Wt/zea/'and

From Wikimedia Incubator
< Wt‎ | zeaWt > zea > 'and

Zeêuws[edit | edit source]

Binnen- en butenkante van 'n mensen'and.
'n Straete van aos toet vuuf: 'n goeie poker'and.

Etymologie[edit | edit source]

Middelnederlands hant, Oudnederlands hant (10en eêuw) en ande- (8en eêuw). Oergermaons *handuz. Buten de Germaonse taelen nie gevonde.

Beschrievienge[edit | edit source]

′and v, soms m

  1. Uutende van 'n aerm, vòraol 'n mènsenaerm
  2. Afstand, die op 't landwerk mee 'n volle kruwaege (korrewaege) moe ore afgeleid
  3. Worp bie 't dobbelen
  4. De speelkaerten die-a 'n speler in z'n 'and ei, in 't biezonder bie poker

Uutspraek[edit | edit source]

[ɑnt]

Dialectvarianten[edit | edit source]

Verbugiengen[edit | edit source]

Saemenstelliengen[edit | edit source]

Uutdruksels[edit | edit source]

  • ´n Vrouwe d'r 'anden moete gaen as 'n paerd z'n tanden, 'n vrouwe moe altoos bezig weze
  • Z'n 'anden bin de kost wè waerd, 'ie weêt goed te werken
  • ´t Is vier/tweê 'anden op eên buuk, ze bin 't altoos mee mekaore eêns
  • Eên 'and vò 't schip en eên vò jezelve, goôit nie alles op je werk mae wees vòzichtig (Erremu)
  • Me kunne mekaore d'and geve, daerin bin me gliek
  • Iemand d'and geve, 'n fooi/'andgifte geve
  • ´t 'Andje è om (...), de slechte gewoônte è om (...)
  • Iemand an 't 'andje 'ouwe, iemand nie glad doen meetelle
  • D'and 'ouwe (an), zurge vò
  • ´t 'Andje 'ouwe, (bie 't murpelspelen) te verre nae vore 'ange
  • ´k È j'n 'anden g'uurd, nie je mond, klap nie zò vee en werk noe mae deu
  • Z'n 'and d'r nie vò verlegge/verdraoie/verdoeë, iets wè doeë kunne of wille
  • ´t Breek bie z'n 'anden af, aolles wat-at 'n doe, mislukt
  • ´t Moe aol deur tweê 'anden gae, aolles komt op eên persoôn neer
  • In d'and gae, lienks van 't paerd gae, ok In d'and stae
  • Die groeit mien in d'and, dat oor 'n goeie knecht
  • Mee z'n ziele in z'n 'and loôpe, niks te doeën è
  • ´Ie moe aoltied mee z'n 'and in z'n zak, altoos geeft 'n geld uut
  • Mee regen op d'and, as 't regent
  • Nae j'n 'and stae, doeë wat je van iemand vraegt (van joentjes op 't land en in de lêrienge gezeid)
  • Over d'and kunne werke, tweê'andig (lienks en reks) weze
  • Sloppe 'anden è, gemakkelijk wat stele
  • T'r 'and
    1. daelijk
    2. (bie paeren) nae lienks
  • Tegen d'and, on'andig
  • Uut d'and vaolle, vreêd tegevaolle
  • Van d'and stae
    1. Reks van 't paerd stae (ongewoon bie 't landwerk)
    2. Op 'n plekke stae daer-a je d'r nie vee an eit

Ontlêniengen in aore taelen[edit | edit source]

Woorden mee verwante beteêkenissen[edit | edit source]

Vertaeliengen[edit | edit source]

Bronnen[edit | edit source]

  • Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 311-5
  • K. Fraanje c.s. (red.), Supplement Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 2003: blz. 117-8
  • Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank
  • Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'hand'