Jump to content

Wp/mag/आगरा मण्डल

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > आगरा मण्डल
आगरा मण्डल
आगरा ज़िला
आगरा जिला
उत्तरप्रदेशके मण्डल
ऊपरे-बामासे दक्षिणावर्त: ताजमहल, इत्मादुद्दौलाके मकबरा, यमुनानदी बटेश्वर जैनमन्दिर भिरु, किरावलीमे भैँस, फतेहपुर सीकरीमे दीवान-ए-खास
उत्तरप्रदेशे आगरा मण्डलके स्थितिके अवस्थिति
उत्तरप्रदेशे आगरा मण्डलके स्थिति
देश भारत
राज्यउत्तरप्रदेश
प्रमण्डलआगरा
मुख्यालयआगरा
तहसील6
सरकार
  लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र
  1. आगरा (जलेसर-अवागढ़, एटा मण्डल सङ्गे साझा),
  2. फतेहपुर सीकरी
  विधानसभा क्षेत्र
क्षेत्रफल
  कुल4,027 किमी2 (1,555 वर्ग मील)
जनसङ्ख्या
 (2011)
  कुल४४,१८,७९७
  घनत्व1,097/किमी2 (2,842/मील2 )
जनसाङ्ख्यिकी
  साक्षरता६९.४४%
  लिङ्गानुपात८७५
भाषा
  आधिकारिकहिन्दी[1]
  क्षेत्रीयब्रज[1]
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भामास)
वाहन पञ्जीकरणUP-80
प्रमुख राजमार्गरारा २
जालस्थलआधिकारिक जालस्थल

आगरा मण्डल (आगरा जिला; ब्रज: आगरा ज़िला ) भारतके उत्तरप्रदेश राज्यके एगो मण्डल हे । ई राज्यके पच्छिमीभागमे स्थित हे आउ एकर मुख्यालय आगरा हे । ई राज्यके पश्चिमीभागे स्थित हे आउ एकर मुख्यालय आगरा हे ।[2][3]

नामोत्पत्ति

[edit | edit source]
राष्ट्रिय राजमार्ग २१ पर कोस मीनार #७९३

ई मण्डल ताजमहलके कारण प्रसिद्ध हे । ई नगरके नाम सर्वप्रथम महाभारतमे "आग्रवन" के रूपमे ऐलै हल । ईस्वीके दोसर शताब्दीमे प्रसिद्ध यूनानी भूगोलविद् टॉलमी अपन विश्व मानचित्रमे आगरो सम्मिलित कैलक हल । एक जनश्रुतिके अनुसार राजा बादलसिंह (वर्ष १४७५) आगरामे एक किला बनौलक हल । १२मा शताब्दीमे फारसी कवि सलमान ई किलामे राजा जयपाल आउ गजनीके महमुदके साथे भेल युद्धके वर्णन कैलक हे ।[4] बादमे मुगलकालमे आगरामे शाहजहाँ ताजमहल, अकबरके आगराके किला, इत्मद-उद-दौलत आदि भवन बनाबौलक हल जेकराला ई मण्डल अझो प्रसिद्ध हे ।[4]

एकरो देखी

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. 1 2 "52nd REPORT OF THE COMMISSIONER FOR LINGUISTIC MINORITIES IN INDIA" (PDF). nclm.nic.in. अल्पसङ्ख्यक मामलाके मन्त्रालय. मूल (PDF) से 25 मई 2017 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 7 दिसम्बर 2018.
  2. "Uttar Pradesh in Statistics," Kripa Shankar, APH Publishing, 1987, ISBN 9788170240716
  3. "Political Process in Uttar Pradesh: Identity, Economic Reforms, and Governance
    Archived 2017-04-23 at the वेबैक मशीन ," Sudha Pai (editor), Centre for Political Studies, Jawaharlal Nehru University, Pearson Education India, 2007, ISBN 9788131707975
  4. 1 2 "आगरा जिले की सामान्य जानकारी". मूलसे 26 अगस्त 2011 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 10 फरवरी 2009.