Wp/mag/बिहारमे परिवहन
ई लेख बिहारराज्यके सार्वजनिक आउ निजी परिवहन प्रणालीके बारेमे हे ।
लम्बा दूरीके
[edit | edit source]भूमि परिवहन
[edit | edit source]द्रुतमार्ग
[edit | edit source]पहिले क्षैतिज (पच्छिमसे पूरुब) द्रुतमार्ग सूचीबद्ध कैल गेलहे, ओकरा बाद ऊर्ध्वाधर (उत्तरसे दक्खिन) आउ बिकर्ण द्रुतमार्ग सूचीबद्ध कैल गेलहे ।
| नाम | राज्य | कुल लम्बाई (किमी/मील) | बिहारमे लम्बाई (किमी/मील) | लागत (₹ करोड़) | प्रकार | स्थिति | दिशा | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| गोरखपुर-सिलिगुड़ी द्रुतमार्ग[1][2] | उत्तरप्रदेश, बिहार, पश्चिमबङ्गाल | 519 किमी (322.5 मील) | ३२,०००० | ग्रीनफील्ड् | निर्माणाधीन | उप से उपु | ||
| बाहरी रिङ्ग रोड, पटना | बिहार | 140 किमी (87 मील) | 140 किमी (87 मील) | ग्रीनफील्ड | निर्माणाधीन | प से पु | ||
| लोकनायक गङ्गापथ, पटना | बिहार |
39.5 किमी (24.5 मील) |
39.5 किमी (24.5 मील) | ३,१६० | ग्रीनफील्ड | निर्माणाधीन | प से पु | पटनामे नदीतट परियोजना । |
| बक्सर-भागलपुर द्रुतमार्ग[1] (सासाराम-पटना द्रुतमार्ग)[2] | बिहार | 308 किमी (191.4 मील) | 308 किमी (191.4 मील) | मिश्रित | निर्माणाधीन | प से पु | उत्तरप्रदेश सीमा से पश्चिमबङ्गाल सीमा तक, गङ्गानदी किनारे बिहार होइते । सासाराम-पटना द्रुतमार्ग, ११८ किमी, ₹४,०००) शामिल हे ।[2] | |
| बनारस–राँची–कलकता द्रुतमार्ग[2] | उत्तरप्रदेश, बिहार, झारखण्ड, पश्चिमबङ्गाल | 686 किमी (426 मील) | २४,२७५ | ग्रीनफील्ड | निर्माणाधीन | प से दपु | भाया दक्खिन पच्छिम बिहार से कलकता. | |
| डुमरिया घाट-बकरपुर द्रुतमार्ग (गोरखपुर-पटना द्रुतमार्ग)[2] | बिहार | 73 किमी (45 मील) | 73 किमी (45 मील) | १,५४३ | ग्रीनफील्ड | DPR | उप से म | गोरखपुरसे जोड़हे भाया NH-27 आउ NH-28 । |
| पटना-कलकता द्रुतमार्ग[3] | बिहार, झारखण्ड, पश्चिमबङ्गाल | 450 किमी (280 मील) | ग्रीनफील्ड | DPR | उप से दप | भारतमाला-२ मे लेल जैतै । | ||
| रक्सौल–हाल्दिया द्रुतमार्ग[2] | बिहार, झारखण्ड, पश्चिमबङ्गाल | 695 किमी (432 मील) | ५४,००० | ग्रीनफील्ड | DPR | उप से दप | ||
| दरभङ्गा-औरङ्गाबाद द्रुतमार्ग (आमस-दरभङ्गा द्रुतमार्ग)[4][2] | बिहार | 199 किमी (123.7 मील) | 199 किमी (123.7 मील) | २,९२७ | ग्रीनफील्ड | निर्माणाधीन | म से दप | मध्यबिहार से दक्खिन-पच्छिम बिहार । |
राष्ट्रिय राजमार्ग
[edit | edit source]| राष्ट्रिय राजमार्ग | मार्ग (बिहारके अन्तर्गत) | पूर्ण मार्ग | राज्यमे लम्बाई (किलोमीटर) | कुल लम्बाई |
|---|---|---|---|---|
| २ | उत्तरप्रदेश सीमा – मोहनिया – कुदरा – सासाराम – देहरी – औरङ्गाबाद – मदनपुर – डोभी – बाराचट्टी – झारखण्ड सीमा | दिल्ली – मथुरा – आगरा – कानपुर – प्रयागराज – बनारस – मोहनिया – बरही – पलसित – बैद्यबटी – कलकता | दिल्ली (१२), हरियाणा (७४), उत्तरप्रदेश (७५२), बिहार (२०२), झारखण्ड (१९०), पश्चिमबङ्गाल (२३५) | १४६५ |
