Wp/mag/लखीसराय मण्डल
| लखीसराय मण्डल लखीसराय जिला | |
|---|---|
| बिहारके मण्डल | |
बिहारमे लखीसराय मण्डल स्थिति | |
| देश | |
| राज्य | बिहार |
| प्रमण्डल | मुङ्गेर |
| मुख्यालय | लखीसराय |
| सरकार | |
| • लोकसभा निर्वाचनक्षेत्र | मुङ्गेर |
| क्षेत्रफल | |
| • कुल | 1,228 किमी2 (474 वर्ग मील) |
| जनसङ्ख्या (2011) | |
| • कुल | १०,००,९१२ |
| • घनत्व | 815.1/किमी2 (2,111/मील2 ) |
| जनसाङ्ख्यिकी | |
| • साक्षरता | ६४.९५ प्रतिशत |
| • लिङ्गानुपात | ९०० |
| समयमण्डल | युटिसि+०५:३० (भा मा स) |
| जालस्थल | lakhisarai |
लखीसराय मण्डल (लखीसराय जिला) भारतके बिहार राज्यके एगो मण्डल हे । मण्डलके मुख्यालय लखीसराय हे । ई मण्डल ३ जुलाई १९९४ के स्थापित करल गेलै । एगो नया मण्डलके रूपमे अस्तित्वमे आवेसे पहिले, लखिसराय मुङ्गेर मण्डलमे एगो उपखण्ड हलै ।[1][2] हियाँके मुख्यभाषा मगही हे ।
लखीसराय मण्डल अपन सांस्कृतिक आउ ऐतिहासिक बिरासतला प्रसिद्ध हे, आउ हियाँ ढेर प्रमुख स्थल हे जे एकरा महत्वपूर्ण बनावहे ।
लखीसराय मण्डलके स्थापना १९९४ मे भेलहल, जखनि ई मुङ्गेर मण्डलसे अलगे होके एगो नया मण्डलके दर्जा प्राप्त कैलक । ई मण्डल भूमि आउ जलवायुला उच्चतम रूपसे उपयुक्त हे आउ हियाँके जनसङ्ख्या मुख्यतः गाँओमें बसल हे ।
लखीसराय मण्डल मुख्यरूपसे कृषि पर निर्भर हे, आउ हियाँ मुख्यरूपसे धान, गेहूँ, मक्कै आउ तिलके खेती होवहे । हियाँके जलवायु आउ भूमि कृषिला उपयुक्त हे आउ एकरा एगो सुखद आउ पैदावार जिला बनावहे ।
इतिहास
[edit | edit source]३ जुलाई १९९४ के ई जिला मुङ्गेर जिलासे अलगे करके बनावल गेलै हल, जे अविभाजित जिलाके तत्कालीन लखीसराय अनुमण्डल हलै ।
भूगोल
[edit | edit source]लखीसराय जिलाके क्षेत्रफल १,२२८ वर्ग किलोमीटर (४७४ वर्ग मील) है ।[3]
अर्थव्यवस्था
[edit | edit source]२००६ मे पञ्चायती राज मन्त्रालय लखीसरायके देशके २५० जिला (कुल ६४० मे से) में से एक नामित कैलकै । ई बिहारके ३६ जिलामे से एक है जे वर्तमानमे पिछड़ा क्षेत्र अनुदान निधि कार्यक्रम (बिआरजिएफ) से धन प्राप्त कर रहलै हे ।[4]
औद्योगिक पृष्ठभूमि - जिलामे बिहार खनिज उद्योग सहित ढेर उर्वरक आउ कीटनाशक कारखाना है । जिलामे कपड़ाके बजारो ढेर पुरान आउ नया दोकानके साथे फल-फूल रहलै हे, आउ सेन्दूर जैसन ढेर कारखाना है ।
राष्ट्रिय ताप विद्युत निगम लिमिटेड आउ बिहार राज्य विद्युत उत्पादन कम्पनी लिमिटेड कजरामे १३२० मेगावाट ताप विद्युत संयन्त्र स्थापित करेला समझौता ज्ञापन पर हस्ताक्षर कैलकै हे ।[5]
धर्मस्थल
[edit | edit source]लखीसराय मण्डलमे ढेर प्राचीन मन्दिर, किला आउ सांस्कृतिक स्थल है, जैसे कि बरारी किला, अक्षयवट मन्दिर आउ सुर्यगढ़ । ई सब स्थलके दौरा करके अपने मण्डलके ऐतिहासिक आउ सांस्कृतिक धरोहरके बुझ सकहथिन आउ एकरा पर्यटन स्थलके रूपोमे देख सकहथिन ।
सम्बन्धित लेख
[edit | edit source]सन्दर्भ
[edit | edit source]- ↑ "Bihar Tourism: Retrospect and Prospect
Archived 2017-01-18 at the वेबैक मशीन ," Udai Prakash Sinha and Swargesh Kumar, Concept Publishing Company, 2012, ISBN 9788180697999 - ↑ "Revenue Administration in India: A Case Study of Bihar," G. P. Singh, Mittal Publications, 1993, ISBN 9788170993810
- ↑ श्रीवास्तव, दयावन्ती (2010). "States and Union Territories: Bihar: Government". India 2010: A Reference Annual (५४मा संस्करण). नया दिल्ली, भारत: अपर महानिदेशक, प्रकाशन विभाग, सूचना एवं प्रसारण मन्त्रालय (भारत), भारत सरकार. पप॰ 1118–1119. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-81-230-1617-7.
- ↑ पञ्चायती राज मन्त्रालय (8 सितम्बर 2009). "A Note on the Backward Regions Grant Fund Programme" (PDF). राष्ट्रिय ग्रामीण विकास संस्था. मूल (PDF) से 5 अप्रैल 2012 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 27 सितम्बर 2011.
- ↑ "NTPC to set up 1,320-MW power plant in Bihar". बिजनेस स्टैण्डर्ड इण्डिया. प्रेस ट्रस्ट ऑफ इण्डिया. 23 फरवरी 2014.