेनितेनि1,243,6843,066433
29TIतिरुनेल्वेलितिरुनेल्वेलि1,665,2533,842433
30TJतञ्चावूर्तञ्चावूर्2,402,7813,397691
31TKतूत्तुक्कुडितूत्तुक्कुडि1,738,3764,594378
32TPतिरुप्पत्तूर्तिरुप्पत्तूर्1,111,8121,798618
33TLतिरुवल्लूरुतिरुवल्लूरु3,725,6973,4241,049
34TRतिरुवारूर्तिरुवारूर्1,268,0942,377533
35TVतिरुबन्नामलैतिरुबन्नामलै2,468,9656,191399
36VEभेल्लूरुभेल्लूरु1,614,2422,080776
37VLबिलुपुरबिलुपुर2,093,0033,725562
38VNRबिरुधुनगरबिरुधुनगर1,943,3093,446454

तेलङ्गाना (TS)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1ADआदिलाबादआदिलाबाद708,9524,185.97171
2  भद्राद्री कोठगुडम्कोठगुडम्1,304,8118,951.00143
3  हनुमकोण्डहनुमकोण्ड1,135,7071,304.50826
4HYहैदराबादहैदराबाद3,943,32321718,172
5  जगित्यालजगित्याल983,4143,043.23407
6  जनगामजनगाम582,4572,187.50259
7  जयशङ्कर भूपालपल्लिभूपालपल्लि712,2576,361.70115
8  जोगुलाम्ब गद्वालगद्वाल664,9712,928.00208
9  कामारेड्डिकामारेड्डि972,6253,651.00266
10KAकरीमनगरकरीमनगर1,016,0632,379.07473
11KHखम्मम्खम्मम्1,401,6394,453.00321
12  कोमरम भीमआसिफाबाद515,8354,300.16106
13  महबूबाबादमहबूबाबाद770,1702,876.70269
14MAमहबूबनगरमहबूबनगर1,318,1104,037.00281
15  मञ्चेरियलमञ्चेरियल807,0374,056.36201
16MEमेदकमेदक767,4282,740.89275
17  मेड्चल मल्काजगिरिषामीर्पेट्2,542,2035,005.982,251
18  मुलुगुमुलुगु2,94,6713,881124
19NAनल्गोण्डनल्गोण्ड1,631,3992,449.79227
20  नारायणपेटनारायणपेट5,66,8742336.44243
21  नागरर्कर्नूल्नागरर्कर्नूल्893,3086,545.00124
22  निर्मलनिर्मल709,4153,562.51185
23NIनिजामाबादनिजामाबाद1,534,4284,153.00366
24  पेद्दपल्लिपेद्दपल्लि795,3324,614.74356
25  राजन्न सिरिसिल्लसिरिसिल्ल546,1212,030.89273
26RAरङ्गारेड्डिकोङ्गर कलन्, इब्रहिमपट्नम्2,551,7315,031.00486
27  सङ्गारेड्डिसङ्गारेड्डि1,527,6284,464.87347
28  सिद्दिपेटसिद्दिपेट993,3763,425.19279
29  सूर्यापेटसूर्यापेट1,099,5603,374.47305
30  बिकाराबादबिकाराबाद881,2503,385.00274
31  बनपर्तिबनपर्ति751,5532,938.00268
32WLबरङ्गल्बरङ्गल्716,4572,175.50330
33  यादाद्रि भुबनगिरिभुबनगिरि726,4653,091.48239

नागालैण्ड (NL)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1  चुमुकेदिमाचुमुकेदिमा125,400570220
2DIडिमापुरडिमापुर379,769926410
3KIकिफाइर्किफाइर्74,0331,25566
4KOकोहिमाकोहिमा270,0631,041213
5LOलङ्गलेङ्गलङ्गलेङ्ग50,59388589
6MKमोककचाङ्गमोककचाङ्ग193,1711,615120
7MNमनमन259,6041,786145
8  नियुलैण्डनियुलैण्ड42,287483.6387
9  नोकलाक्नोकलाक्59,3001,15251
10PEपेरेनपेरेन163,2942,30055
11PHफेकफेक163,2942,02681
12  शामटर्शामटर्34,22346973
13  त्सेमिन्युत्सेमिन्यु63,629256249
14TUटुवेनसाङ्गटुवेनसाङ्ग414,8014,22898
15WOबखाबखा166,2391,628120
16ZUजुन्हेबटजुन्हेबट141,0141,255112

