Wt/zea/Wiktionary:Lieste van Swadesh (Slaovische taelen)

From Wikimedia Incubator
< Wt‎ | zeaWt > zea > Wiktionary:Lieste van Swadesh (Slaovische taelen)

De Slaovische taelen ore in de midden en oôsten van Europa gesproke. Z'ore bie d' Indo-Europese taelen, wat-a wil zeie dan ze stik in de verte verwant bin an 't Zeêuws. Binnen 't Indo-Europees is 't 't naeuwste verwant mee de Baltische taelen. Kenmerken van aolle of de meêste taelen bin 'n ouwerwesse verbuging (6 of 7 naemvallen, wat an ouwe taelen as 't Latien of Grieks doe dienke), 'n gesplete werkwoôrd mee 'n imperfectieven en 'n perfectieve vurm en 'n verschil tussen 'arde en zachte medeklienkers. Vee van deze taelen kunne 'êle lettergrepen zonder klienker bouwe.

D'r bin drie verschillende onderfermieljes. Bie de West-Slaovische taelen ore Poôls, Tsjechisch, Slewaoks en nog wat kleinere (deêls uutgesturve) taeltjes in West-Pole en Oôst-Duusland. D' Oôst-Slaovische taelen bin Russisch, Wit-Russisch en Oekriens. 't Roetheens of Rusyn, geklapt in 't grensgebied van Pole, Rusland en d' Oekriene oor soms as vierde in die groep genoemd, mae oort ok dikkels as Oekriens dialect gezieë. Dan ei je nog de Zuud-Slaovische taelen: Sloveens, Servo-Kroaotisch, Bulgaors en Macedonisch. 't Servo-Kroaotisch oor dikkels opgesplist in Kroatisch, Servisch, Bosnisch en soms ok Montenegrijns, mae dat ei gin taelkundige grond: ze bin naebie identiek. Macedonisch trekt ok vee op Bulgaors en is dae vroeger wè as dialect van gezieë. Dat ore je veraol in Griekenland, daer-a in 't noorden ok nog wat Bulgaors/Macedonische dialecten ore geklapt. 't Oudkerkslaovisch is 'n ouwe vurm van 't Bulgaors daer-a vroeger onder aolle ortedokse Slaoven in wier gepreekt.

In kattelieke landen schrieve ze de Slaovische taelen mee 't Latijnse schrift, in d'ortodoxe landen mee 't Cyrillisch schrift, awast oor in Servië aollebei gedae. De Bosnische moslims schrieve ok op z'n Latijns, maer è vroeger 't Araobisch schrift gebruukt. Vò 't Oudkerkslaovisch wier nessens 't Cyrillisch ok wè 't Glagolitisch schrift gebruukt. 'Ier doeë men 't mee Latijns en Cyrillisch.

