Jump to content

Wp/mag/ग्वालियर

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > ग्वालियर
ग्वालियर
ग्वालियर
नगर
ग्वालियर मध्यप्रदेशपर अवस्थित
ग्वालियर
ग्वालियर
मध्यप्रदेशे स्थिति
निर्देशाङ्क: 26°13′19″N 78°10′41″E / 26.222°N 78.178°E / 26.222; 78.178निर्देशाङ्क: 26°13′19″N 78°10′41″E / 26.222°N 78.178°E / 26.222; 78.178
देश भारत
राज्यमध्यप्रदेश
मण्डलग्वालियर मण्डल
जनसङ्ख्या
 (2011)
  कुल१०,६९,२७६
भाषा
  प्रचलितबुन्देली
समयमण्डलयुटिसि+५:३० (भारतीय मानक समय)

ग्वालियर (बुन्देली: ग्वालियर ) भारतके मध्यप्रदेश राज्यके ग्वालियर मण्डलमे स्थित एगो ऐतिहासिक नगर आउ राज्यके एगो प्रमुख नगर हे । ई मण्डलके मुख्यालयो हे ।[1][2]

भौगोलिक दृष्टिसे ग्वालियर राज्यके उत्तरमे स्थित हे । ई नगर आउ एकर प्रसिद्ध दुर्ग उत्तरभारतके प्राचीन नगरके केन्द्र रहलै हे । ई नगर कछवाहाके राजधानी रहलै हे ।

ग्वालियरके प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीके प्रमुख स्मार्ट सिटी मिशनके अन्तर्गत स्मार्ट सिटीके रूपमे विकसित होवेवाला सौ भारतीय नगरमे से एकके रूपमे चुनल गेलै हे । [3]

नामकरण

[edit | edit source]

ग्वालियर नगरके नामके पीछे एक इतिहास लुकाएल हे । छठा शताब्दीमे एक कछवाहा राजा भेल सूरजसेन एक बेर एक अज्ञात बीमारीसे ग्रस्त हो मृत्युशैया पर हलन । तखनि 'ग्वालिपा' नामक सन्त उनका ठीक करके जीवनदान देलकै । उनके सम्मानमे ई नगरके नीँव पड़लै आउ एकरा नाम देलन ग्वालियर । कहल जा हे सूरजसेन पालके ८३ वंशज किला पर राज्य कैलकै, किन्तु ८४मा जेकर नाम तेज करण हलै, एकरा हार गेलै ।[4]

एकरो देखी

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "Inde du Nord: Madhya Pradesh et Chhattisgarh
    Archived 2019-07-03 at the वेबैक मशीन ," Lonely Planet, 2016, ISBN 9782816159172
  2. "Tourism in the Economy of Madhya Pradesh," Rajiv Dube, Daya Publishing House, 1987, ISBN 9788170350293
  3. "Only 98 cities instead of 100 announced: All questions answered about the smart cities project". Firstpost.com. मूल से 19 जनवरी 2017 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 2017-06-13.
  4. Paul E. Schellinger & Robert M. Salkin 1994, पृ॰ 312.