पञ्जाब (PB)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1AMअमृतसरअमृतसर2,490,8912,673932
2BNLबरनालाबरनाला596,2941,423419
3BAभटिण्डाभटिण्डा1,388,8593,355414
4FIफिरोजपुरफिरोजपुर2,026,8315,334380
5FRफरीदकोटफरीदकोट618,0081,472424
6FTफतेहगढ़ साहिबफतेहगढ़ साहिब599,8141,180508
7FAफाजिल्का[lower-alpha 1]फाजिल्का1,180,4833113379
8GUगुरदासपुरगुरदासपुर2,299,0263,542649
9HOहोशियारपुरहोशियारपुर1,582,7933,397466
10JAजलन्धरजलन्धर2,181,7532,625831
11KAकपूरथलाकपूरथला817,6681,646501
12LUलुधियानालुधियाना3,487,8823,744975
13MLमालेरकोटलामालेरकोटला429,754684629
14MAमानसामानसा768,8082,174350
15MOमोगामोगा992,2892,235444
16MUश्रीमुक्तसर साहिबश्रीमुक्तसर साहिब902,7022,596348
17PAपठानकोटपठानकोट626,154929674
18PAपटियालापटियाला2,892,2823,175596
19RUरूपनगररूपनगर683,3491,400488
20SASसाहिबजादा अजीतसिंह नगरसाहिबजादा अजीतसिंह नगर (मोहाली)986,1471,188830
21SAसङ्गरूरसङ्गरूर1,654,4083,685449
22PBशहीद भगतसिंह नगरनवाँशहर614,3621,283479
23TTतरन तारनतरन तारन साहिब1,120,0702,414464
  1. फाजिल्का मण्डलके गठन २०११ मे होएल हल, ई मण्डलला २०११ के जनगणनामे कौनो आँकड़ा नै हे ।

पश्चिमबङ्गाल (WB)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1ADअलिपुरद्वारअलिपुरद्वार1,501,9833,136479
2BNबाँकुड़ाबाँकुड़ा3,596,2926,882523
3BIबीरभूमसुरी3,502,3874,545771
4KBकोचबिहारकोचबिहार2,822,7803,387833
5DDदक्खिन दिनाजपुरबालुरघाट1,670,9312,183753
6DAदार्जिलिङ्गदार्जिलिङ्ग1,595,1812,093762
7HGहुगलिचिनसुरा5,520,3893,1491,753
8HRहाओड़ाहाओड़ा4,841,6381,4673,300
9JAजलपाइगुड़िजलपाइगुड़ि3,869,6756,227621
10JHझाड़ग्रामझाड़ग्राम1,136,5483,038374
11KAकालिम्पोङ्गकालिम्पोङ्ग251,6421,054239
12KOकलकताकलकता4,486,679206.0824,252
13MAमालदाइङ्ग्लिश बजार3,997,9703,7331,071
14MSDमुर्शिदाबादबहरमपुर7,102,4305,3241,334
15NAनदियाकृष्णनगर5,168,4883,9271,316
16PNउत्तर २४ परगनाबारासत10,082,8524,0942,463
17BRपच्छिम बर्धमानआसनसोल2,882,0311,6031,798
18PMपच्छिम मेदिनीपुरमेदिनीपुर4,776,9096,308757
19BRपूर्ब बर्धमानबर्धमान4,835,5325,433890
20PRपूर्ब मेदिनीपुरतमलुक5,095,8754,7361,076
21PUपुरुलियापुरुलिया2,927,9656,259468
22PSदक्खिन २४ परगनाअलिपुर8,161,9619,960819
23UDउत्तर दिनाजपुररायगञ्ज3,000,8493,180956