No. Zeêuws Poôls Tsjechisch Slewaoks Russisch Wit-Russisch Oekriens Sloveens Servo-Kroaotisch Macedonisch Bulgaors Oudkerkslaovisch Oerslaovisch
1. ik ja ja я
(ja)
я
(ja)
я
(ja)
ja ja
ја
јас
(jas)
аз
(az)
азъ
(azǔ)
*(j)azъ
2. jie ty ty ty ты
(ty)
ты
(ty)
ти
(ty)
ti ti
ти
ти
(ti)
ти
(ti)
тꙑ
(ty)
*ty
3. 'ie on on on он
(on)
он
(on)
він
(vin)
on on
он
тој
(toj)
той
(toj)
онъ
(onǔ)
*onъ
4. oôns my my my мы
(my)
мы
(my)
ми
(my)
mi, me mi
ми
ние
(nie)
ние
(nie)
мꙑ (meêrv.), вѣ (tweêvoud)
(my, vjě)
*my, *vĕ
5. julder wy vy vy вы
(vy)
вы
(vy)
ви
(vy)
vi vi
ви
вие
(vie)
вие
(vie)
вꙑ (meêrv.), ва (tweêv.)
(vy, va)
*vy, *va
6. 'ulder oni, one oni, ony oni, ony они
(oni)
яны
(jany)
вони
(vony)
oni, one, ona oni, one, ona
они, оне, она
тие
(tie)
те
(te)
они
(oni)
*oni, *ony, *ona
7. deze(n), dit ten, ta, to tento etc. tento etc. этот etc.
(etot)
гэты etc.
(gety)
цей etc.
(cej)
ta etc. taj etc.
тај etc.
овој etc.
(ovoj)
този etc.
(tozi)
тъ etc.
(tŭ)
*tъ
8. die(n), dat tamten etc. tamten etc. ten etc. тот etc.
(tot)
той etc.
(toj)
той etc.
(toj)
tisto etc. taj etc., takav etc.
тај etc., такав etc.
тоа etc.
(toa)
онзи etc.
(onzi)
тъ etc., онъ etc.
(tŭ, onŭ)
*tъ, *onъ
9. 'ier tu tady, zde, tu tu здесь
(zdes')
тут
(tut)
тут
(tut)
tu, tukaj, zde ovde, ovdje
овде, овдје
овде, тука
(ovde, tuka)
тук, тука
(tuk, tuka)
сьде, ту
(sǐde, tu)
*sьde, *tu
10. dae tam tam tam там
(tam)
там
(tam)
там
(tam)
tam tamo, onde
тамо, онде
таму
(tamu)
там
(tam)
тамо
(tamo)
*tamo
11. wien kto kdo kto кто
(kto)
хто
(chto)
хто
(chto)
kdo tko, ko
тко, ко
кој
(koj)
кой
(koj)
къто
(kŭto)
*kъto
12. wat co co čo что
(čto/što)
што
(što)
що
(ščo)
kaj što
што
што
(što)
што
(što)
чьто
(čǐto)
*čьto
13. wae gdzie kde kde где
(gde)
дзе
(dzje)
де
(de)
kje gde, gdje
где, гдје
каде
(kade)
къде
(kǎde)
къде
(kǔde)
*kъde
14. 'oeneêr kiedy kdy kedy когда
(kogda)
калі
(kali)
коли
(koly)
kdaj kada
када
кога
(koga)
кога
(koga)
когда
(kogda)
*kogъda
15. 'oe jak jak jak как
(kak)
як
(jak)
як
(jak)
kako kako
како
како
(kako)
ко́лко, как
(kolko, kak)
како
(kako)
*kako
16. nie nie ne- ne- не
(nje)
не (ня)
(nje, nja)
не
(ne)
ne ne
не
не
(ne)
не
(ne)
не
(ne)
*ne
17. aol wszystek všichni všetok все; всё
(vs'e, vs'o)
увесь
(uvjes')
весь
(ves')
ves sav
сав
сите
(site)
всичко
(vsičko)
вьсь
(vǐsǐ)
*vьśь
18. vee wiele mnoho mnohý много
(mnogo)
многія
(mnogija)
багато
(bahato)
veliko mnogo
много
многу
(mnogu)
много
(mnogo)
мъногъ
(mŭnogŭ)
*mъnogъ
19. sommige kilka několik niekoľko uutgedrukt mee de genitief
20. weinig mało, niewiele málo málo немногий
(nemnogij)
некалькі
(njekal'ki)
кілька (kil'ka) malo, nekaj malo
мало
малку
(malku)
малко
(malko)
21. aore inny druhý drugi другой
(drugoj)
іншы, другі
(inši, drugi)
інший (inšij) drugi drugi
други
друг
(drug)
друг
(drug)
дроугъ
(drugŭ)
*drugъ
22. eên jeden jeden jeden один
(odin)
адзін
(adzin)
один
(odyn)
en jedan
један
еден
(eden)
един
(edin)
единъ
(edinŭ)
*edinъ
23. tweê dwa dva dva (dvaja) два
(dva)
два
(dva)
два
(dva)
dva dva
два
два
(dva)
две
(dve)
дъва
(dŭva)
*dъva
24. drie trzy tři tri тре
(tr'e)
тры
(try)
три
(try)
trije tri
три
три
(tri)
три
(tri)
трьѥ
(trǐje)
*trьje
25. vier cztery čtyři štyri четыре
(četyr'e)
чатыры
(čatyry)
чотири
(čotyry)
štirje četiri
четири
четири
(četiri)
четири
(četiri)
четыре
(četyre)
*četyre
26. vuuf pięć pět päť пять
(pjat')
пяць
(pjac')
п'ять
(p"jat')
pet pet
пет
пет
(pet)
пет
(pet)
пѧть
(pętĭ)
*pętь