Jump to content

Wp/mag/गोरखपुर

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > गोरखपुर
गोरखपुर
𑂏𑂷𑂩𑂎𑂣𑂳𑂩
नगर
गोरखनाथ मठ, तारामण्डल, गीता प्रेस
गोरखपुर उत्तरप्रदेशपर अवस्थित
गोरखपुर
गोरखपुर
गोरखपुर भारतपर अवस्थित
गोरखपुर
गोरखपुर
निर्देशाङ्क: 26°45′49″N 83°24′14″E / 26.7637152°N 83.4039116°E / 26.7637152; 83.4039116निर्देशाङ्क: 26°45′49″N 83°24′14″E / 26.7637152°N 83.4039116°E / 26.7637152; 83.4039116
देश भारत
राज्यउत्तरप्रदेश
मण्डलगोरखपुर मण्डल
नामस्रोतगोरखनाथ
सरकार
  प्रकारमहानगरपालिका
  अङ्गगोरखपुर महानगर पालिका
  महापौरसीताराम जयसवाल
  सांसद्रवि किशन शुक्ल (भाजपा)
क्षेत्रफल
  कुल226.7 किमी2 (87.5 वर्ग मील)
  महानगर[1]1,041.7 किमी2 (402.2 वर्ग मील)
उन्नतांश
84 मी (276 फीट)
जनसङ्ख्या
 (2011-2020 मिश्र[2] [3])
  कुल१५,००,०००[4]
  क्रम66
  महानगर
२५,००,०००[5] [6]
वासिन्दागोरखपुरिया
भाषा
  आधिकारिकहिन्दी
  अन्य आधिकारिकउर्दु
  स्थानीयभोजपुरी[7]
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भारतीय मानक समय)
पिनकोड
2730xx
दूरभाष कोड+91-0551
वाहन पञ्जीकरणUP-53
लिङ्गानुपात1000/903 /
औसत वार्षिक तापमान[convert: invalid number]
औसत ग्रीष्मकालीन तापमान40 °से (104 °फा)
सत शीतकालीन तापमान18 °से (64 °फा)
जालस्थलgorakhpur.nic.in

गोरखपुर (भोजपुरी: 𑂏𑂷𑂩𑂎𑂣𑂳𑂩 ) भारतके उत्तरप्रदेश राज्यके गोरखपुर मण्डलमे स्थित एगो नगर हे । ई मण्डलके मुख्यालयो हे ।[8][9] देवरिया एवं कुशीनगरसे पश्चिममे सन्तकबीरनगरसे, उत्तरमे महराजगञ्ज एवं सिद्धार्थनगरसे, आउ दक्षिणमे मऊ, आजमगढ़ एवं अम्बेडकरनगरसे लगहे ।[10]

गोरखपुरके महत्व

[edit | edit source]

गोरखपुर एक प्रसिद्ध धार्मिक केन्द्र हे, जे अतीतसे बौद्ध, हिन्दु, मुस्लिम, जैन आउ सिख सन्तके साधनास्थली रहलै हे । किन्तु मध्ययुगीन सर्वमान्य सन्त गोरखनाथके बाद उनके नाम पर एकर वर्तमान नाम गोरखपुर रखल गेलै । एहाँके प्रसिद्ध गोरखनाथ मन्दिर अखनियो नाथ सम्प्रदायके पीठ हे । ई महान् सन्त परमहंस योगानन्दके जन्म स्थानो हे । ई नगरमे आउओ ढेर ऐतिहासिक स्थल हे जैसे, बौद्धके घर, इमामबाड़ा, १८मा शताब्दीके दरगाह आउ हिन्दु धार्मिकग्रन्थके प्रमुख प्रकाशन संस्था गीताप्रेसगोरखपुर जङ्क्शन रेल स्टेशन गोरखपुर नगरके रेल स्टेशन हे । गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रिकॉर्ड्सके अनुसार विश्वके सर्वाधिक लम्बा प्लेटफॉर्म हियैँपर स्थित हे । ई वर्ष १९३० मे शुरू भेल ।

२०मा शताब्दीमे गोरखपुर भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनके एक केन्द्र बिन्दु हलै आउ आज ई नगर एक प्रमुख व्यापार केन्द्र बन गेल हे । पूर्वोत्तर रेलके मुख्यालय, जे ब्रिटिशकालमे 'बङ्गाल नागपुर रेल' के रूपमे जानल जा हलै, एहैँ स्थित हे । अखनि एकरा एक औद्योगिक क्षेत्रके रूपमे विकसित करेला गोरखपुर औद्योगिक विकास प्राधिकरण (गीडा) के स्थापना पुरान नगरसे १५ किमी दूर कैल गेल हे । गोरखपुरमे गोरखनाथ मन्दिरो हे, जे ई मण्डलके प्रमुख मन्दिर हे ।

एकरो देखी

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "NIC GORAKHPUR 2011 CENSUS". Government of India, NIC. 2020. अभिगमन तिथि 19 मई 2021.
  2. "outer-village-of-gorakhpur-included-in-municipal-corporation-boundary". Amarujala.
  3. "बढ़ गया नगर निगम गोरखपुर का दायरा, अब संझाई समेत ये 32 गांव होंगे शहरी". Amarujala.
  4. "एक लाख और बढ़ गई गोरखपुर शहर की आबादी,छह और गांव होंगे शहरी". Dainik jagran. 7 मार्च 2020. अभिगमन तिथि 9 मार्च 2021.
  5. "गोरखपुर को महानगर बनाने की अधिसूचना जारी". अभिगमन तिथि 21 November 2021.
  6. "गोरखपुर भी महानगर क्षेत्र घोषित-यूपी सरकार ने जारी की अधिसूचना, अब हो सकेगा मेट्रो का संचालन". मूल से 21 नवम्बर 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 20 November 2021.
  7. "Bhojpuri". Ethnologue. अभिगमन तिथि 11 August 2020.
  8. "Uttar Pradesh in Statistics," Kripa Shankar, APH Publishing, 1987, ISBN 9788170240716
  9. "Political Process in Uttar Pradesh: Identity, Economic Reforms, and Governance
    Archived 2017-04-23 at the वेबैक मशीन ," Sudha Pai (editor), Centre for Political Studies, Jawaharlal Nehru University, Pearson Education India, 2007, ISBN 9788131707975
  10. North Eastern Railway
    Archived 2015-12-05 at the वेबैक मशीन । Ner.indianrailways.gov.in. 21 अक्टूबर 2011 के पुनःप्राप्त ।