Jump to content

Wp/mag/जयपुर मण्डल

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > जयपुर मण्डल
जयपुर मण्डल
𑅛𑅛𑅨𑅒𑅭 𑅛𑅑𑅮𑅮𑅒
राजस्थानके मण्डल
ऊपरे-बामासे दक्षिणावर्त: अम्बर किलामे गणेश पोल, जलमहल, हवामहल, जयगढ़ किला, जन्तरमन्तर जयपुरमे
राजस्थानमे जयपुर मण्डलके स्थानके अवस्थिति
राजस्थानमे जयपुर मण्डलके स्थान
निर्देशाङ्क (जयपुर): 26°55′34″N 75°49′25″E / 26.926°N 75.8235°E / 26.926; 75.8235निर्देशाङ्क: 26°55′34″N 75°49′25″E / 26.926°N 75.8235°E / 26.926; 75.8235
देश भारत
राज्यराजस्थान
प्रमण्डलजयपुर
मुख्यालयजयपुर
तहसील१६[1]
सरकार
  जिलाधिकारीप्रकाश राजपुरोहित, आइएएस[2]
  विधानसभा क्षेत्र१९[3]
क्षेत्रफल
  कुल11,143 किमी2 (4,302 वर्ग मील)
जनसङ्ख्या
 (2011)
  कुल६६,२६,१७८
  घनत्व595/किमी2 (1,540/मील2)
जनसाङ्ख्यिकी
  साक्षरता७६%
  लिङ्गानुपात९१०
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भामास)
प्रमुख राजमार्गराष्ट्रिय राजमार्ग २१ (रारा-२१)
राष्ट्रिय राजमार्ग ४८ (रारा-४८)
औसत वार्षिक वर्षा४५९.८ मिमी
जालस्थलjaipur.rajasthan.gov.in

जयपुर मण्डल (जयपुर जिला; ढूण्ढाड़ी/राजस्थानी: जयपुर जिल्लौ /𑅛𑅛𑅨𑅒𑅭 𑅛𑅑𑅮𑅮𑅒) भारतके राजस्थान राज्यके एगो मण्डल हे । एकर मुख्यालय जयपुर हे ।

व्युत्पत्ति

मण्डलके नाम एकर प्रशासनिक मुख्यालय जयपुर नगरसे लेल गेलै हे । नगरके स्थापना १७२७ मे आम्बेरके शासक महाराजा सवाई जय सिंह द्वितीय (१६९३-१७४४) कैलन हल आउ उनकर सम्मानमे एकर नाम रखल गेलै।[4] संस्कृतमे प्रत्यय "पुर" या "पुरा" के प्रयोग आमतौर पर नगर या कस्बाके दर्शावेला कैल जा हे । ई प्रकार "जयपुर" नामके अनुवाद "जयके नगर" होवहे, जे एकर संस्थापक जयसिंह द्वितीयके यादमे बनावल गेलै हे ।[5]

एकरो देखी

सन्दर्भ

  1. "Sub-Divisions/Panchayat Samitis/Tehsils". 2016. अभिगमन तिथि 2016-12-29.
  2. "Jaipur Administration". Jaipur.rajasthan.gov.in. 22 February 2024.
  3. "Assembly Constituencies of Jaipur district" (PDF). gisserver1.nic.in/. 2012. मूल (PDF) से 21 दिसम्बर 2013 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 28 फरवरी 2012.
  4. Sarkar, Jadunath (1984). A History of Jaipur: C. 1503-1938 (अङ्ग्रेजी मे). Orient Longman. प॰ 205. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 9780861314720. मूलसे 28 सितम्बर 2024 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 9 जून 2025.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  5. Bhatt, Rajendra Shankar (2005). Sawai Jai Singh (अङ्ग्रेजी मे). National Book Trust, India. पप॰ 101, 123, 155. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-81-237-4418-6. मूलसे 28 सितम्बर 2024 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 9 जून 2025.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)