Jump to content

Wp/mag/बेतिया

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > बेतिया
बेतिया
𑂥𑂵𑂞𑂱𑂨𑂰
नगर
बेतिया बिहारपर अवस्थित
बेतिया
बेतिया
बिहारमे स्थिति
निर्देशाङ्क: 26°48′04″N 84°30′07″E / 26.801°N 84.502°E / 26.801; 84.502निर्देशाङ्क: 26°48′04″N 84°30′07″E / 26.801°N 84.502°E / 26.801; 84.502
देश भारत
राज्यबिहार
मण्डलपश्चिमी चम्पारण मण्डल
उन्नतांश
65 मी (213 फीट)
जनसङ्ख्या
 (2011)
  कुल१,३२,२०९
भाषा
  प्रचलितभोजपुरी
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भामस)
पिनकोड
845438
दूरभाष कोड06254
वाहन पञ्जीकरणBR-22

बेतिया (भोजपुरी: 𑂥𑂵𑂞𑂱𑂨𑂰 ) भारतके बिहार राज्यके पच्छिमीचम्पारण मण्डलमे स्थित एगो नगर हे । ई एही नामके सामुदायिक विकास खण्ड आउ मण्डलके मुख्यालयो हे ।[1][2]

विवरण

[edit | edit source]

बेतियाके प्रशासन महापौर-परिषद व्यवस्थासे कैल जा हे । साथे ई बेतिया राजके राजधानी हलै । पश्चिमी चम्पारण मण्डलके मुख्यालयो हे । भारत-नेपाल सीमा पर स्थित हे । एकर पश्चिममे उत्तरप्रदेशके कुशीनगर मण्डल पड़हे । 'बेतिया' शब्द 'बेँत' से व्युत्पन्न हे जे कहियो हियाँ बड़ पैमाना पर उत्पन्न होवहलै (अखनि नै) । अङ्ग्रेजी कालमे बेतिया राज दोसर सबसे बड़ जमीन्दारी हलै जेकर क्षेत्रफल १८०० वर्ग मील हलै । एकरासे ऊ समय २० लाख रूपैया लगान भेटहलै । एकर उत्तरी भाग ऊबड़-खाबड़ एवं दक्षिणी भाग समतल आउ उर्वर हे । ई हरहा नदीके प्राचीन तलहटीमे स्थित प्रमुख नगर हे । ई मुजफ्फरपुर से १२४ किमी दूर हे आउ पहिले बेतिया जमीन्दारीके राजधानी हलै । हियाँके दर्शनीय स्थल - बेतिया राजके महल, उदयपुर पक्षी उद्यान, सागर पोखरा, काली मन्दिर, दुर्गा मन्दिर, सरया मन दर्शनीय हे । महात्मा गान्धी बेतियाके हजारी मल धर्मशालामे रहके सत्याग्रह आन्दोलनके शुरुआत कैलन हल । १९७४ के सम्पूर्ण क्रान्तियोमे बेतियाके अहम भुमिका हलै । हियाँके अमवा मझार गाँवके रहेवाला श्यामाकान्त तिवारी जयप्रकाश नारायणके कहेपर पूरा जिलामे आन्दोलनके फैलौलक । ई एक कृषि प्रधान क्षेत्र हे जन्ने गन्ना, धान आउ गेहूँ सब उगहे । ई गान्धीके कर्मभूमि आउ ध्रुपद गायिकीला प्रसिद्ध हे । बेतियासे मुम्बई फिल्म उद्योगके सफर तय कर चुकल प्रसिद्ध फिल्म निर्देशक प्रकाश झा ई क्षेत्रके लोगके सरकारी नौकरीके तलाश पर 'कथा माधोपुर' के रचना कैलन ।

सम्बन्धित लेख

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "Bihar Tourism: Retrospect and Prospect
    Archived 2017-01-18 at the वेबैक मशीन ," Udai Prakash Sinha and Swargesh Kumar, Concept Publishing Company, 2012, ISBN 9788180697999
  2. "Revenue Administration in India: A Case Study of Bihar," G. P. Singh, Mittal Publications, 1993, ISBN 9788170993810