Wt/zea/paerd

From Wikimedia Incubator
< Wt‎ | zeaWt > zea > paerd

Zeêuws[edit | edit source]

Wikipedia
De Zeêuwse Wikipedia eit 'n artikel over paerd

Etymologie[edit | edit source]

Over Middelnederlands pert/paert, Vroegmiddelnederlands perert uut 't Laetlatijn paraveredus 'reserve-postpaerd', van Oudgrieks para- '(d'r)bie' en Gallisch veredus 'paerd'. Op d'n eên of aore manier ei dit specifiek woord 't van meêrdere Germaonse woorden gewonne.

Beschrievienge[edit | edit source]

'n Belgs trekpaerd.

paerd o

  1. Equus ferus, in 't biezonder d'n tamme vurm Equus ferus caballus: groôt zoogdier wat-a je as rie- en trekbeêste kan gebruke
  2. Onderstel, meêstentieds van 'out, vò aolderlei constructies
    • ′n Bèstee wier dikkels op paeren gezet.
  3. Gymnastiektoestel om op te spriengen (vergliek nommer 2)

Uutspraek[edit | edit source]

[pɛː(r)t]

Verbugienge[edit | edit source]

meêrvoud paeren, verkleinwoord paeretje, datief paerde in 't uutdruksel te paerde.

Saemenstelliengen[edit | edit source]

Uutdruksels[edit | edit source]

  • Paeren, die op aolle marten komme, deuge nie, meisjes die vee uutgae ore gin goeie vrouwen; ok: Goeie paeren ore op stal gezocht (en slechte nae de mart gebrocht)
  • ʼn Man en 'n paerd bin de kleinzerigste wezens op aerd
  • Gekleêd weze as 'n paerd van 'n daelder, vreêd 'aeveloôs in 't goed zitte
  • Mee de paeren rieë, errebeier op 't land weze; ok: De paeren in 't gat kieke
  • Dat leit onder 't paerd z'n buuk, is nie meêr te gebruken (as 'n paerd z'n voer uut de bagge op de grond stuukt, eet 'n 't nie meêr op)
  • Op z'n paerd zitte, kwaed of opgewonde weze
  • ʼn Ziekte kom te paerde en gae te voete, j'oor snel ziek en 't diert langer vòda je beter bin
  • Z'n eigen over 't paerd zette, z'n eige te zwaer inspanne
  • ʼn Gat as 'n paerd è, wè wat 'ebbe kunne
  • ʼt Is 'n doôd paerd an 'n boôm gebonde, dieën kan niks meêr
  • ʼn Paerd de rik uutfrete, snel en vee ete
  • Iemand op z'n paerd zette, iemand (dikkels vanspres) kwaed maeke

Dialectvarianten[edit | edit source]

Vertaeliengen[edit | edit source]

Bronnen[edit | edit source]

  • Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 690-3
  • K. Fraanje c.s. (red.), Supplement Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 2003: blz. 185
  • Etymologiebank