Jump to content

Wp/mag/तमिल्नाडु

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > तमिल्नाडु
तमिल्नाडु
தமிழ்நாடு
राज्य
तमिऴ्नाडु
प्रतीक
आदर्शवाक्य: 
वायमैयि वेल्लुम्
(सत्येके जीत होवहै)
राष्ट्रगान: "तमिल थाई वल्थु"
(तमिल् माइके आह्वान)
भारतमे तमिलनाडुके स्थानके अवस्थिति
भारतमे तमिलनाडुके स्थान
निर्देशाङ्क: 13°05′N 80°16′E / 13.09°N 80.27°E / 13.09; 80.27निर्देशाङ्क: 13°05′N 80°16′E / 13.09°N 80.27°E / 13.09; 80.27
देश भारत
गठन२६ जनवरी १९५०
राजधानी आउ
सबसे बड़ नगर
चेन्नै
सबसे बड़ा महानगरचेन्नै महानगरीय क्षेत्र
मण्डल३८
सरकार
  अङ्गतमिल्नाडु सरकार
  राज्यपालरविन्द्र नारायण रवि
  मुख्यमन्त्रीमुथुवेल करुणानिधि स्टालिन (द्राविड मुन्नेत्र कलगम्)
  विधानमण्डलएकसदनीय (२३४ सीट)[1]
  राष्ट्रिय संसद्लोकसभा (२९ सीट)
राज्यसभा (१८ सीट)
  उच्चन्यायालयमद्रास उच्चन्यायालय
क्षेत्रफल
  कुल[convert: invalid number]
  क्रम१०मा
जनसङ्ख्या
 (२०११)[2]
  कुल७२१४७०३०
  क्रमछठा स्थान
जीडीपी (2021–2022)
  कुलबृद्धि ₹२४८.५ खरब (US$310 अरब)
  प्रतिव्यक्तिबृद्धि २,५४,८५५ (US$३,०१४.४६)
भाषा
  राजभाषातमिल्[4]
  अतिरिक्त आधिकारिकअङ्ग्रेजी[4]
समयमण्डलयुटिसि+५:३० (भारतीय मानक समय)
आइएसओ ३१६६ सङ्केतIN-TN
वाहन पञ्जीकरणTN
मानव विकास सूचकाङ्क (2019)बृद्धि 0.709[5]
high · ११मा
साक्षरता (2017)बृद्धि 82.9%
लिङ्गानुपात (2019)९९६ /१०००
समुद्र तट1,076 km (669 mi)
जालस्थलwww.tn.gov.in

तमिल्नाडु (तमिल्: தமிழ்நாடு, तमिऴ्नाडु) भारतके एगो दक्खिनी राज्य हे । तमिल्नाडुके राजधानी चेन्नै (चेऩ्ऩै) हे । तमिल्नाडुके अन्य महत्त्वपूर्ण नगर मदुरै, तिरुच्चिरापल्लि (त्रिचि), कोयम्बतूर्, सेलम्, तिरूनेलवेली हे । एकर पड़ोसी राज्य आन्ध्रप्रदेश, कर्नाटक आउ केरल हे । तमिल्नाडुमे बोले जाएवाला प्रमुखभाषा तमिल् हे । तमिल्नाडुके वर्तमान मुखमन्त्री एम॰ के॰ स्टालिन् आउ राज्यपाल रविन्द्र नारायण रवि हथिन । क्षेत्रफलके अनुसार दसमा सबसे बड़ भारतीय राज्य आउ जनसङ्ख्या अनुसार छठा सबसे बड़ राज्य, तमिल्नाडुके लोग तमिल् बोलहथिन जे शास्त्रीय भाषामे से एक है आउ एकर आधिकारिक भाषाके रूपमे कार्य करहै । राजधानी आउ सबसे बड़ नगर चेन्नै है ।

भारतीय प्रायद्वीपके दक्षिण-पूर्वी तटे स्थित, तमिलनाडु पश्चिममे पश्चिमी घाट आउ दक्कनके पठार, उत्तरमे पूर्वी घाट, पूर्वमे बङ्गालके खाड़ीसे लगल पूर्वी तटीय मैदान आउ खाड़ीसे फैलल है । दक्षिण-पूर्वमे मन्नार आउ पाक जलडमरूमध्य, प्रायद्वीपके दक्षिणी अन्तरीपमे लक्षद्वीप सागर, कावेरी नदी राज्यके दु भागमे करहै । राजनीतिक रूपसे तमिल्नाडु भारतीय राज्य केरल, कर्नाटक आउ आन्ध्रप्रदेश आउ केन्द्रशासितप्रदेश पुदुच्चेरीसे घिरल है आउ पम्बन द्वीप पर श्रीलङ्काके उत्तरी प्रान्तके साथ एक अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री सीमा साझा करहै ।

तमिल्नाडु शब्द तमिल्भाषाके तमिल् तथा नाडु (நாடு) मने देश या वासस्थान, से मिलके बनल है जेकर अर्थ तमिल् सबके घर या तमिल् सबके देश होवहै । नाडुके शाब्दिक अर्थ होवहै गाँवके समूह ।

सम्बन्धित लेख

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "Tamil Nadu: K. Shanmugam appointed as new Tamil Nadu Chief Secretary". द हिन्दु. तमिल्नाडु. अभिगमन तिथि 29 जून 2019.
  2. "Census of india 2011" (PDF). Government of India. मूलसे 13 November 2013 के पुरालेखित (PDF). अभिगमन तिथि 6 January 2014.
  3. . 15 April 2021 http://mospi.nic.in/sites/default/files/press_releases_statements/State_wise_SDP_15_03_2021.xls. अभिगमन तिथि 14 February 2022. गायब अथवा खाली |title= (सहायता)
  4. 1 2 "52nd report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India (July 2014 to June 2015)" (PDF). Ministry of Minority Affairs (Government of India). 29 मार्च 2016. प॰ 132. मूल (PDF) से 25 May 2017 के पुरालेखित.
  5. "Sub-national HDI – Area Database".