Jump to content

Wp/mag/देहरादून

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > देहरादून
देहरादून
देहरादून देहरादून
नगर
Forest Research Institute
Buddha Temple, Clement Town
Dehradun Skyline at night
Clock Tower, Dehradun
Robber's Cave Dehradun
The Doon School
Indian Military Academy
ऊपरेसे दक्षिणावर्त: वन अनुसन्धान संस्था, क्लेमनटाउनके बुद्धमन्दिर, रॉबर्स केव, भारतीय सैन्य अकादमी, दून विद्यालय, रात्रिकाले देहरादूनके दृश्य एवं देहरादून घण्टाघर
उपनाम: 
दून
देहरादून उत्तराखण्डपर अवस्थित
देहरादून
देहरादून
उत्तराखण्डे स्थिति
देहरादून भारतपर अवस्थित
देहरादून
देहरादून
उत्तराखण्डे स्थिति
देहरादून एसियापर अवस्थित
देहरादून
देहरादून
उत्तराखण्डे स्थिति
निर्देशाङ्क: 30°19′05″N 78°01′44″E / 30.318°N 78.029°E / 30.318; 78.029निर्देशाङ्क: 30°19′05″N 78°01′44″E / 30.318°N 78.029°E / 30.318; 78.029
राष्ट्र भारत
राज्यउत्तराखण्ड
मण्डलदेहरादून
स्थापित१६७६
नगरपालिका१८६७
सरकार
  प्रकारमहापौर परिषद्
  अङ्गदेहरादून नगरनिगम
  महापौरसुनील उनियाल (भाजपा)
  नगर आयुक्तविनय शङ्कर पाण्डे,[1] आइएएस
क्षेत्रफल
  नगर[convert: invalid number]
उन्नतांश
[convert: invalid number]
जनसङ्ख्या
 (२०११)[2]
  नगर५७८४२०
  महानगर७१४२२३
भाषा
  आधिकारिकहिन्दी[4]
  क्षेत्रीयहिन्दी, गढ़वाली
  अतिरिक्ति आधिकारिकसंस्कृत[5][6]
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भामास)
पिनकोड
२४८००१
टेलीफोन कोड+९१-१३५
वाहन पञ्जीकरणयूके-०७
जालस्थलnagarnigamdehradun.in
dehradun.nic.in//

देहरादून (हिन्दी: देहरादून ; गढ़वलि: देहरादून ) देहरादून मण्डलके मुख्यालय हे जे भारतके राजधानी दिल्लीसे २३० किलोमीटर दूर दून घाटीमे बसल हे । ९ नवम्बर २००० के उत्तरप्रदेश राज्यके बिभाजित करके जखनि उत्तराखण्ड राज्यके गठन करल गेल हल, ऊ बेरा एकरा उत्तराखण्ड (तखनि उत्तराञ्चल) के अन्तरिम राजधानी बनावल गेलै । देहरादून नगर पर्यटन, शिक्षा, स्थापत्य, संस्कृति आउ प्रकृतिक सौन्दर्यला प्रसिद्ध हे ।

स्थापना

[edit | edit source]

देहरादूनके स्थापना १६९९ मे होलै हल । कहल जा हे कि सिखके गुरु रामराय किरतपुर पञ्जाबसे आके एहाँ बस गेलन हल । मुगल सम्राट औरङ्गजेब उनका कुछ ग्राम टिहरी नरेशसे दानमे देवा देलक हल । एहाँ ऊ १६९९ ई मे मुगल मकबरासे मिलैत-जुलैत मन्दिरो बनवैलक जे आज तक प्रसिद्ध हे । शायद गुरुके डेरा ई घाटीमे होवेके कारणे ई स्थानके नाम देहरादून पड़ गेलै होत । एकर अतिरिक्त एक अत्यन्त प्राचीन किँवदन्तीके अनुसार देहरादूनके नाम पहिले द्रोणनगर हलै आउ ई कहल जा हलै कि पाण्डव-कौरवके गुरु द्रोणाचार्य ई स्थान पर अपन तपोभूमि बनैलन हल आउ उनके नाम पर ई नगरके नामकरण होलै हल । एक अन्य किँवदन्तीके अनुसार जे द्रोणपर्तके औषधि हनुमान् जी लक्ष्मणके शक्ति लगेपर लङ्का ले गेलन हल, ऊ देहरादूनमे स्थित हलै, किन्तु वाल्मीकि रामायणमे ई पर्वतके महोदय कहल गेलै हे ।

सम्बन्धित लेख

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. झा, प्रशान्त (12 मई 2019). "DMC to start registration of cattle in Dehradun | Dehradun News - Times of India". द टाइम्स आउ इण्डिया (अङ्ग्रेजी मे). मूलसे 3 नवम्बर 2019 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 9 अक्टूबर 2019.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  2. "Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above" (PDF). भारतके महापञ्जीयक एवं जनगणना आयुक्तके कार्यालय. मूलसे 7 मई 2012 के पुरालेखित (PDF). अभिगमन तिथि 26 मार्च 2012.
  3. "Provisional Population Totals, Census of India 2011; Urban Agglomerations/Cities having population 1 lakh and above" (PDF). भारतके महापञ्जीयक एवं जनगणना आयुक्तके कार्यालय. मूलसे 2 अप्रैल 2013 के पुरालेखित (PDF). अभिगमन तिथि 26 मार्च 2012.
  4. "52nd REPORT OF THE COMMISSIONER FOR LINGUISTIC MINORITIES IN INDIA" (PDF). nclm.nic.in. अल्पसङ्ख्यक मामलाके मन्त्रालय. प॰ 47. मूल (PDF) से 25 May 2017 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 16 जनवरी 2019.
  5. "Sanskrit is second official language in Uttarakhand". हिन्दुस्तान टाइम्स (अङ्ग्रेजी मे). 19 जनवरी 2010. मूलसे 27 जून 2019 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 28 जनवरी 2020.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  6. "Sanskrit second official language of Uttarakhand". द हिन्दु. 21 जनवरी 2010. मूलसे 3 मार्च 2018 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 28 जनवरी 2020.