Wp/mag/बरङ्गल्
| वरङ्गल వరంగల్ | |
|---|---|
| नगर | |
| निर्देशाङ्क: 17°59′N 79°36′E / 17.98°N 79.60°Eनिर्देशाङ्क: 17°59′N 79°36′E / 17.98°N 79.60°E | |
| देश | |
| राज्य | तेलङ्गाना |
| तेलङ्गाना | वरङ्गल मण्डल |
| स्थापना | 1163 ई |
| संस्थापक | काकतीय वंश |
| क्षेत्रफल | |
| • नगर | 406.97 किमी2 (157.13 वर्ग मील) |
| • महानगर | 1,805 किमी2 (697 वर्ग मील) |
| उन्नतांश | 266 मी (873 फीट) |
| जनसङ्ख्या (2011) | |
| • नगर | ७,०४,५७० |
| भाषा | |
| • प्रचलित | तेलुगु |
| समयमण्डल | युटिसि+5:30 (भारतीय मानक समय) |
| पिनकोड | 506001 – 506019 |
| दूरभाष कोड | +91–870 |
| वाहन पञ्जीकरण | TS-03, AP-36 (भूतपूर्व) |
| जालस्थल | www |
बरङ्गल् वा वरङ्गल' (तेलुगु: వరంగల్ ) भारतके तेलङ्गाना राज्यके वरङ्गल् मण्डलमे स्थित एगो नगर हे । ई मण्डलके मुख्यालयो हे । वरङ्गल काकतीय वंशके राजधानी होवकरहलै आउ एकर स्थापना वर्ष ११६३ मे होलै । काकती द्वारा एहाँ ढेर निर्माण होलै जे आझो देखल जा सकहे, जेकरामे दुर्ग, झील, मन्दिर, पत्थरके बनल तोरण इत्यादि हे । आज ई एक पर्यटक गन्तव्य हे आउ काकतीय काल तोरनं के तेलङ्गानाके राजचिन्ह चुनल गेलै हे । वरङ्गलके तेलङ्गानाके सांस्कृतिक राजधानी कहल जा हे ।[1][2][3]
उत्पत्ति
[edit | edit source]वरङ्गल् या वरङ्कल् तेलगु शब्द 'ओरुकल्' या ओरुगल्सु के अपभ्रंश हे, जेकर अर्थ हे 'एक शिला' । एकरासे तात्पर्य ऊ विशाल अकेला चट्टानसे हे जेकरा पर ककातीय नरेशके समयके बनवावल दुर्ग अवस्थित हे । कुछ अभिलेखसे ज्ञात होवहे कि संस्कृतमे ई स्थानके ई नाम एवं पर्यायो प्रचलित हल–एकोपल, एकशिला, एकोपलपुरी या एकोपलपुरम् । रघुनाथ भास्करके कोशमे एकशिलानगर, एकशालिगर, एकशिलापाटन–ये नामो भेटहे । टालमी द्वारा उल्लिखित कोरुनकुल वरङ्गले जान पड़हे ।
एकरो देखी
[edit | edit source]सन्दर्भ
[edit | edit source]- ↑ "Lonely Planet South India & Kerala," Isabella Noble et al, Lonely Planet, 2017, ISBN 9781787012394
- ↑ "Hand Book of Statistics, Andhra Pradesh," Bureau of Economics and Statistics, Andhra Pradesh, India, 2007
- ↑ "Contemporary History of Andhra Pradesh and Telangana, AD 1956-1990s," Comprehensive history and culture of Andhra Pradesh Vol. 8, V. Ramakrishna Reddy (editor), Potti Sreeramulu Telugu University, Hyderabad, India, Emesco Books, 2016
- Wp/mag/Wikipedia page with obscure country or subdivision
- Wp/mag
- Articles containing तेलुगु-language text
- Wp/mag/Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- Wp/mag/विकिडेटा पर अनुपलब्ध निर्देशाङ्क
- Wp/mag/ज्ञानसन्दूक अवस्थापनमे अज्ञात प्राचलके प्रयोग करैत पन्ना
- Wp/mag/वरङ्गल्
- Wp/mag/वरङ्गल् मण्डल
- Wp/mag/तेलङ्गानाके नगर