| १९ | उत्तरप्रदेश सीमा – माञ्झी – छपरा – सोनपुर – हाजीपुर – पटना | गाजीपुर – बलिया – माञ्झी – छपरा – सोनपुर – हाजीपुर – पटना | उत्तरप्रदेश (१२०), बिहार (१२०) | २४० |
| २८ | बरौनी – बछवारा – ताजपुर – मुजफ्फरपुर – मेहसील – चकिया – गोपालगञ्ज – उत्तरप्रदेश सीमा | बरौनी – मुजफ्फरपुर – पिपरा – कोठी – गोरखपुर – लखनऊ | उत्तरप्रदेश (२५९), बिहार (३११) | ५७० |
| २८ ए | पिपरा – कोठी – सगौली – रक्सौल – भारत-नेपाल सीमा | पिपरा – कोठी – सगौली – रक्सौल – भारत-नेपाल सीमा | बिहार (६८) | ६८ |
| २८ बी | छपरा – बेतिया – लॉरिआ– बगहा – छितौनी – उत्तरप्रदेश सीमा | छपरा – बत्तियाह – लॉरिअ – बगहा – छितौनी – उत्तरप्रदेश सीमा | बिहार (१२१) | १२१ |
| ३० | मोहनिया – कोचस – दिनारा – बिक्रमगञ्ज – आरा – दानापुर – पटना – फतुहा – बख्तियारपुर | मोहनिया - आरा - पटना - बख्तियारपुर | बिहार (२३०) | २३० |
| ३० ए | फतुहा – चण्डी – हरनौत – बाढ़ | फतुहा – चण्डी – हरनौत – बाढ़ | बिहार (६५) | ६५ |
| ३१ | झारखण्ड सीमा – रजौली – नवादा – बिहारशरीफ – बख्तियारपुर – बाढ़ – मोकामेह – बरौनी – बेगुसराय – बलिया – खगरिया – बिहपुर – कुर्सेला – पूर्णिया – बैसि – पच्छिमबङ्गाल – किशनगञ्ज – पश्चिमबङ्गाल सीमा | बरही – बख्तियारपुर – मोकामेह – पूर्णिया – दालकोला – सिलीगुड़ी – सेवोक – कूच बिहार – उत्तर सलमारा – नलबारी – चराली – अमीनगाँओ | बिहार (३९३), पश्चिमबङ्गाल (३६६), असम (३२२), झारखण्ड (४४) | ११२५ |
| ५७ | मुजफ्फरपुर – दरभङ्गा – झाञ्झरपुर – नरहिया – नरपतगञ्ज – फोर्बेसगञ्ज – अररिया – पूर्णिया | मुजफ्फरपुर – दरभङ्गा – झाञ्झरपर – नरहिया – नरपतगञ्ज – फोर्बेसगञ्ज – अररिया – पूर्णिया | बिहार (३१०) | ३१० |
| ५७ ए | फोर्बेसगञ्ज – जोगबनी | फोर्बेसगञ्ज – जोगबनी | बिहार (१५) | १५ |
| ७७ | हाजीपुर – मुजफ्फरपुर – सीतामढ़ी – सोनबरसा | हाजीपुर – मुजफ्फरपुर – सीतामढ़ी – सोनबरसा | बिहार (१४२) | १४२ |
| ८० | मोकामेह – लुकेसराई – मुङ्गेर – भागलपुर – कहलगाँओ – झारखण्ड सीमा | मोकामेह – लुकेसराई – मुङ्गेर – भागलपुर – कहलगाँओ – राजमहल – फरक्का | बिहार (२००), झारखण्ड (१००), पच्छिमबङ्गाल (१०) | ३१० |
| ८१ | कोरा – कटिहार – मालदा – पश्चिमबङ्गाल सीमा | कोरा – कटिहार – मालदा | बिहार (४५), पच्छिमबङ्गाल (५५) | १०० |
| ८२ | गया – हिसुआ — राजगीर – बार बीघा – बिहारशरीफ – मोकामेह | गया – हिसुआ — राजगीर – बार बीघा – बिहारशरीफ – मोकामेह | बिहार (१३०) | १३० |
| ८३ | पटना – जहानाबाद – बेला – गया – बोधगया – डोभी | पटना – जहानाबाद् – बेला – गया – बोधगया – डोभी | बिहार (१३०) | १३० |
| ८४ | आरा – बक्सर | आरा – बक्सर | बिहार (६०) | ६० |
| ८५ | छपरा – एकमा – सिवान – गोपालगञ्ज | छपरा – एकमा – सिवान – गोपालगञ्ज | बिहार (९५) | ९५ |