बिहार (BR)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1ARअररियाअररिया2,806,2002,829992
2AWअरवलअरवल700,8436381,098
3AUऔरङ्गाबादऔरङ्गाबाद2,511,2433,303760
4BAबाँकाबाँका2,029,3393,018672
5BEबेगूसरायबेगूसराय2,954,3671,9171,540
6BGभागलपुरभागलपुर3,032,2262,5691,180
7BJभोजपुरआरा2,720,1552,4731,136
8BUबक्सरबक्सर1,707,6431,6241,003
9DAदरभङ्गादरभङ्गा3,921,9712,2781,721
10ECपूरुबी चम्पारणमोतिहारी5,082,8683,9691,281
11GAगयागया4,379,3834,978880
12GOगोपालगञ्जगोपालगञ्ज2,558,0372,0331,258
13JAजमुईजमुई1,756,0783,099567
14JEजहानाबादजहानाबाद1,124,1761,5691,206
15KMकैमूरभभुआ1,626,9003,363488
16KTकटिहारकटिहार3,068,1493,0561,004
17KHखगड़ियाखगड़िया1,657,5991,4861,115
18KIकिशनगञ्जकिशनगञ्ज1,690,9481,884898
19LAलखीसरायलखीसराय1,000,7171,229815
20MPमधेपुरामधेपुरा1,994,6181,7871,116
21MBमधुबनीमधुबनी4,476,0443,5011,279
22MGमुङ्गेरमुङ्गेर1,359,0541,419958
23MZमुजफ्फरपुरमुजफ्फरपुर4,778,6103,1731,506
24NLनालन्दाबिहारशरीफ2,872,5232,3541,220
25NWनवादानवादा2,216,6532,492889
26PAपटनापटना5,772,8043,2021,803
27PUपूर्णियापूर्णिया3,273,1273,2281,014
28ROरोहताससासाराम2,962,5933,850763
29SHसहरसासहरसा1,897,1021,7021,125
30SMसमस्तीपुरसमस्तीपुर4,254,7822,9051,465
31SRसारणछपरा3,943,0982,6411,493
32SPशेखपुराशेखपुरा634,927689922
33SOशिवहरशिवहर656,9164431,882
34STसीतामढ़ीसीतामढ़ी3,419,6222,1991,491
35SWसिवानसिवान3,318,1762,2191,495
36SUसुपौलसुपौल2,228,3972,410919
37VAवैशालीहाजीपुर3,495,0212,0361,717
38WCपच्छिमी चम्पारणबेतिया3,935,0425,229753

मणिपुर (MN)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1BPRबिष्णुपुरबिष्णुपुर240,363496415
2CDLचान्देल्चान्देल्144,0283,31737
3CCprचुरचान्दपुरचुरचान्दपुर271,2744,57450
4IEइम्फाल् पूरुबपोरोम्पात्452,661710555
5IWइम्फाल् पच्छिमलम्फेल्पात्514,683519847
6JBMजिरिबाम्जिरिबाम्43,818232190
7KAKकक्चिङ्गकक्चिङ्ग135,481190710
8KJकाम्जोङ्गकाम्जोङ्ग45,6162,00023
9KPIकाङ्पोक्पिकाङ्पोक्पि193,7441,698110
10NLनोनेनोने (लोङ्माइ)     
11PZफेरझाउल्फेरझाउल्47,2502,28521
12SEसेनापतिसेनापति354,7723,269116
13TMLतमेङ्लोङ्गतमेङ्लोङ्ग140,1434,39125
14TNLतेङ्नौपल्तेङ्नौपल्59,1101,21349
15TBLथौबाल्थौबाल्420,517514713
16UKRउख्रुल्उख्रुल्183,1154,54731

