Wt/zea/jule

Zeêuws

Etymologie

vònaemwoôrd

Uut jie + lui.

werkwoôrd

Uut 't naedoeën van de klank.

Omschrievienge

jule

1. persoônlijk en bezittelijk vònaemwoôrd julder Flakkees (Menheerse/Sommelsdiek, Ooltjesplaet)
2. werkwoôrd Zeêuwse Eilanden Zeêuws-Vlaonderen (mutatis mutandis)
   1. traenôgen, veraol van verdriet en as regel mee vee geluud (veraol van kinders gezeid)
   2. bie 'n 'ond: z'n piene of onvree mee 'n julend geluud laete 'ôre
   3. van de wind: 'n julend geluud maeke
   4. van 'n boôm: sap afgeve op de plekke daer-at 'n afgezaegd is Domburg

Uutspraek

[ˈjylə]

Opmerkienge: in Menheerse en Sommelsdiek komt of kwam bie 't vònaemwoôrd ok d'uutspraek [ˈjyːlə] vò.

Vervoegienge

infinitief	jule(n)
gerundium	te julen(e)
tegewoordigen tied	ik juul	oôns jule(n)
	jie juul(t) (jule)	julder jule(n)
	'ie juul(t)	'ulder jule(n)
flejen tied	ik, jie, 'ie juulde(n), julede	oôns, julder, 'ulder juulde(n), julede
gebieënde wieze	juul(t)
onvoltoôid deêlwoôrd	julende
voltoôid deêlwoôrd	ei (g)ejuuld
Ziet vò details en verschillen tussen de Zeêuwse dialecten 't artikel Zeêuwse grammaotica op Wikipedia.

Dialectvarianten

vònaemwoôrd

• julle, jullie, julie in 't oôsten van 't eiland
• joele Goerees
• julder enz. Zeêuwse Eilanden

werkwoôrd

• julen in Zeêuws-Vlaendere en op oôstelijk Zuud-Beveland
• hule Goerees, Flakkees
• 'ule Tole
• joele Bru

Synoniemen

werkwoôrd

• schreêuwe(n)

Aore spelliengen

ju:le Woordenboek der Zeeuwse Dialecten (allêne de uutspraek mee langen uu)

Vertaeliengen

werkwoôrd

• Afrikaons: huil
• Araobisch: بكى⁩ (bakā)
• Berbice-Nederlands: krisi
• Braebants: blééte enz., bléére, brulle, grijnze, (h)uile, janke, kwèèke, schreewe, schriese, simme
• Chinees (Mandarijn): 哭 (kū)
• Duuts: weinen
• Esperanto: plori
• Frans: pleurer
• 'Ebreêuws: בכה⁩ (bachá)
• Hindi: रोना (ronā)
• 'Ollands: lenge, lolle, mekke, tjenke (Katwieks), schrette (Zuud-Utrechts)
• Iengels: cry
• Italiaons: piangere
• Japans: 泣く (なく, naku)
• Latijn: flēre, lacrimāre
• Limburgs: kriete, jenke, bäöke, griene, meke
• Middelnederlands: wenen, schreyen, hulen, criten, dulen, grinen, grinsen, jalpen, tuten

• Nederlands: huilen, janken (bitje ruug vò 'n mens), wenen (literair)
• Nedersaksisch/Platduuts: huuln, lippen
• Oudnederlands: wēnen, wuopan
• Oudgrieks: κλαίω (klaioo), δακρύω (dakruoo)
• Poôls: płakać (imperfectief)
• Portugees: chorar
• Russisch: пла́кать (plákat') (imperfectief)
• Skepi: krig
• Spaons: llorar
• Stasvries en verwanten: gul(l)e, gúle; blêre; grine, gryne; janke, l(e)ipe; bramme
• Swahili: kulia
• Turks: ağlamak
• Westerlauwers Vries: gûle, blêr(j)e, grine
  • Hindeloôpers: goele, gryne
  • Terschelliengs: guulje
  • Schiermonnikoôgs: gjúle
• West-Vlaems: julen
• Zweeds: gråta

vònaemwoôrd

Ziet bie julder

Bronnen

• Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 388-9