Wp/mag/तेलङ्गाना
| तेलङ्गाना తెలంగాణ | |
|---|---|
| भारतके राज्य | |
| तेलङ्गाणा | |
तेलङ्गानाके कोलाज बामा दनेसे: चारमीनार, वरङ्गल दुर्ग, हैदराबाद नगर, निजामाबाद रेलवे स्टेशन, कुण्टाला जलप्रपात, फलकनुमा पैलेस | |
भारतमे तेलङ्गानाके स्थान | |
| निर्देशाङ्क (तेलङ्गाना): 17°21′58″N 78°28′30″E / 17.366°N 78.475°Eनिर्देशाङ्क: 17°21′58″N 78°28′30″E / 17.366°N 78.475°E | |
| देश | |
| गठन | २ जून २०१४ |
| राजधानी आउ सबसे बड़ नगर | हैदराबाद |
| मण्डल | ३३ |
| सरकार | |
| • अङ्ग | तेलङ्गाना सरकार |
| • राज्यपाल | तमिलिसै सौन्दरराजन्[1] |
| • मुख्यमन्त्री | अनुमुला रेवन्त रेड्डी (काङ्ग्रेस) |
| • विधानमण्डल | द्विसदनीय
|
| • संसदीय क्षेत्र | |
| • उच्चन्यायालय | तेलङ्गाना उच्चन्यायालय |
| क्षेत्रफल | |
| • कुल | 112,077 किमी2 (43,273 वर्ग मील) |
| • क्रम | ११मा |
| जनसङ्ख्या (२०११)[2] | |
| • कुल | ३,५०,०३,६७४ |
| • क्रम | १२मा |
| • घनत्व | 307/किमी2 (800/मील2) |
| GDP (2020–21) | |
| • कुल | ₹ 9.78 trillion (US$११५.६८ अरब) |
| • प्रतिव्यक्ति | ₹ २,३७,६३२ (US$२,८१०.७४) |
| भाषा | |
| • राजभाषा | तेलुगु[5] |
| • अतिरिक्त आधिकारिक | उर्दू[5][6] |
| समयमण्डल | युटिसि+०५:३० (भारतीय मानक समय) |
| आइएसओ ३१६६ सङ्केत | IN-TG |
| वाहन पञ्जीकरण | TS |
| मानव विकास सूचकाङ्क (2018) | |
| साक्षरता (2017-18) | ७२.८०%[8] |
| ^† आन्ध्रप्रदेशके साथ अस्थायी संयुक्त राजधानी १० वर्षसे अधिक न | |
तेलङ्गाना वा तेलङ्गाणा (तेलुगु : తెలంగాణ, तेलङ्गाण) भारतके आन्ध्रप्रदेश राज्यसे अलगे होके बनल भारतके २८मा राज्य हे । हैदराबादके दस बरसला तेलङ्गाना आउ आन्ध्रप्रदेशके संयुक्त राजधानी बनावल गेलै हे ।[9] ई प्रतन्त्र भारतके हैदराबाद नामक रजवाड़ाके तेलुगुभाषी क्षेत्रसे मिलके बनल हे । 'तेलङ्गाना' शब्दके अर्थ हे - 'तेलुगुभाषीके भूमि' ।
5 दिसम्बर 2013 के मन्त्रिसमूह द्वारा बनावल गेल प्रारूप विधेयकके कैबिनेट मञ्जूरी दे देलकै । 18 फरवरी 2014 के तेलङ्गाना विधेयक लोकसभासे पारित हो गेलै आउ दु दिन पश्चात् एकरा राज्योसभासे मञ्जूरी भेट गेलै । राष्ट्रपतिके हस्ताक्षरके साथ तेलङ्गाना औपचारिक तौरपर भारतके २९मा राज्य बन गेलै हे । हालाँकि लोकसभासे ई विधेयकके पारित करावित समय आशंकित हङ्गामाके चलते लोकसभा-टेलिविजनके प्रसारण रोके पड़लै हल ।[10][11]
सम्बन्धित लेख
[edit | edit source]सन्दर्भ
[edit | edit source]- ↑ "New Governors Appointed in 5 States, Tamil Nadu BJP Chief Gets Telangana". NDTV.com. 1 September 2019. मूलसे 10 अक्टूबर 2020 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 1 September 2019.
- 1 2 "Telangana Statistics". Telangana state portal. अभिगमन तिथि 6 December 2021.
- ↑ "Telangana Socio Economic Outlook 2021" (PDF). Government of Telangana. 1 February 2022. पप॰ 10–25. अभिगमन तिथि 1 February 2022.
- ↑ "Per Capita Net State Domestic Product - State-wise (At Current Prices)". Reserve Bank of India. अभिगमन तिथि 21 जनवरी 2022.
- 1 2 "Urdu is Telangana's second official language". The Indian Express. 16 November 2017. मूलसे 27 फरवरी 2018 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 27 February 2018.
- ↑ "Urdu is second official language in Telangana as state passes Bill". द न्यूज मिनट. 17 नवम्बर 2017. मूलसे 3 जून 2018 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 27 फरवरी 2018.
- ↑ "Sub-national HDI – Area Database". Global Data Lab. Institute for Management Research, Radboud University. मूलसे 23 September 2018 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 25 September 2018.
- ↑ "Telangana literacy rate fourth-lowest among big states". The New Indian Express. 25 नवम्बर 2019. मूलसे 18 February 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 6 सितम्बर 2020.
- ↑ "पृथक तेलंगाना के गठन पर लगी मुहर, हैदराबाद होगी साझा राजधानी". zeenews.india.com. 2013-07-31. मूलसे 31 दिसंबर 2013 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 2013-07-31.
|archive-date=में तिथि प्राचल का मान जाँची (सहायता) - ↑ "लोकसभा में पारित हुआ तेलंगाना विधेयक, कहीं जश्न तो कहीं विरोध". जी न्यूज. 18 फरवरी 2014. मूलसे 26 फरवरी 2014 के पुरालेखित.
- ↑ "तेलंगाना बिल राज्यसभा में पास". मनी कण्ट्रोल. 21 फरवरी 2014. मूल से 5 नवम्बर 2016 के पुरालेखित.