मध्यप्रदेश (MP)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1AGआगर मालवाआगर571,2752,785205
2ALअलीराजपुरअलीराजपुर728,6773,182229
3APअनूपपुरअनूपपुर749,5213,747200
4ASअशोकनगरअशोकनगर844,9794,674181
5BLबालाघाटबालाघाट1,701,1569,229184
6BRबड़वानीबड़वानी1,385,6595,432256
7BEबैतूलबैतूल1,575,24710,043157
8BDभिण्डभिण्ड1,703,5624,459382
9BPभोपालभोपाल2,368,1452,772854
10BUबुरहानपुरबुरहानपुर756,9933,427221
11CTछत्तरपुरछत्तरपुर1,762,8578,687203
12CNछिन्दवाड़ाछिन्दवाड़ा2,090,30611,815177
13DMदमोहदमोह1,263,7037,306173
14DTदतियादतिया786,3752,694292
15DEदेवासदेवास1,563,1077,020223
16DHधारधार2,184,6728,153268
17DIडिण्डौरीडिण्डौरी704,2187,42794
18GUगुनागुना1,240,9386,485194
19GWग्वालियरग्वालियर2,030,5435,465445
20HAहरदाहरदा570,3023,339171
21NAहोशङ्गाबादहोशङ्गाबाद1,240,9756,698185
22INइन्दौरइन्दौर3,272,3353,898839
23JAजबलपुरजबलपुर2,460,7145,210472
24JHझाबुआझाबुआ1,024,0916,782285
25KAकटनीकटनी1,291,6844,947261
26ENखण्डवाखण्डवा1,309,4437,349178
27WNखरगौनखरगौन1,872,4138,010233
28MHमैहरमैहर---
29MLमण्डलामण्डला1,053,5225,805182
30MSमन्दसौरमन्दसौर1,339,8325,530242
31MGमौगञ्जमौगञ्ज---
32MOमुरैनामुरैना1,965,1374,991394
33NAनरसिंहपुरनरसिंहपुर1,092,1415,133213
34NEनीमचनीमच825,9584,267194
35  निवाड़ीनिवाड़ी404,8071,170345
36PAपन्नापन्ना1,016,0287,135142
37PDपाण्ढुर्नापाण्ढुर्ना---
38RSरायसेनरायसेन1,331,6998,466157
39RGराजगढ़राजगढ़1,546,5416,143251
40RLरतलामरतलाम1,454,4834,861299
41REरीवारीवा2,363,7446,314374
42SGसागरसागर2,378,29510,252272
43STसतनासतना2,228,6197,502297
44SRसीहोरसीहोर1,311,0086,578199
45SOसिओनीसिओनी1,378,8768,758157
46SHशहडोलशहडोल1,064,9896,205172
47SJशाजापुरशाजापुर1,512,3536,196244
48SPश्‍योपुरश्‍योपुर687,9526,585104
49SVशिवपुरीशिवपुरी1,725,81810,290168
50SIसीधीसीधी1,126,51510,520232
51SNसिङ्गरौलीबैढ़न1,178,1325,672208
52TIटीकमगढ़टीकमगढ़1,444,9205,055286
53UJउज्जैनउज्जैन1,986,8646,091356
54UMउमरियाउमरिया643,5794,062158
55VIबिदिशाबिदिशा1,458,2127,362198

महाराष्ट्र (MH)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1AHअहमदनगरअहिल्यानगर4,543,08317,048266
2AKअकोलाअकोला1,818,6175,429321
3AMअमरावतीअमरावती2,887,82612,235237
4AUछत्रपति सम्भाजीनगरछत्रपति सम्भाजीनगर3,695,92810,107365
5BIबीडबीड2,585,96210,693242
6BHभण्डाराभण्डारा1,198,8103,890293
7BUबुलढानाबुलढाना2,588,0399,661268
8CHचन्द्रपुरचन्द्रपुर2,194,26211,443192
9OSधाराशिवधाराशिव1,660,3117,569219
10DHधुलेधुले2,048,7818,095285
11GAगढ़चिरौलीगढ़चिरौली1,071,79514,41274
12GOगोन्दियागोन्दिया1,322,3315,431253
13HIहिङ्गोलीहिङ्गोली1,178,9734,526244
14JGजलगाँओजलगाँओ4,224,44211,765359
15JNजालनाजालना1,958,4837,718255
16KOकोल्हापुरकोल्हापुर3,874,0157,685504
17LAलातूरलातूर2,455,5437,157343
18MCमुम्बई नगरमुम्बई3,145,96615720,036
19MUमुम्बई उपनगरबान्द्रा (पूरुब)9,332,48144621,000
20NDनान्देडनान्देड3,356,56610,528319
21NBनन्दुरबारनन्दुरबार1,646,1775,055276
22NGनागपुरनागपुर4,653,1719,892470
23NSनासिकनासिक6,109,05215,539393
24PLपालघरपालघर2,990,1165,344560
25PAपरभणीपरभणी1,835,9826,511295
26PUपुणेपुणे9,426,95915,643603
27RGरायगढ़अलीबाग2,635,3947,152368
28RTरत्नागिरीरत्नागिरी1,612,6728,208196
29SNसाङ्गलीसाङ्गली2,820,5758,572329
30STसातारासातारा3,003,92210,475287
31SIसिन्धुदुर्गओरोस848,8685,207163
32SOसोलापुरसोलापुर4,315,52714,895290
33THठाणेठाणे8,070,0324,2141,915
34WRबर्धाबर्धा1,296,1576,309205
35WSबाशिमबाशिम1,196,7145,155244
36YAयवतमालयवतमाल2,775,45713,582204

