Wp/mag/पटना मण्डल
| पटना मण्डल पटना जिला | |
|---|---|
| बिहारके मण्डल | |
गोलघरके दृश्य | |
| निर्देशाङ्क (Patna): 25°25′N 85°10′E / 25.417°N 85.167°Eनिर्देशाङ्क: 25°25′N 85°10′E / 25.417°N 85.167°E | |
| देश | |
| राज्य | बिहार |
| प्रमण्डल | पटना |
| मुख्यालय | पटना |
| सरकार | |
| • लोकसभा निर्वाचनक्षेत्र | १. पाटलिपुत्र, २. पटना साहिब, ३. मुङ्गेर (मुङ्गेर मण्डल सङ्गे साझित) |
| • बिधानसभा निर्वाचनक्षेत्र | १४ |
| क्षेत्रफल | |
| • कुल | 3,202 किमी2 (1,236 वर्ग मील) |
| जनसङ्ख्या (2011) | |
| • कुल | ५८,३८,४६५ |
| • क्रम | (IN: 15th)[1] Expression error: Unrecognized punctuation character "[". |
| • घनत्व | 1,823/किमी2 (4,723/मील2 ) |
| • नगरी | २५,१४,५९० |
| जनसङ्ख्यकी | |
| • साक्षरता (२०११) | ७०.६८%[2] |
| • लिङ्गानुपात | १.८९७ ♂/♀ |
| समयमण्डल | युटिसि+०५:३० (भारतीय मानकसमय) |
| मुख्य राजमार्ग | रा रा ३०, रा रा ८३ |
| मानव विकास सूचकाङ्क (2016) | |
| जालस्थल | patna |
पटना मण्डल (पटना जिला) भारतके बिहार राज्यके एगो मण्डल हे । मण्डलके मुख्यालय पटना हे, जे राज्यके रजधनियो हे । गङ्गा आउ सोन नियन नदीद्वारा सिञ्चित आउ उर्वर भूमिसे युक्त हे पटना मण्डल । ई एगो कृषि प्रधान मण्डल हे ।
पटना मण्डल बिहार राज्यके ऐतिहासिक आउ महत्वपूर्ण मण्डल है । पटनाके प्राचीन समयमे "पाटलिपुत्र" आउ "कुमारगञ्ज" के नामोसे जानल जा हलै । ई गङ्गा नदीके दक्षिणी तटे स्थित है । पटनाके भारतके सबसे पुरान बसल नगर सबमे से एक मानल जा है ।
पटना मण्डलके १३ अनुमण्डल आउ ३८ प्रखण्डमे विभाजित कैल गेलै हे । मण्डलके मुख्यालय पटना नगर है, जे राज्यके सबसे बड़ नगरो है । पटनामे ढेर शैक्षणिक संस्थो है, जेकरामे मुख्य है- नालन्दा विश्वविद्यालय, पटना विश्वविद्यालय, पटना मेडिकल कॉलेज, बिहार इञ्जीनियरिङ्ग कॉलेज ।[4]
पटना मण्डल ऐतिहासिक आउ सांस्कृतिक दृष्टिसे धरोहरसे भरपूर है । एहाँ पर प्राचीन किला, मन्दिर, गुफा आउ ऐतिहासिक स्थल है जे एकर महत्वके बढ़ावहै । पटना मण्डल व्यापार, शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा आउ सांस्कृतिक गतिविधिला महत्वपूर्ण केन्द्र है । एहाँके लोग विभिन्न धर्म आउ संस्कृति सबके अनुयायी है आउ एक संरूपी समाजके भाग बनावहै । विभिन्न जलवायु आउ भूगोलिक स्थितिके कारण एहाँके कृषि आउ उद्योगिकी महत्वपूर्ण है । एकर इलावा, पटना मण्डल बिहारके राजनीतिक आउ सामाजिको दृष्टिसे महत्वपूर्ण रूपसे योगदान दे है ।
राजनीति
[edit | edit source]विधानसभा
[edit | edit source]मण्डल चौदह विधानसभा क्षेत्रमे विभाजित है:[5]
संसद् क्षेत्र
[edit | edit source]मण्डलमे तीन संसदीय क्षेत्र है:
- 30 पटना साहिब लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र- बख्तियारपुर, दीघा, बाँकीपुर, कुम्हरार, पटना साहिब आउ फतुहा शामिल है ।
- 31 पाटलिपुत्र लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र- दानापुर, मनेर, फुलवारी, मसौढ़ी, पालीगञ्ज आउ बिक्रमके कभर करहै ।
- 28 मुङ्गेर/मोङ्गहिर (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र), बाढ़ आउ मोकामाके कभर करहै आउ मुङ्गेर मण्डलके साथे साझा कैल जा है ।
-सङ्ख्या निर्वाचन क्षेत्र सङ्ख्याके दर्शावहै ।
सम्बन्धित लेख
[edit | edit source]सन्दर्भ
[edit | edit source]- ↑ "District wise population in India as of 2011 census". updateOX. 2011-05-24. मूलसे 2017-12-29 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 2017-12-28.
- ↑ "District-specific Literates and Literacy Rates, 2001". Registrar General, India, Ministry of Home Affairs. मूलसे 14 April 2010 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 5 October 2010.
- ↑ "Development of Human Development Index at District Level for EAG States". March 2016. अभिगमन तिथि 18 February 2022.
- ↑ "बिहार में अब नौकरी के साथ रेगुलर मोड में कर सकते हैं पीजी कोर्स". प्रभात खबर. 29 नवम्बर 2023.
- ↑ "मतदाता सूची में सुधार का अभियान:पटना में 100 साल से अधिक उम्र वाले 1650 मतदाता, आज से घर-घर जाकर होगा सत्यापन".