Jump to content

Wp/mag/लातेहार जिला

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
(Redirected from Wp/mag/लातेहार मण्डल)
Wp > mag > लातेहार जिला
लातेहार मण्डल
लातेहार जिला
झारखण्डके मण्डल
बेतला राष्ट्रिय उद्यानमे उत्तरी कोयल नदी
झारखण्डमे हजारीबाग मण्डलके स्थितिके अवस्थिति
झारखण्डमे हजारीबाग मण्डलके स्थिति
देश भारत
राज्य झारखण्ड
प्रमण्डलपलामू
मुख्यालयलातेहार
सरकार
  जिलाध्यक्षभोर सिंह यादव, भा प्र से
  लोकसभा निर्वाचनक्षेत्रचतरा (चतरा मण्डल सङ्गे साझा)
  बिधानसभा निर्वाचनक्षेत्र2 लातेहार बिधानसभा निर्वाचनक्षेत्र, मनिका बिधानसभा निर्वाचनक्षेत्र
  लातेहार बिधायकबैद्यनाथ राम, जेएमएम
  मनिका बिधायकरामचन्द्र सिंह, काङ्ग्रेस
क्षेत्रफल
  कुल3,659.59 किमी2 (1,412.98 वर्ग मील)
जनसङ्ख्या
 (2011)
  कुल७,२६,९७८
  घनत्व198.650/किमी2 (514.501/मील2 )
जनसाङ्ख्यिकी
  साक्षरता59.51%
  लिङ्गानुपात964
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भा मा स)
जालस्थलhttp://latehar.nic.in/

लातेहार मण्डल (लातेहार जिला) भारतके झारखण्ड राज्यके एगो मण्डल हे । एकर मुख्यालय लातेहार हे ।

विवरण

[edit | edit source]

लातेहारके स्थापना ४ अप्रैल २००१ के कैल गेलै हल । लातेहार मनोहारी जङ्गल, सुन्दर झरना, विशाल खदान आउ हरियर-भरल खेतसे भरल है । एकर झरनाके पास पिकनिक मनावल पर्यटकके बड़ी पसन्द आवहै । पर्यटक एहाँ पिकनिक मनावेके इलावा स्थानीय संस्कृतियोसे रूबरू हो सकहथिन ।

भूगोल

[edit | edit source]

लातेहार जिलामे झारखण्डके दु सबसे ऊँचा झरना है – लोध झरना आउ लोअर घाघरी झरना । साथे आउ ढेर मनी ।[1] जिलामे नेतरहाट एगो हिल स्टेशन है । बेतला राष्ट्रिय उद्यान आउ महुआदानर भेड़िया अभयारण्य एही जिलामे है ।

अर्थव्यवस्था

[edit | edit source]

२००६ मे भारत सरकार लातेहारके देशके २५० सबसे पिछड़ा जिला (कुल ६४० मे से) मे से एक नाम देलकै ।[2] ई झारखण्डके ऊ जिला सबमे से एक है जे वर्तमानमे पिछड़ा क्षेत्र अनुदान निधि कार्यक्रम (बिआरजिएफ) से धन प्राप्त कर रहलै हे ।[2]

प्रमुख आकर्षण

[edit | edit source]

जनी शिकार उत्सव

[edit | edit source]

लातेहारके अधिकतर भू-भाग जङ्गलसे घिरल है । ई सब जङ्गलमें जे आदिवासी रहहथिन उनकर आजीविका एही जङ्गलसे चलहै । अपन समाजके रक्षा करेला महिला पुरुष शिकारी भेषमे शिकार करहथिन आउ लड़ाई लड़हथिन । बादमे परम्पराके कारण बारह वर्षके अन्तराल पर पारम्परिक पुरुष वस्त्रमे महिला जनी शिकार करे लगलन । अखनि ई परम्परागत पर्बके रूपमे बारह बर्षके अन्तराल पर महिला द्वारा मनावल जा है ।

कलाकृति

[edit | edit source]

लातेहारमे उद्योगके कमी है, एहीसे एहाँके निवासी आजीविका कमावेला जङ्गलमे पाएल जायेवाला फूल-पत्तासे सुन्दर कलाकृति बनावहथिन । ई सब कलाकृतिमे बाँसके टोकरी प्रमुख है जे पर्यटकके बड़ी पसन्द आवहै । टोकरीके इलावा ऊ महुआके फूल आउ केन्दुके पत्तियोसे अनेक कलाकृति बनावहथिन । एहाँ आवेवाला अधिकतर पर्यटक ई सब कलाकृतिके स्मृतिकाके रूपमे अपन साथे ले जा हथिन ।

खदान

[edit | edit source]

लातेहारके एकर कोइला, बॉक्साइट, लेटेराइट आउ डोलोमाईटके खदानला पूरा विश्वमे जानल जा है । ई खदान आकारमे बड़ी बड़ है आउ लातेहारके अर्थव्यवस्थाके रीढ़ मानल जा है । पर्यटक चाहथिन त ई सब खदानके देखे जा सकहथिन । ई सब खदानमे अनेक मजदूर काम करहथिन । ई सब खदानके देखेके बाद चियाङ्की, कोयल व्यू प्वाइण्ट आउ मैगनोलिया प्वाइण्ट घूमे जाएल जा सकहै । ई तीन बड़ी सुन्दर है आउ लातेहारके पर्यटन उद्योगके जान मानल जा है ।

झरना

[edit | edit source]

प्रकृति लातेहारमे अपन सौन्दर्यके खुलके बिखेरकै हे आउ झरनाके रूपमे एकरा अनमोल उपहार देलकै हे । ई सब झरना बड़ी सुन्दर है आउ पर्यटकके बड़ी पसन्द आवहै । झरनाके पास नगरके भागैत-दौड़ैत जीवनसे दूर जीवनके कुछ यादगार लम्हा बितावल जा सकहै । ई सब झरना एतना सुन्दर है कि जेयो पर्यटक एहाँ आवहथिन ऊ एकर तारीफ कैला बिना न रह पौथिन । कान्ती, निचला घागरी, शाही, लोढ़, मिरचिया आउ ऊपरी घागरी एकर प्रमुख झरना है ।

एकरो देखी

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "Showing all Waterfalls in India". World Waterfalls Database. मूल से 2012-09-05 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 2010-06-20.
  2. 1 2 Ministry of Panchayati Raj (8 September 2009). "A Note on the Backward Regions Grant Fund Programme" (PDF). National Institute of Rural Development. मूल (PDF) से 5 अप्रैल 2012 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 27 सितम्बर 2011.