Jump to content

Wp/mag/इन्दौर

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > इन्दौर
इन्दौर
इन्दौर
महानगर
ऊपरेसे दक्षिणावर्त: विजय नगर क्षेत्र, राजवाड़ा दरवार, डेली कौलेज, अटल बिहारी वाजपेयी क्षेत्रीय पार्क-हवाई दृश्य, पातालपानी झरना
ऊपरेसे दक्षिणावर्त: विजय नगर क्षेत्र, राजवाड़ा दरवार, डेली कौलेज, अटल बिहारी वाजपेयी क्षेत्रीय पार्क-हवाई दृश्य, पातालपानी झरना
उपनाम: 
मिनी मुम्बई
देश भारत
राज्यमध्यप्रदेश
क्षेत्रमालवा
मण्डलइन्दौर मण्डल
सरकार
  प्रकारनगरपरिषद
  अङ्गइन्दौर नगरपालिका परिषद
क्षेत्रफल
  महानगर389.8 किमी2 (150.5 वर्ग मील)
  क्रम१०मा
उन्नतांश
553 मी (1,814 फीट)
जनसङ्ख्या
 (२०११)
  महानगर१९,६४,०८६
  क्रम१४मा
  घनत्व841/किमी2 (2,180/मील2)
  महानगर
३३,८७,४४७
  नगरक्रम
१५मा
वासिन्दाइन्दौरी
समयमण्डलयुटिसि+५:३० (भारतीय मानक समय)
पिनकोड
४५२०XX
टेलिफोन कोड०७३१
वाहन पञ्जीकरणMP-०९-XXXX
लैङ्गिकानुपात९२५ /
साक्षरता दर८७.३८% (पुरुष)
७५.०२% (महिला)
जलवायुCwa/Aw (कोपेन)
वर्षण[convert: invalid number]
औसत वार्षिक तापमान[convert: invalid number]
औसत गर्मी तापमान[convert: invalid number]
औसत ठण्डी तापमान[convert: invalid number]
जालस्थलइन्दौर नगर

इन्दौर (मालवी: इन्दौर ) भारतके मध्यप्रदेश राज्यके एगो महानगर हे । जनसङ्ख्याके दृष्टिसे ई मध्यप्रदेशके सबसे बड़का नगर हे, २०११ जनगणनाके अनुसार २१,६७,४४७ लोगके जनसङ्ख्या खाली ५३० वर्ग किलोमीटरके क्षेत्रमे वितरित हे ।[1] ई मध्यप्रदेशमे सबसे अधिक घना जनसङ्ख्यो बाला नगर हे । ई भारतमे टीयर्-२ नगरके अन्तर्गत आवहे । इन्दौर महानगरीय क्षेत्र (नगर आउ आसपासके क्षेत्र) के जनसङ्ख्या ३० लाख लोगके साथे राज्यमे सबसे अधिक हे । ई इन्दौर मण्डल आउ इन्दौर सन्भाग दुनोके मुख्यालयके रूपमे कार्य करहे । ई मध्यप्रदेश राज्यके वाणिज्यिक रजधानियो कहलाहे । एकरा साथे ई नगर न खाली मध्यप्रदेश बल्कि देसके अन्य क्षेत्रला शिक्षाके एगो केन्द्रके रूपमे प्रसिद्ध हे । भारतके स्वतन्त्र होवेके पूर्ब ई इन्दौर रियासतके राजधानी हलै । मालवा पठारके दक्खिनी छोरपर स्थित इन्दौर नगर, राज्यके राजधानी भोपालसे १९० किमी पच्छिदन्ने स्थित हे ।

इन्दौरके उज्जैनसे ओङ्कारेश्वर दन्ने जाएवाला नर्मदा नदी घाटी मार्ग पर एक व्यापार बजारके रूपमे स्थापित कैल गेलै हल, ओहैँ इन्द्रेश्वर मन्दिर (१७४१) के निर्माण कैल गेलै, जन्नेसे पहिले इन्दूर आउ बादमे इन्दौर नाम प्राप्त भेलै । मराठा कालमे बाजीराव पेशवा ई क्षेत्र पर अधिकार प्राप्त करके अपन सेनानायक मल्हारराव होलकरके एहाँके जमीन्दार बना देलन, जे होलकर राजवंशके नीँव डाललन । होलकर वंशके शासनकाल भारतके स्वतन्त्र होवेतक रहलै । ई मध्यप्रदेशमे सम्मिलित होवेसे पहिले ब्रिटिश सेण्ट्रल इण्डिया एजेन्सी आउ मध्यभारतके ग्रीष्मकालीन राजधानियो (१९४८–५६) हलै । खान (कान्ह) नदीके तटे बनल कृष्णापुरा छत्री, होलकर शासकके समर्पित हे ।

सम्बन्धित लेख

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "1 लाख या उससे अधिक आबादी वाले शहरी समूह / शहर" (PDF). अनन्तिम कुल जनसङ्ख्या, भारतके जनगणना २०११. मूलसे 2 अप्रैल 2013 के पुरालेखित (PDF). अभिगमन तिथि 14 मार्च 2016.