Wp/sjd/Таввял са̄мь кӣлл
Appearance
| Таввял са̄мь кӣлл | |
|---|---|
| davvisámegiella | |
| Ланҍ |
|
| Са̄ррнэй | 25,000 ве̄рьт |
| Кырьйхэмна̄лль | латиница (таввял са̄мь aлфавиһт) |
| Классификация |
|
| Официальнэ статус |
(официальнэ кӣлл) |
| Кӣллкод | |
| ISO 639-1 | se |
| ISO 639-2 | sme |
| ISO 639-3 | sme |
Таввял са̄мь кӣлл (таввялса̄мас davvisámegiella вай sámegiella) лӣ э̄ххт вуэрьялл са̄мь кӣлэнҍ я шурьмусс са̄мь кӣлл. Таввялса̄мас са̄ррнэв са̄мь о̄ллмэ Та̄рланӭсьт, Рӯцланӭсьт я Ла̄дтҍланӭсьт. Таввялса̄мас са̄ррнэв 15,000–25,000 ве̄рьт о̄ллмэдтӭ, сӣнэнҍ 2,000 ве̄рьт са̄ррнэй е̄ллев Ла̄дтҍланӭсьт я кэскэсьт 5,000 я 6,000 ве̄рьт е̄ллев Рӯцланӭсьт.
Диалект
[edit | edit source]- Финнмарк диалект туҺк
- Торнэ диалект туҺк
- Ме̄рр са̄мь кӣлл
Грамматика
[edit | edit source]Местоименья
[edit | edit source]| Падешш | Э̄ххт числа | Е̄нас числа | ||
|---|---|---|---|---|
| Таввялса̄мас | Кӣллтса̄мас | Таввялса̄мас | Кӣллтса̄мас | |
| Оа̄лкант падешш (Nominatiiva) |
mun | мунн | mii | мыйй |
| don | то̄нн | dii | тыйй | |
| son | со̄нн | sii | сыйй | |
| Уйнант падешш (Genitiiva) |
mu | мун | min | мӣнэ |
| du | то̄н | din | тӣн | |
| su | со̄н | sin | сӣн | |
| Уйнхемь падешш (Akkusatiiva) |
mu | мун | min | мӣнэтҍ |
| du | то̄н | din | тӣнэтҍ | |
| su | со̄н | sin | сӣнэтҍ | |
| Анҍтант падешш (Illatiiva) |
munnje | мыннӭ | midjiide | мыйе |
| dutnje | то̄ннӭ | didjiide | тыйе | |
| sutnje | со̄ннӭ | sidjiide | сыйе | |
| Саянт падешш (Lokatiiva) |
mus | мунэсьт | mis | мӣнэнҍ |
| dus | то̄нэсьт | dis | тӣнэнҍ | |
| sus | со̄нэсьт | sis | сӣнэнҍ | |
| Эхтант падешш (Komitatiiva) |
muinna | мунэнҍ | minguin | мӣнэгуэйм |
| duinna | то̄нэнҍ | dinguin | тӣнэгуэйм | |
| suinna | со̄нэнҍ | singuin | сӣнэгуэйм | |
| Коа̄ввсаннт падешш (Essiiva) |
munin | муннэнҍ | minin | мӣннэнҍ |
| dunin | то̄ннэнҍ | dinin | тӣннэнҍ | |
| sunin | со̄ннэнҍ | sinin | сӣннэнҍ | |
Куннт са̄ррнмуж
[edit | edit source]| Кӣллт са̄мь кӣлл | Таввял са̄мь килл |
|---|---|
| Тӣррв! | Bures! |
| Пӯррь ӣнцэ! | Buorre iđit! |
| Пӯррь пе̄ййв! | Buorre beaivi! |
| Пӯррь е̄кьнэ! | Buorre eahket! |
| Пӯррь ыйй! | Buorre idja! |
| Роамм лӣ то̄н уййнэ! | Somá oaidnalit! |
| Ко̄ххт я̄лак? | Mo dat manná? |
| Пуэраст, па̄ссьпе. | Dat manná bures, giitu. |
| Ко̄ххт лӣ то̄н нэ̄мм? | Mii du namma lea? |
| Мун нэ̄мм лӣ... | Mu namma lea... |
| Касьт то̄нн я̄лак? | Gos orut? |
| Мунн я̄ла... | Mun orun...-is/-es. |
| Ко̄ххт ля̄ннч ... са̄мас? | Mo ... daddjo sámegillii? |
| Са̄рнах то̄нн са̄мас/англас? | Hálatgo sámegiela/eaŋgasgiela? |
| Ныдтҍ, сада. | Juo, veahaš. |
| Уййнлэдтэм райя! | Oaidnaleapmai! |
| Мунн шоабша са̄мь кӣл! | Mun ráhkistan sámegiela! |
| Ла̄дтҍ-югра кӣл | |||
| Перэм кӣл | Коми кӣлл (Ыжэм кӣлл) • Перэм коми кӣлл • Удмурт кӣлл | ||
| Югра кӣл | Моадьяр кӣлл • Ма̄ннҍси кӣлл • Ха̄ннт кӣлл | ||
| Мордва кӣл | Мо̄кша кӣлл • Э̄рзя кӣлл | ||
| Мари кӣл | Ка̄ннҍт мари кӣлл • Пуэшенҍ мари кӣлл | ||
| Вуэррьялме̄рр-ла̄дтҍ кӣл | Ве̄пс кӣлл • Во̄дтҍ кӣлл • Ижора кӣлл • Коа̄рьял кӣлл (Ливвик кӣлл) • Ла̄дтҍ кӣлл • Лӣв кӣлл • Э̄ст кӣлл | ||
| Са̄мь кӣл | Вуэрьялл са̄мь кӣл: Пӣтэ са̄мь кӣлл • Соаййв са̄мь кӣлл • Таввял са̄мь кӣлл • Ӯмэ са̄мь кӣлл • Ю̄лев са̄мь кӣлл
Нуҏҏьт са̄мь кӣл: А̄нар са̄мь кӣлл • А̄һкель са̄мь кӣлл † • Кайнӯ са̄мь кӣлл † • Кеми са̄мь кӣлл † • Кӣллт са̄мь кӣлл • Колтта са̄мь кӣлл • Таррьй са̄мь кӣлл | ||
| Са̄модҍ кӣл | |||
| Таввял са̄модҍ кӣл | Нешаӈ кӣлл • Э̄нець кӣлл • Ӈанасан кӣлл • Я̄ран кӣлл | ||
| Соаййв са̄модҍ кӣл | Селькуп кӣлл | ||