| ९८ | पटना – अरवल – दाउदनगर – औरङ्गाबाद, बिहार, बिहार – राजहरा – अम्बा – झारखण्ड सीमा | पटना – अरवल – दाउदनगर – औरङ्गाबाद, बिहार, बिहार – राजहरा – अम्बा – झारखण्ड सीमा | बिहार (१५६), झारखण्ड (५१) | २०७ |
| १०१ | छपरा – बनियापुर – मोहम्मदपुर | छपरा – बनियापुर – मोहम्मदपुर | बिहार (६०) | ६० |
| १०२ | छपरा – रेवाघाट – मुजफ्फरपुर | छपरा – रेवाघाट – मुजफ्फरपुर | बिहार (८०) | ८० |
| १०३ | हाजीपुर – हजरत जन्दाहा – मुशरिघरारी | हाजीपुर – हजरत जन्दाहा – मुशरिघरारी | बिहार (५५) | ५५ |
| १०४ | चकिया – मधुबनी – जयनगर – शिवहर – सीतामढ़ी – सुरसण्ड – जयनगर – नरहिया | चकिया – मधुबनी – जयनगर – शिवहर – सीतामढ़ी – सुरसण्ड – जयनगर – नरहिया | बिहार (१६०) | १६० |
| १०५ | दरभङ्गा – औँसी – जयनगर | दरभङ्गा – औँसी – जयनगर | बिहार (६६) | ६६ |
| १०६ | बीरपुर – पिपरा – मधेपुरा – किशनगञ्ज – बिहपुर | बीरपुर – पिपरा – मधेपुरा – किशनगञ्ज – बिहपुर | बिहार (१३०) | १३० |
| १०७ | महेशकुण्ठ – सोनबरसा राज – सिमरी-बख्तियारपुर – बरिआही – सहरसा – मधेपुरा – बनमनखी – पूर्णिया | महेशकुण्ठ – सोनबरसा राज – सिमरी-बख्तियारपुर – बरिआही – सहरसा – मधेपुरा – बनमनखी – पूर्णिया | बिहार (१४५) | १४५ |
| ११० | अरवल – जहानाबाद – बन्धुगञ्ज – काको – एकङ्गरसराय – बिहारशरीफ | अरवल – जहानाबाद – बन्धुगञ्ज – काको – एकङ्गरसराय – बिहारसरीफ् | बिहार (८९) | ८९ |
राज्य राजमार्ग
[edit | edit source]जल परिवहन
[edit | edit source]पटना नदी बन्दरगाह पर राष्ट्रिय अन्तर्देशीय जलमार्ग-१ पर गोय घाट बिहार राष्ट्रिय जलमार्ग सङ्ख्या १ से जुड़ल हे, जेकरा अक्टूबर १९८६ मे स्थापित कैलगेल हल । ई राष्ट्रीय जलमार्ग पर खाली कुछे टर्मिनल हे, जेकरामे हल्दिया, बी आइ एस एन (कलकता), पाकुड़, फरक्का आउ पटना प्रमुख हे । ई सबके अतिरिक्त ई राष्ट्रिय जलमार्ग पर हल्दिया, कलकता, डायमण्ड हार्बर, कटवा, त्रिवेणी, बहरामपुर, जङ्गीपुर, भागलपुर, सेमरिया, डोरीगञ्ज, बलिया, गाजीपुर, बनारस, चुनार आउ प्रयागराजमे अस्थायी टर्मिनलके सुविधो उपलब्ध हे ।
वायुपरिवहन
[edit | edit source]पटना विमानस्थल दिल्ली, मुम्बई, कलकाता, लखनऊ आउ राँचीसे जुड़ल हे । एकर अतिरिक्त गयोमे एगो छोटेगो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हे जे कोलम्बो, सिङ्गापुर, तथा बैङ्काक इत्यादि नगरसभसे जुड़ल हे । एयर डेक्कन (दिल्ली, कलकता), एयर सहारा (दिल्ली, कलकता, मुम्बई, राँची), भारतीय (दिल्ली, राँची) आउ जेट एयरवेज (दिल्ली) मुख्य एयरलाइन्स हे, जे पटना विमानस्थलसे परिचालित होवहे । २००९ मे पटना विमानस्थल विमान परिचालनमे ४२.८ प्रतिशतके बृद्धि दर्ज कैलक, जे देशमे अखनितक सबसे अधिक हे । २००९-१० मे हियाँसे ७,४५६ विमान उड़ान भरकै, जखनिकि २००८-०९ मे खाली ५,२२० हीँ उड़ान दर्ज होइलै हल ।[5] साप्ताहिक साझा चार्टर्ड बिमानसेवा पटना आउ कलकताके बीचे भाया पूर्णियो उपलब्ध हे ।[6]
विमानस्थल
[edit | edit source]| नगर | आइसीएओ | आइएटीए | नाम | प्रकार |