मिजोरम् (MZ)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1AIआइजल्आइजल्404,0543,577113
2CHचाम्फाइचाम्फाइ125,3703,16839
3-हाँथियाल्हाँथियाल्28,468
4-खजल्खजल्
5KOकलासिब्कलासिब्83,0541,38660
6LAलङत्लाइलङत्लाइ117,4442,51946
7LUलुङ्लेइलुङ्लेइ154,0944,57234
8MAमामित्मामित्85,7572,96728
9SAसाइहासाइहा56,3661,41440
10-साइतुआल्साइतुआल्
11SEसेरछिप्सेरछिप्64,8751,42446

मेघालय (ML)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1EGपूरुब गारो पर्बतबिलियमनगर317,6182,603121
2EKपूरुब खासी पर्बतशिलाङ्ग824,0592,752292
3  पूरुब जयन्तिया पर्बतखिलेरिहाट122,4362,11558
4  पूरुबी पच्छिम खासी पर्बतमैराङ्131,4511,35697
5  उत्तर गारो पर्बतरेसुबेलपाड़ा118,3251,113106
6RBरी भोईनङ्पो258,3802,378109
7SGदक्खिन गारो पर्बतबाघमारा142,5741,85077
8  दक्खिनपच्छिम गारो पर्बतआम्पति172,495822210
9  दक्खिनपच्छिम खासी पर्बतमौकिर्वाट्110,1521,34182
10WGपच्छिम गारो पर्बततुरा642,9233,714173
11WJपच्छिम जयन्तिया पर्बतजवाइ270,3521,693160
12WKपच्छिम खासी पर्बतनङष्टइन्385,6015,24773

राजस्थान (RJ)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1ANअनूपगढ़अनूपगढ़869,6968,871.9998
2AJअजमेरअजमेर2,584,9138,481305
3ALअलवरअलवर3,671,9998,380438
4BAबालोतराबालोतरा970,76019,00051
5BEब्यावरब्यावरNANANA
6BIबीकानेरबीकानेर2,367,74527,24478
7BMबाड़मेरबाड़मेर2,604,45328,38792
8BNबाँसवाड़ाबाँसवाड़ा1,798,1945,037399
9BPभरतपुरभरतपुर2,549,1215,066503
10BRबाराँबाराँ1,223,9216,955175
11BUबून्दीबून्दी1,113,7255,550193
12BWभीलवाड़ाभीलवाड़ा2,410,45910,455230
13CRचूरुचूरु2,041,17216,830148
14CTचित्तौड़गढ़चित्तौड़गढ़1,544,39210,856193
15DAदौसादौसा1,637,2263,429476
16-डीगडीग1,072,755NANA
17-डीडवाना-कुचामनडीडवाना1,625,837NA239
18DHधौलपुरधौलपुर1,207,2933,084398
19-दूदूदूदू3,12,857NANA
20DUडूङ्गरपुरडूङ्गरपुर1,388,9063,771368
21GCगङ्गापुर नगरगङ्गापुर नगरNANANA
22GAश्रीगङ्गानगरश्रीगङ्गानगर1,969,52010,990179
23HAहनुमानगढ़हनुमानगढ़1,779,6509,670184
24-जयपुर ग्रामिणजयपुरNANANA
25JJझुञ्झुनूझुञ्झुनू2,139,6585,928361
26JLजालौरजालौर1,830,15110,640172
27JOजोधपुरजोधपुर3,685,68122,850161
28-जोधपुर ग्रामिणजोधपुरNANANA
29JPजयपुरजयपुर6,626,17811,143595
30JSजैसलमेरजैसलमेर672,00838,40117
31JWझालाबाड़झालाबाड़1,411,3276,219227
32KAकरौलीकरौली1,458,4595,530264
33KEकेकड़ीकेकड़ीNANANA
34KTखैरथल-तिजाराखैरथल966,821NANA
35KPकोटपुतली-बहरोड़कोटपुतलीNANANA
36KOकोटाकोटा1,950,4915,446374
37TOटोङ्कटोङ्क1,421,7117,194198
38UDउदयपुरउदयपुर3,067,54913,430242
39NAनागौरनागौर3,309,23417,718187
40NTनीमकाथानानीमकाथानाNANANA
41PAपालीपाली2,038,53312,387165
42PHफलौदीफलौदीNANANA
43PGप्रतापगढ़प्रतापगढ़867,8484,112211
44RAराजसमन्दराजसमन्द1,158,2833,853302
45SAसाञ्चौरसाञ्चौर8,45,4571814,865.41
46-सलूम्बरसलूम्बरNANANA
47SKसीकरसीकर2,677,7377,732346
48-साहपुरासाहपुराNANANA
49SMसवाई माधोपुरसवाई माधोपुर1,338,1144,500257
50SRसिरोहीसिरोही1,037,1855,136202

