Wt/zea/gos

From Wikimedia Incubator
< Wt‎ | zeaWt > zea > gos

Zeêuws[edit | edit source]

Gos.

Etymologie[edit | edit source]

Van Middelnederlands gars, gers neffens metathetisch verwant gras, van Oudnederlands gersa uut Oergermaons *grasa. Meschien verwant mee groen en groeie en te verbinden mee 't Latijnse gramen en de wortel *ǵhreh₁, mae omdan die woôrden d'r eige nie regelmaetig laete afleie is dat lange nie zeker.

Omschrievienge[edit | edit source]

gos o

  1. Kleine, kruudachtige plante uut de fermielje Poaceae.
  2. 'n Veld vònaemelijk begroeid mee zukke planten.
    • Bluuf mee j'n 'ond van 't gos!
  3. Zukke planten as materiaol, meêstentieds in gemaoide vurm, dikkels as beêstefreten.
    • In de winter kriege de paeren 'oôi of kuul, mae in de zeumer kunne ze toe mee ves gos˙van de weie.
  4. Butendieks land (ouwerwes in 't Zeêuws)

Uutspraek[edit | edit source]

[ɣ˕ɔs], [ɦɔs]

Verbugienge[edit | edit source]

meêrvoud nie gebrukelijk, verkleinwoord gosje (singulatief)

Uutdruksels[edit | edit source]

  • ʼIe zit op z'n leste gos, 'ie moe binnenkort de boerderie af
  • ʼIe staet op z'n leste gos, ok: 'ie za binnenkort wè doôdgae (spottend gezeid as 'n griepstuver vriegevig oort)
  • omme gos, aolle vuuf voeten, vreêd dikkels
  • Over kôren en gos lope
    1. Dwes over 't land, zonder de wegen te gebruken
    2. Werkeloôs londlôpe, j'n ei nie kwiet kunne
  • Boven gos en kôren komme, uut de problemen raeke
  • Je bin te lui da je 't gos (vò j'n ôgen) zie waoie, je bin vreêd lui
  • ʼt Gos zit nog tussen je tanden, je kom 'ier net kieke
  • As 'n kernien op 'n bos gos, vees te rap en schoef, in grôten 'aest

Saemenstelliengen[edit | edit source]

Dialectvarianten[edit | edit source]

Ontlêniengen in aore taelen[edit | edit source]

't Woord gos as zòdaenig is nie uutgeleênd. Creooltaelen mee Zeêuwsen invloed è instee daevan 't Burgerse gras geleênd.

Vertaeliengen[edit | edit source]

Bronnen[edit | edit source]

  • Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 283-4
  • K. Fraanje c.s. (red.), Supplement Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 2003: blz. 113
  • Dr. Frans Debrabandere (red.), Zeeuws etymologisch woordenboek. De herkomst van de Zeeuwse woorden. Uutgeverie Atlas, Amsterdam/Antwerpen, 2007: blz. 125
  • Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank