Jump to content

Wt/zea/uut

From Wikimedia Incubator
< Wt‎ | zea
Wt > zea > uut

Zeêuws[edit | edit source]

Etymologie[edit | edit source]

Over Middelnederlands uut en Oudnederlands u(u)t, ūte van Oergermaons *ūtan. Oôrsproenkelijk allêne 'n biewoôrd mee as beteikenisse buten (dat-a je moe leze as b[e]-uten om de directe verwantschap te zieën). Uutendelienge van Oer-Indo-Europees *(H)ud 'op'. Varre verwant an 't woôrddeêl oôr- in oôrsproenk en an 't (van 't Duuts ontleênde) oer-.

Omschrievienge[edit | edit source]

uut vòzessel

  1. nie in/binnen van plekke:
    • Ik bin uut m'n kaemer gekomme
  2. nie in/binnen van bewegienge
    • Komd-is uut d'n 'uze!
  3. kommende van
    • ʼt Woôrd 'frinze' komt uut 't Frans.
  4. mee d'n aerd van (dikkels van kleuren gezeid)
    • Je tanden bin uut de gelen, poes je ze wè goed?

biewoord

  1. gedoofd, nie an (van 'n vier of licht)
  2. verbie (dikkels, mae nie allêne van 'n verkêrienge of verlovienge)
  3. uutgebrocht, verschene:
  4. op-, leeggedroenke
    • Ik komme wè a'k m'n thee uut 'ebbe
  5. van 't land af (veraol van gewas onder de grond)
    • De aerepels meuge nog nie uut van 't ministerie.
  6. klaer (van werk)

Uutspraek[edit | edit source]

[yt]

Afgeleiden[edit | edit source]

Uutdruksels[edit | edit source]

  • D'ruut leie
    1. 't verknoeid è (bie iemand), nie meêr in de graotie weze
    2. vreêd vermoeid weze

Ontlêniengen in aore taelen[edit | edit source]

Opmerkienge: 't woord oiti in 't Berbice-Nederlands kan nie anders dan van 't 'Ollandse uit komme.

Vertaeliengen[edit | edit source]

Bronnen[edit | edit source]

  • Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 1012
  • K. Fraanje c.s. (red.), Supplement Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 2003: blz. 228
  • Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'uit'