सिक्किम् (SK)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1ESगान्तोकगान्तोक281,293954295
2NSमङ्गनमङ्गन43,3544,22610
3PSपाक्योङ्गपाक्योङ्ग74,583404180
4सोरेङ्गसोरेङ्ग64,760293221
5SSनाम्चीनाम्ची146,742750196
6WSग्याल्सिङ्ग्याल्सिङ्ग136,2991,166117

हरियाणा (HR)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1AMअम्बालाअम्बाला1,136,7841,569722
2BHभिवानीभिवानी1,629,1095,140341
3CDचरखी दादरीचरखी दादरी502,2761370367
4HRफरीदाबादफरीदाबाद1,798,9547832,298
5FTफतेहाबादफतेहाबाद941,5222,538371
6GUगुड़गाँओ (गुरुग्राम)गुड़गाँओ1,514,0851,2581,241
7HIहिसारहिसार1,742,8153,788438
8JHझज्जरझज्जर956,9071,868522
9JIजीन्दजीन्द1,332,0422,702493
10KTकैथलकैथल1,072,8612,799467
11KRकरनालकरनाल1,506,3232,471598
12KUकुरुक्षेत्रकुरुक्षेत्र964,2311,530630
13MAमहेन्द्रगढ़नारनोल921,6801,900485
14MWमेवात (नूह)नूह1,089,4061,765729
15PWपलवलपलवल1,040,4931,367761
16PKपञ्चकुलापञ्चकुला558,890816622
17PPपानीपतपानीपत1,202,8111,250949
18REरेवाड़ीरेवाड़ी896,1291,559562
19ROरोहतकरोहतक1,058,6831,668607
20SIसिरसासिरसा1,295,1144,276303
21SNPसोनीपतसोनीपत1,480,0802,260697
22YNजमुनानगरजमुनानगर1,214,1621,756687

हिमाचलप्रदेश (HP)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1BIबिलासपुरबिलासपुर382,0561,167327
2CHचम्बाचम्बा518,8446,52880
3HAहमीरपुरहमीरपुर454,2931,118406
4KAकाङ्गड़ाधर्मशाला1,507,2235,739263
5KIकिन्नौररेकाङ्ग पिओ84,2986,40113
6KUकुल्लूकुल्लू437,4745,50379
7LHलाहौल आउ स्पीतीकेलङ्18,5287,8352.3
8MAमण्डीमण्डी999,5183,950253
9SHशिमलाशिमला813,3845,131159
10SIसिरमौरनाहन्530,1642,825188
11SOसोलनसोलन576,6701,936298
12UNऊनाऊना521,0571,540328

