Jump to content

Wp/mag/गोरखपुर

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > गोरखपुर
गोरखपुर
𑂏𑂷𑂩𑂎𑂣𑂳𑂩
नगर
गोरखनाथ मठ, तारामण्डल, गीता प्रेस
गोरखपुर उत्तरप्रदेशपर अवस्थित
गोरखपुर
गोरखपुर
गोरखपुर भारतपर अवस्थित
गोरखपुर
गोरखपुर
निर्देशाङ्क: 26°45′49″N 83°24′14″E / 26.7637152°N 83.4039116°E / 26.7637152; 83.4039116निर्देशाङ्क: 26°45′49″N 83°24′14″E / 26.7637152°N 83.4039116°E / 26.7637152; 83.4039116
देश भारत
राज्यउत्तरप्रदेश
मण्डलगोरखपुर मण्डल
नामस्रोतगोरखनाथ
सरकार
 • प्रकारमहानगरपालिका
 • अङ्गगोरखपुर महानगर पालिका
 • महापौरसीताराम जयसवाल
 • सांसद्रवि किशन शुक्ल (भाजपा)
क्षेत्रफल
 • कुल226.7 किमी2 (87.5 वर्ग मील)
 • महानगर[1]1,041.7 किमी2 (402.2 वर्ग मील)
उन्नतांश
84 मी (276 फीट)
जनसङ्ख्या
 (2011-2020 मिश्र[2] [3])
 • कुल१५,००,०००[4]
 • क्रम66
 • महानगर
२५,००,०००[5] [6]
वासिन्दागोरखपुरिया
भाषा
 • आधिकारिकहिन्दी
 • अन्य आधिकारिकउर्दु
 • स्थानीयभोजपुरी[7]
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भारतीय मानक समय)
पिनकोड
2730xx
दूरभाष कोड+91-0551
वाहन पञ्जीकरणUP-53
लिङ्गानुपात1000/903 ♂/♀
औसत वार्षिक तापमान[convert: invalid number]
औसत ग्रीष्मकालीन तापमान40 °से (104 °फा)
सत शीतकालीन तापमान18 °से (64 °फा)
जालस्थलgorakhpur.nic.in

गोरखपुर (भोजपुरी: 𑂏𑂷𑂩𑂎𑂣𑂳𑂩 ) भारतके उत्तरप्रदेश राज्यके गोरखपुर मण्डलमे स्थित एगो नगर हे । ई मण्डलके मुख्यालयो हे ।[8][9] देवरिया एवं कुशीनगरसे पश्चिममे सन्तकबीरनगरसे, उत्तरमे महराजगञ्ज एवं सिद्धार्थनगरसे, आउ दक्षिणमे मऊ, आजमगढ़ एवं अम्बेडकरनगरसे लगहे ।[10]

गोरखपुरके महत्व

गोरखपुर एक प्रसिद्ध धार्मिक केन्द्र हे, जे अतीतसे बौद्ध, हिन्दु, मुस्लिम, जैन आउ सिख सन्तके साधनास्थली रहलै हे । किन्तु मध्ययुगीन सर्वमान्य सन्त गोरखनाथके बाद उनके नाम पर एकर वर्तमान नाम गोरखपुर रखल गेलै । एहाँके प्रसिद्ध गोरखनाथ मन्दिर अखनियो नाथ सम्प्रदायके पीठ हे । ई महान् सन्त परमहंस योगानन्दके जन्म स्थानो हे । ई नगरमे आउओ ढेर ऐतिहासिक स्थल हे जैसे, बौद्धके घर, इमामबाड़ा, १८मा शताब्दीके दरगाह आउ हिन्दु धार्मिकग्रन्थके प्रमुख प्रकाशन संस्था गीताप्रेस । गोरखपुर जङ्क्शन रेल स्टेशन गोरखपुर नगरके रेल स्टेशन हे । गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रिकॉर्ड्सके अनुसार विश्वके सर्वाधिक लम्बा प्लेटफॉर्म हियैँपर स्थित हे । ई वर्ष १९३० मे शुरू भेल ।

२०मा शताब्दीमे गोरखपुर भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनके एक केन्द्र बिन्दु हलै आउ आज ई नगर एक प्रमुख व्यापार केन्द्र बन गेल हे । पूर्वोत्तर रेलके मुख्यालय, जे ब्रिटिशकालमे 'बङ्गाल नागपुर रेल' के रूपमे जानल जा हलै, एहैँ स्थित हे । अखनि एकरा एक औद्योगिक क्षेत्रके रूपमे विकसित करेला गोरखपुर औद्योगिक विकास प्राधिकरण (गीडा) के स्थापना पुरान नगरसे १५ किमी दूर कैल गेल हे । गोरखपुरमे गोरखनाथ मन्दिरो हे, जे ई मण्डलके प्रमुख मन्दिर हे ।

एकरो देखी

सन्दर्भ

  1. ↑ "NIC GORAKHPUR 2011 CENSUS". Government of India, NIC. 2020. अभिगमन तिथि 19 मई 2021.
  2. ↑ "outer-village-of-gorakhpur-included-in-municipal-corporation-boundary". Amarujala.
  3. ↑ "बढ़ गया नगर निगम गोरखपुर का दायरा, अब संझाई समेत ये 32 गांव होंगे शहरी". Amarujala.
  4. ↑ "एक लाख और बढ़ गई गोरखपुर शहर की आबादी,छह और गांव होंगे शहरी". Dainik jagran. 7 मार्च 2020. अभिगमन तिथि 9 मार्च 2021.
  5. ↑ "गोरखपुर को महानगर बनाने की अधिसूचना जारी". अभिगमन तिथि 21 November 2021.
  6. ↑ "गोरखपुर भी महानगर क्षेत्र घोषित-यूपी सरकार ने जारी की अधिसूचना, अब हो सकेगा मेट्रो का संचालन". मूल से 21 नवम्बर 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 20 November 2021.
  7. ↑ "Bhojpuri". Ethnologue. अभिगमन तिथि 11 August 2020.
  8. ↑ "Uttar Pradesh in Statistics," Kripa Shankar, APH Publishing, 1987, ISBN 9788170240716
  9. ↑ "Political Process in Uttar Pradesh: Identity, Economic Reforms, and Governance
    Archived 2017-04-23 at the वेबैक मशीन ," Sudha Pai (editor), Centre for Political Studies, Jawaharlal Nehru University, Pearson Education India, 2007, ISBN 9788131707975
  10. ↑ North Eastern Railway
    Archived 2015-12-05 at the वेबैक मशीन । Ner.indianrailways.gov.in. 21 अक्टूबर 2011 के पुनःप्राप्त ।