Jump to content

Wp/mag/मधेपुरा मण्डल

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > मधेपुरा मण्डल
मधेपुरा मण्डल
𑒧𑒡𑒹𑒣𑒳𑒩𑒰 𑒧𑒝𑓂𑒛𑒪
मधेपुरा जिला
बिहारके मण्डल
सिङ्गेश्वर शिव मन्दिर
सिङ्गेश्वर शिव मन्दिर
बिहारे मधेपुरा मण्डलके स्थितिके अवस्थिति
बिहारे मधेपुरा मण्डलके स्थिति
देश भारत
राज्य बिहार
क्षेत्रमिथिला[1][2][3]
प्रमण्डलकोसी
मुख्यालयमधेपुरा
सरकार
  लोकसभा निर्वाचन क्षेत्रमधेपुरा
  विधानसभा क्षेत्रआलमनगर, बिहारीगंज, सिंहेश्वर, मधेपुरा
क्षेत्रफल
  कुल1,787 किमी2 (690 वर्ग मील)
जनसङ्ख्या
 (2011)
  कुल२०,०१,७६२
  घनत्व1,120/किमी2 (2,901/मील2 )
जनसाङ्ख्यिकी
  साक्षरता५३.७८ प्रतिशत
  लिङ्गानुपात९१४
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भा मा स)
मुख्य राजमार्गरा रा १०६
माविसू (२०१६)बृद्धि ०.११०[4] (निम्न)
जालस्थलmadhepura.nic.in

मधेपुरा (मधेपुरा जिला; मैथिली: 𑒧𑒡𑒹𑒣𑒳𑒩𑒰 𑒧𑒝𑓂𑒛𑒪 ) भारतके बिहार राज्यके मण्डल हे । एकर मुख्यालय मधेपुरा नगर हे । सहरसा मण्डलके एगो अनुमण्डलके रूपमे रहेके उपरान्त ९ मई १९८१ के उदाकिसुनगञ्ज अनुमण्डलके मिलाके एकरा मण्डलके दर्जा दे देल गेलै । ई मण्डल उत्तरदन्ने अररिया आउ सुपौल, दक्खिनदन्ने खगड़िया आउ भागलपुर मण्डल, पूरुदन्ने पूर्णिया आउ पच्छिदन्ने सहरसा मण्डलसे घिरल हे । बर्तमानमे एकर दुगो अनुमण्डल आउ ११ प्रखण्ड हे । मधेपुरा धार्मिक आउ ऐतिहासिक दृष्टिसे समृद्ध मण्डल हे । चण्डीस्थान, सिंहेश्वरस्थान, श्रीनगर, रामनगर, बसन्तपुर, बिराटपुर आउ बाबा करु खिरहर आदि एहाँके प्रमुख दर्शनीय स्थलमे से हे । हियाँके रेल फैक्ट्री पूरा भारतमे प्रसिद्ध हे ।

नामकरण

[edit | edit source]

मधेपुराके नामकरणके सम्बन्धमे ढेर कहानी हे, हालाँकि इतिहासकार द्वारा एकर नामकरणके सम्बन्धमे आमतौर पर दु स्वीकृत सिद्धान्त हे; एकमत ई हे कि चूँकि मधेपुरा कोसी घाटीके मध्ये स्थित हे, एहीसे एकरा मध्यपुरा कहल जा हलै, जे बादमे बदलके मधेपुरा हो गेलै । दोसर मत ई हे कि कहल जा हे कि ई क्षेत्रे माधववंशी (यादवके शाखा) के बहुलताके चलते एकरा माधवपुरा कहल जा हलै जे कालान्तरमे माधवपुरासे मधेपुरा बन गेलै ।[5]

सम्बन्धित लेख

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. Thakur, Minni (2010). Women Empowerment Through Panchayati Raj Institutions. Concept Publishing Company. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 9788180696800.
  2. Kim, Chanwahn; Kim, Misu (2023-03-14). Great Transition In India: Issues And Debates (अङ्ग्रेजी मे). World Scientific. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-981-12-7230-1.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  3. Conference, Economic Association of Bihar and Jharkhand Annual (2009). Women Entrepreneurship (अङ्ग्रेजी मे). Deep & Deep Publications. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-81-8450-165-0.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  4. "Development of Human Development Index at District Level for EAG States". मार्च 2016. अभिगमन तिथि 18 फरवरी 2022.
  5. "History of Madhepura, Historical Aspect of Madhepura, Madhepura Origin". madhepura.biharonline.in. अभिगमन तिथि 2023-08-21.