त्रिपुरा (TR)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1DHधलाईआम्बासा377,9882,400157
2GMगोमतीउदयपुर436,8681522.8287
3KHखोवाई[lower-alpha 1]खोवाई327,3911005.67326
4NTउत्तर त्रिपुराधर्मनगर415,9461444.5288
5SPसिपाहीजला[lower-alpha 2]बिश्रामगञ्ज484,2331044.78463
6STदक्खिन त्रिपुराबेलोनिया433,7371534.2283
7UKऊनकोटि[lower-alpha 3]कैलासहर277,335591.93469
8WTपच्छिम त्रिपुराआगरतला917,534942.55973
  1. २०११ के जनगणना खन्नि त्रिपुराके खोवाई मण्डल अस्तित्वमे न हल ।
  2. २०११ के जनगणना खन्नि सिपाहीजला मण्डल अस्तित्वमे न हल ।
  3. २०११ के जनगणना खन्नि ऊनकोटि मण्डल अस्तित्वमे न हल ।

केन्द्रसासितप्रदेश

[edit | edit source]

अण्डमान आउ निकोबार द्वीपसमूह (AN)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)[11]
क्षेत्रफल
(km)[12]
घनत्व
(/km)[2][13]
1NIनिकोबारकार् निकोबार३६,८४२१,८४१20
2NAउत्तर आउ मध्य अण्डमानमायाबन्दर१,०५,५९७३,७३६28
3SAदक्खिन अण्डमानश्रीविजयपुर२,३८,१४२२,६७२89

चण्डीगढ़ (CH)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)[2][14]
क्षेत्रफल
(km)[15]
घनत्व
(/km)[2][16]
1CHचण्डीगढ़चण्डीगढ़१०,५५,४५०११४९,२५८

जम्मू आउ कश्मीर (JK)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1ANअनन्तनागअनन्तनाग1,070,1442853375
2BDबड़गामबड़गाम735,7531406537
3BPRबान्दीपुराबान्दीपुरा385,0993,010128
4BRबारामूलाबारामूला1,015,5033329305
5DOडोडाडोडा409,5762,62579
6GBगान्दरबलगान्दरबल297,00319791,151
7JAजम्मूजम्मू1,526,4063,097596
8KTकठुआकठुआ615,7112,651232
9KWकिश्तवाड़किश्तवाड़230,6967,73730
10KGकुलगामकुलगाम422,786457925
11KUकुपवाड़ाकुपवाड़ा875,5642,379368
12POपुँछपुँछ476,8201,674285
13PUपुलवामापुलवामा570,0601,398598
14RAराजौरीराजौरी619,2662,630235
15RBरामबनरामबन283,3131,330213
16RSरियासीरियासी314,7141710184
17SBसाम्बासाम्बा318,611913318
18SHशुपियाँशुपियाँ265,960312852
19SRश्रीनगरश्रीनगर1,269,7512,228703
20UDउधमपुरउधमपुर555,3574,550211

दादरा आउ नगरहवेली आउ दमन आउ दीउ (DD)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1DAदमनदमन१,९१,१७३[17]७२[18]२,६५१
2DIदीउदीउ५२,०७४[19]३९[20]२,०५८
3DNदादरा आउ नगरहवेलीसिल्वासा३,४३,७०९४९१७००

राष्ट्रिय राजधानीप्रदेश दिल्ली (DL)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)[21]
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2][22]
1CDमध्य दिल्लीदरियागञ्ज५,८२,३२०25२७,७३०
2EDपूरुब दिल्लीप्रीतबिहार१७,०९,३४६440२७,१३२
3NDनया दिल्लीकनॉट् प्लेस्१,४२,००४22४,०५७
4NOउत्तर दिल्लीसदरबाजार८,८७,९७८59१४,५५७
5NEउत्तरपूरुब दिल्लीसीलमपुर२२,४१,६२४52३६,१५५
6NWउत्तरपच्छिम दिल्लीकञ्झवाला३६,५६,५३९130८,२५४
7SHशाहदरा मण्डलनन्दनगरी  59.75 
8SDदक्खिन दिल्लीसाकेत२७,३१,९२९250११,०६०
9SEदक्खिनपूरुब दिल्लीडिफेन्स् काॅलोनी१५,००,६३६102१५,०००
10SWदक्खिनपच्छिम दिल्लीबसन्तबिहार२२,९२,९५८395५,४४६
11WDपच्छिम दिल्लीराजौरी गार्डेन्२५,४३,२४३112१९,५६३

