Wp/mag/मधेपुरा मण्डल
| मधेपुरा मण्डल 𑒧𑒡𑒹𑒣𑒳𑒩𑒰 𑒧𑒝𑓂𑒛𑒪 मधेपुरा जिला | |
|---|---|
| बिहारके मण्डल | |
सिङ्गेश्वर शिव मन्दिर | |
बिहारे मधेपुरा मण्डलके स्थिति | |
| देश | |
| राज्य | |
| क्षेत्र | मिथिला[1][2][3] |
| प्रमण्डल | कोसी |
| मुख्यालय | मधेपुरा |
| सरकार | |
| • लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र | मधेपुरा |
| • विधानसभा क्षेत्र | आलमनगर, बिहारीगंज, सिंहेश्वर, मधेपुरा |
| क्षेत्रफल | |
| • कुल | 1,787 किमी2 (690 वर्ग मील) |
| जनसङ्ख्या (2011) | |
| • कुल | २०,०१,७६२ |
| • घनत्व | 1,120/किमी2 (2,901/मील2 ) |
| जनसाङ्ख्यिकी | |
| • साक्षरता | ५३.७८ प्रतिशत |
| • लिङ्गानुपात | ९१४ |
| समयमण्डल | युटिसि+०५:३० (भा मा स) |
| मुख्य राजमार्ग | रा रा १०६ |
| माविसू (२०१६) | |
| जालस्थल | madhepura |
मधेपुरा (मधेपुरा जिला; मैथिली: 𑒧𑒡𑒹𑒣𑒳𑒩𑒰 𑒧𑒝𑓂𑒛𑒪 ) भारतके बिहार राज्यके मण्डल हे । एकर मुख्यालय मधेपुरा नगर हे । सहरसा मण्डलके एगो अनुमण्डलके रूपमे रहेके उपरान्त ९ मई १९८१ के उदाकिसुनगञ्ज अनुमण्डलके मिलाके एकरा मण्डलके दर्जा दे देल गेलै । ई मण्डल उत्तरदन्ने अररिया आउ सुपौल, दक्खिनदन्ने खगड़िया आउ भागलपुर मण्डल, पूरुदन्ने पूर्णिया आउ पच्छिदन्ने सहरसा मण्डलसे घिरल हे । बर्तमानमे एकर दुगो अनुमण्डल आउ ११ प्रखण्ड हे । मधेपुरा धार्मिक आउ ऐतिहासिक दृष्टिसे समृद्ध मण्डल हे । चण्डीस्थान, सिंहेश्वरस्थान, श्रीनगर, रामनगर, बसन्तपुर, बिराटपुर आउ बाबा करु खिरहर आदि एहाँके प्रमुख दर्शनीय स्थलमे से हे । हियाँके रेल फैक्ट्री पूरा भारतमे प्रसिद्ध हे ।
नामकरण
[edit | edit source]मधेपुराके नामकरणके सम्बन्धमे ढेर कहानी हे, हालाँकि इतिहासकार द्वारा एकर नामकरणके सम्बन्धमे आमतौर पर दु स्वीकृत सिद्धान्त हे; एकमत ई हे कि चूँकि मधेपुरा कोसी घाटीके मध्ये स्थित हे, एहीसे एकरा मध्यपुरा कहल जा हलै, जे बादमे बदलके मधेपुरा हो गेलै । दोसर मत ई हे कि कहल जा हे कि ई क्षेत्रे माधववंशी (यादवके शाखा) के बहुलताके चलते एकरा माधवपुरा कहल जा हलै जे कालान्तरमे माधवपुरासे मधेपुरा बन गेलै ।[5]
सम्बन्धित लेख
[edit | edit source]सन्दर्भ
[edit | edit source]- ↑ Thakur, Minni (2010). Women Empowerment Through Panchayati Raj Institutions. Concept Publishing Company. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 9788180696800.
- ↑ Kim, Chanwahn; Kim, Misu (2023-03-14). Great Transition In India: Issues And Debates (अङ्ग्रेजी मे). World Scientific. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-981-12-7230-1.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ Conference, Economic Association of Bihar and Jharkhand Annual (2009). Women Entrepreneurship (अङ्ग्रेजी मे). Deep & Deep Publications. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-81-8450-165-0.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "Development of Human Development Index at District Level for EAG States". मार्च 2016. अभिगमन तिथि 18 फरवरी 2022.
- ↑ "History of Madhepura, Historical Aspect of Madhepura, Madhepura Origin". madhepura.biharonline.in. अभिगमन तिथि 2023-08-21.