| पटना | VEPT | PAT | लोकनायक जयप्रकाश विमानस्थल (पटना विमानस्थल) | प्रतिबन्धित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल |
| गया | VEGY | GAY | गया विमानस्थल | अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल |
| मुजफ्फरपुर |
VEMZ | MZU | मुजफ्फरपपुर विमानस्थल | प्रतिबन्धित |
| पूर्णिया | VEPU | PUI | पूर्णिया विमानस्थल | प्रतिबन्धित |
| रक्सौल | VERL | रक्सौल विमानस्थल | प्रतिबन्धित | |
| भागलपुर | भागलपुर विमानस्थल | प्रतिबन्धित | ||
| गोपालगञ्ज | सबेया विमानस्थल | प्रतिबन्धित | ||
| जोगबनी | जोगबनी विमानस्थल[7] | प्रतिबन्धित |
बिहारके परिवहनमन्त्री
[edit | edit source]बिहारके परिवहनमन्त्रीके सूची ।
| # | नाम | कार्यालय | कार्यालय त्याग | मुख्यमन्त्री | दल |
|---|---|---|---|---|---|
| १ | महेश प्रसाद सिंह | श्री कृष्णा सिंह | |||
| २ | रफीक आलम | २८ मई १९७३ | २ जुलाई १९७३ | केदार पाण्डे | |
| ३ | शत्रुघ्न शरण सिंह | २ जुलाई १९७३ | २५ सितम्बर १९७३ | अब्दुल गफूर | |
| ४ | बिन्देश्वरी दुबे | २५ सितम्बर १९७३ | १८ अप्रैल १९७४ | अब्दुल गफूर | |
| ५ | हरिहर महतो | १२ मार्च १९८५ | १४ फरवरी १९८८ | बन्देश्वरी दुबे | |
| ६ | शंकर प्रसाद टेकरीवाल | २ अप्रैल २००० | ६ मार्च २००५ | राबड़ी देवी | |
| ७ | अजित कुमार | २४ नवम्बर २००५ | १३ अप्रैल २००८ | नीतीश कुमार | |
| ८ | रामानन्द सिंह | १४ अप्रैल २००८ | २६ नवम्बर २०१० | नीतीश कुमार | |
| ९ | बृषेण पटेल | २६ नवम्बर २०१० | २० मई २०१४ | नीतीश कुमार | |
| १० | बृषेण पटेल | २० मई २०१४ | २२ फरवरी २०१५ | जीतन राम माञ्झी | |
| ११ | बृषेण पटेल | २२ फरवरी २०१५ | २० नवम्बर २०१५ | नीतीश कुमार | |
| १२ | चन्द्रिका राय | २० नवम्बर २०१५ | २६ जुलाई २०१७ | नीतीश कुमार | |
| १३ | सन्तोष कुमार निराला | अगस्त २०१७ | पदस्थ | नीतीश कुमार |
एकरो देखहू
[edit | edit source]सन्दर्भ
[edit | edit source]- 1 2 "बिहार set to get its 4th द्रुतमार्ग, will connect Gorakhpur to Siliguri". Hindustan Times. 23 November 2021. अभिगमन तिथि 24 November 2021.
- 1 2 3 4 5 6 7 bihar to get six new द्रुतमार्ग, प्रभात खबर, ११ जुलाई २०२३.
- ↑ पटना-कलकता द्रुतमार्ग details, themetrorailguy.com, accessed 18 July 2023.
- ↑ "मगध से मिथिला को जोड़ेगा बिहार का पहला ग्रीन फील्ड एक्सप्रेस-वे, जानें कब तक बन कर होगा तैयार, कितने जिलों से गुजरेगी?". Prabhat Khabar - Hindi News. अभिगमन तिथि 12 November 2021.
- ↑ "From goons to boom, बिहार is coming of age". business.rediff.com. मूल से 21 जुलाई 2011 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 25 Oct 2010.
- ↑ "संग्रहीत प्रति". मूल से 8 अक्तूबर 2017 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 7 अक्तूबर 2017.
- ↑ Jogbani Airport
Archived 2008-12-22 at the वेबैक मशीन at the Airports Authority of India