Jump to content

Wp/mag/नवादा

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > नवादा
नवादा
बिहारके नगर
नवादा बिहारपर अवस्थित
नवादा
नवादा
Location in Bihar, India
निर्देशाङ्क: 24°53′N 85°32′E / 24.88°N 85.53°E / 24.88; 85.53निर्देशाङ्क: 24°53′N 85°32′E / 24.88°N 85.53°E / 24.88; 85.53
देश भारत
राज्यबिहार
क्षेत्रमगध
मण्डलनवादा
वार्ड४४ वार्ड
स्थापना२६ जनवरी १९७३
सरकार
  अङ्गनवादा नगर पालिका
उन्नतांश
80 मी (260 फीट)
जनसङ्ख्या
 (2011)[1]
  कुल१,८०,७४०
वासिन्दानवादावासी
भाषा
  अधिकारीमगही
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भारतीय मानक समय)
पिनकोड
805110, 805111 (नवादा)[2]
टेलीफोन कोड06324
आइएसओ ३१६६ सङ्केतIN-BR
वाहन पञ्जीकरणBR-27
लिङ्गनुपात१.१४ /
जालस्थलnawada.nic.in/hi/

नवादा भारतके बिहार राज्यके नवादा मण्डलमे स्थित एगो नगर हे । ई मण्डलके मुख्यालयो हे । नवादा मण्डल मगहके क्षेत्र हे, ई क्षेत्रके लोग मगही बोलहथिन । १८४५ मे ई गया मण्डलके अनुमण्डलके रूपमे स्थापित होलै हल । २६ जनवरी १९७३ के गया मण्डलसे अलग होके नवादा मण्डलके गठन कैल गेल । ई मगध प्रमण्डलके एगो भाग है ।

इतिहास

[edit | edit source]

नवादा दक्षिण बिहारमे स्थित प्राचीन मगध साम्राज्यके एगो भाग है । नवादा नामके उत्पत्ति फारसीके नौ-आबाद से होलै हे, जेकर अर्थ है "नया नगर" जेकरा पहिले 'एलियट मार्केट (बजार)' के नामसे जानल जा हलै । इस्ट इण्डिया कम्पनी द्वारा अधिग्रहणसे पहिले, नवादा पर हिसुआके लगभग स्वतन्त्र राजनके शासन हलै, जे मुस्लिम माई (कबीला) पर शासन करहलै । एकर अधिग्रहणके बाद नवादा १८४५ तक बड़ी अव्यवस्थामे रहलै, जखनि ई नवनिर्मित उपखण्डके मुख्यालय बन गेलै । १८५७ के विद्रोह खन्नि अव्यवस्थाके तत्व फिनसे उभर ऐलै, जखनि नवादा पर लुटेरन कब्जा कर लेलकै । स्थानीय कार्यालय नष्ट कर देल गेलै, किन्तु स्थानीय अधिकारी सब सरकारी अभिलेखके बचा लेलकै आउ उनका पड़ोसी पहाड़ी पर स्थित एक गुफामे लुका देलकै । ई जिलामे १८५७ से पहिलेके युगके एकमात्र उपलब्ध सार्वजनिक अभिलेख है । उत्तरमे दु मीलके दूरी पर, सार्वजनिक सड़कके पश्चिममे एक बड़ पानीके टैङ्कके बीचमे एक जैन मन्दिर खड़ा है, किन्तु नगरमे ढेर महत्वपूर्ण इमारत न है आउ एकर ऐतिहासिक महत्वो कम है । ई नगरमे गान्धी जी द्वारा स्थापित देशके दु सत्याग्रह आश्रममे से एक है । ई जैनधर्ममे भगवान् महावीरके प्रमुख शिष्य इन्द्रभूति गौतमके जन्मस्थान आउ कार्यस्थलो हलै । आधुनिक नगर दुनियाके सबसे पुरान विश्वविद्यालय नालन्दा विश्वविद्यालयसे खाली ४० किलोमीटर दूर है ।

नवादा बिहार आउ ओकर पड़ोसी राज्य झारखण्डके सबसे दक्षिणी जिलामे से एक है । पिछलका कुछ वर्षमे जखनि बिहारके सब अन्य मण्डलमे विकास होलै हे, नवादा अखनियो बुनियादी जरूरतला सङ्घर्ष कर रहलै हे । मण्डलके सबसे बड़का समस्या भ्रष्टाचार है ।

भूगोल

[edit | edit source]

नवादा 24.88°N 85.53°E पर स्थित है । एकर औसत ऊँचाई ८० मीटर (२६० फीट) है । खुरी नदी द्वारा नगरके दु खण्डमे विभाजित कैल गेलै हे, बामा किनारे पुराना खण्ड है, जखनकि दहिना किनारा आधुनिक खण्ड है जेकरामे सार्वजनिक कार्यालय, एक उप-जेल, औषधालय आउ स्कूल है ।

शैक्षणिक संस्था

[edit | edit source]

ई नगरमे सरकारी इञ्जीनियरिङ्ग कॉलेज, नवादा विधि महाविद्यालय, राजेन्द्र मेमोरियल महिला (आरएमडब्ल्यू) कॉलेज, कन्हाई लाल साहू (केएलएस) कॉलेज नियन कुछ बढ़िया शैक्षणिक संस्था है ।

विद्यालय- सेण्ट जोसेफ स्कूल, जीवन ज्योति पब्लिक स्कूल, मॉडर्न इङ्ग्लिश स्कूल, ज्ञान भारती स्कूल, आर पी एस कॉन्वेण्ट पब्लिक स्कूल, दिल्ली पब्लिक स्कूल, दीक्षा स्कूल, दयाल पब्लिक स्कूल, शेमरॉक चाइल्ड केयर, बोधि ट्री इण्टरनेशनल स्कूल ।

सम्बन्धित लेख

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "View Population". District Election Officer, Nagarpalika – Draft publication of ward formation for newly formed Nagar Parishad / Nagar Palika. अभिगमन तिथि 28 April 2022.
  2. "Nawada". मूल से 27 फ़रवरी 2024 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 18 दिसंबर 2023. |access-date=, |archive-date= में तिथि प्राचल का मान जाँची (सहायता)