पुदुच्चेरी (PY)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1KAकारैक्काल्कारैक्काल्२,००,२२२[23]१५७[24]१,२७५[25]
2MAमाहेमाहे४१,८१६[26][27]४,६४६[26]
3POपुदुच्चेरीपुदुच्चेरी९,५०,२८९[28]२९३[29]३,२३२[30]
4YAयानम्यानम्५५,६२६[31]३०[32]१,८५४[33]

लद्दाख (LA)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1KRकारगिलकारगिल143,38814,03610
2LEलेहलेह133,48745,1103

लक्षद्वीप (LD)

[edit | edit source]
# सङ्केत[1] मण्डल[2] मुख्यालय जनसङ्ख्या
(२०११)
क्षेत्रफल
(km)
घनत्व
(/km)[2]
1LDलक्षद्वीपकवरत्ती६४,४७३[34]३०[35]२,१४९[36]

एकरो देखी

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 "NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2" (PDF). सञ्चार एवं सूचना प्रौद्योगिकी मन्त्रालय, भारतसरकार. 12 February 2018. पप॰ 5–10. अभिगमन तिथि १० मई २०२१.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 "Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census". 2011 census of India. अभिगमन तिथि 27 December 2012.
  3. "Arunachal Assembly approves Kamle as 23rd district". India Today. 19 October 2017. अभिगमन तिथि 10 April 2019.
  4. "Kra Daadi, New Arunachal district Inaugurated". North East Today. 9 February 2015. अभिगमन तिथि 10 April 2019.
  5. 1 2 3 "Arunachal Assembly Passes Bill For Creation Of 3 New मण्डलs". NDTV. 30 August 2018. अभिगमन तिथि 10 April 2019.
  6. 1 2 3 Karmakar, Sumir (१६ अगस्त २०१५). "Celebrations tempered with caution". टेलीग्राफ् इण्डिया. अभिगमन तिथि ११ अप्रैल २०१९.
  7. "World's largest river island, Majuli, becomes India's first island मण्डल". FP India. ८ सितम्बर २०१६. अभिगमन तिथि १३ सितम्बर २०१६.
  8. "Assam: Majuli to become India's first river island मण्डल". Hindustan Times. 27 June 2016. अभिगमन तिथि 11 April 2019.
  9. उत्तरप्रदेसके शामली मण्डलके नाम पहिले प्रबुद्धनगर मण्डल हल, जे २०११ के जनगणना खन्नि अस्तित्वमे न हल ।
  10. "Part I: state" (PDF). Government of India Census portal. अभिगमन तिथि 20 April 2020.
  11. अण्डमान आउ निकोबार द्वीपसमूह २०११, पृ॰प॰ 62, 63.
  12. अण्डमान आउ निकोबार द्वीपसमूह २०११, पृ॰ 28.
  13. अण्डमान आउ निकोबार द्वीपसमूह २०११, पृ॰ 65.
  14. चण्डीगढ़ २०११, पृ॰ 36.
  15. चण्डीगढ़ २०११, पृ॰ 20.
  16. चण्डीगढ़ २०११, पृ॰ 21.
  17. दमन २०११, पृ॰ 47.
  18. दमन २०११, पृ॰ 20.
  19. दीउ २०११, पृ॰ 45.
  20. दीउ २०११, पृ॰ 20.
  21. दिल्ली २०११, पृ॰ 57.
  22. दिल्ली २०११, पृ॰ 58.
  23. कारैक्काल् 2011, पृ॰ 65.
  24. कारैक्काल् २०११, पृ॰ 26.
  25. कारैक्काल् २०११, पृ॰ 66.
  26. 1 2 माहे २०११, पृ॰ 52.
  27. माहे २०११, पृ॰ 23.
  28. पुदुच्चेरी २०११, पृ॰ 70.
  29. पुदुच्चेरी २०११, पृ॰ 29.
  30. पुदुच्चेरी २०११, पृ॰ 71.
  31. यानम् २०११, पृ॰ 54.
  32. यानम् २०११, पृ॰ 22.
  33. यानम् 2011, पृ॰ 54.
  34. लक्षद्वीप २०११, पृ॰ 42.
  35. लक्षद्वीप २०११, पृ॰ 15.
  36. लक्षद्वीप २०११, पृ॰ 43.


Template:Wp/mag/Navboxes