Wt/zea/groôt

From Wikimedia Incubator
< Wt‎ | zeaWt > zea > groôt

Zeêuws[edit | edit source]

Etymologie[edit | edit source]

Over Middelnederlands groot, grote en Oudnederlands grōt van Oergermaons *grautaz 'grofkorrelig', zòdoende verwant mee grut. Buten de Germaonse taelen nie bekend. In de beteikenisse die-an oôns kenne allêne in de West-Germaonse taelen bekend; 't gewone woôrd in 't Oergermaons was dienkelijk *mikilaz (Gotisch mikils); in de Noôrd-Germaonse taelen gebruke ze afkommeliengen van *storaz (='t Zeêuwse woôrd stoer).

De munte: van Middeleêuws Latijn denarius grossus 'dikke pennieng'. De beteikenisse van 'ʼaolve stuver' is in geleêrde kriengen gevurmd en deu 't volk overgenome.

Omschrievienge[edit | edit source]

groôt bievoegelijk naemwoord

  1. uutgebreid van omvang, lengte etc., tegendeêl van klein
  2. (veraol bie kinders) volwasse
    • Laeter a'k groôt bin wi'k noôit gin boer ore!
  3. groôs

groôt o

  1. (historisch) zulvere muntje van 1/12 schellieng
  2. (laeter) 'aolve stuver, munt van 2 1/2 cent ('n schellienge was 6 stuvers)
    • Da's dan vuuf grôten, ƒ0,125

Uutspraek[edit | edit source]

[ɣ̞roət], [ɣ̞ruɐt]

Verbugienge[edit | edit source]

grôte, grôten m, groô(t)s partitieve genitief

trappen van vergliekienge

grôter, groôst

afgeleid

groôs

Saemenstelliengen[edit | edit source]

Uutdruksels[edit | edit source]

  • Groôt mee iets weze, ergest groôs mee/op weze
  • Groôt mee iemand weze, vertrouwd mee iemand weze
  • Groôt bie iemand weze/stae, gemeugen ore deu iemand
  • ʼn Groôte(n), iets wat vreêd meevaolt

Dialectvarianten[edit | edit source]

  • grwot (Acht'uzen, somtieds Keliensplaete)
  • gruuet Oôst-Zeêuws-Vlaoms grensgebied

Aore spelliengen[edit | edit source]

Ontlêniengen in aore taelen[edit | edit source]

Vertaeliengen[edit | edit source]

Bronnen[edit | edit source]

  • Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 296-7
  • Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank
  • Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank
  • Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'groot'