Wp/sjd/Таввял са̄мь кӣлл
Appearance
Таввял са̄мь кӣлл | |
|---|---|
davvisámegiella | |
|
таввял са̄мь кӣлл (нуммер 5) | |
| Ланҍ |
|
| Са̄ррнэй | 25,000 ве̄рьт (1992–2013) |
| Кырьйхэмна̄лль | латинэһць (таввял са̄мь алфавиһт) |
| Класслаһтҍмушш |
|
| Ста̄тусс | ● Тя̄һтэдтмужэсьт |
| Офицьяльнэ ста̄тусс |
Офицьяльнэ кӣлл: Томмтма ва̄ннҍ о̄ллмэе кӣлл: |
Кӣллко̄д | |
| ISO 639-1 | se |
| ISO 639-2 | sme |
| ISO 639-3 | sme |
Таввял са̄мь кӣлл вай таввь са̄мь кӣлл (таввьса̄мас davvisámegiella вай sámegiella) лӣ э̄ххт вуэррьял са̄мь кӣлэнҍ, шурьмусс са̄мь кӣлл, я ныдтҍшэ э̄ххт кӣлл, ко̄йн соа̄рнънэтҍ са̄мь о̄ллмэ ко̄лм воа̄ллтланӭсьт – Та̄ре̄ммьнесьт, Рӯһце̄ммьнесьт я Ла̄дтҍе̄ммьнесьт. Таввьса̄мас соа̄рнант 15,000–25,000 ве̄рьт о̄ллмэдтӭ.
Кӣл на̄ль
[edit | edit source]- Финнма̄ррк кӣл ноа̄ле группа (Finnmárkku suopmanat)
- Вуэррьял финнма̄ррк кӣл на̄ль
- Нуҏҏьт финнма̄ррк кӣл на̄ль
- Туарнэс кӣл ноа̄ле группа (Durdnosa suopmanat)
- Ла̄ннҍтвоа̄ййв вай ла̄ннҍтнёаррк (Suomanjárga) кӣл на̄ль
- Ка̄рсоаввн (Gárasavvon) кӣл на̄ль
- Чоһкьрэсс (Čohkkiras) кӣл на̄ль
- Ме̄рр са̄мь кӣлл (Mearrasámegiella)
Грамматика
[edit | edit source]Местоименья
[edit | edit source]| Падешш | Э̄ххт числа | Е̄нас числа | ||
|---|---|---|---|---|
| Таввялса̄мас | Кӣллтса̄мас | Таввялса̄мас | Кӣллтса̄мас | |
| Нэ̄ммдэм падешш (Nominatiiva) |
mun | мунн | mii | мыйй |
| don | то̄нн | dii | тыйй | |
| son | со̄нн | sii | сыйй | |
| Шэ̄нтътэм падешш (Genitiiva) |
mu | мун | min | мӣн мӣнэ |
| du | то̄н | din | тӣн тӣнэ | |
| su | со̄н | sin | сӣн сӣнэ | |
| Уйнант падешш (Akkusatiiva) |
mu | мун | min | мӣнэтҍ |
| du | то̄н | din | тӣнэтҍ | |
| su | со̄н | sin | сӣнэтҍ | |
| Аннҍтэм падешш (Illatiiva) |
munnje | мыннӭ | midjiide | мыйе |
| dutnje | то̄ннӭ | didjiide | тыйе | |
| sutnje | со̄ннӭ | sidjiide | сыйе | |
| Саянт падешш (Lokatiiva) |
mus | мунэсьт | mis | мӣнэнҍ |
| dus | то̄нэсьт | dis | тӣнэнҍ | |
| sus | со̄нэсьт | sis | сӣнэнҍ | |
| Э̄ххтэм падешш (Komitatiiva) |
muinna | мунэнҍ | minguin | мӣнэгуэйм |
| duinna | то̄нэнҍ | dinguin | тӣнэгуэйм | |
| suinna | со̄нэнҍ | singuin | сӣнэгуэйм | |
| Коа̄ввсаннт падешш (Essiiva) |
munin | муннэнҍ | minin | – |
| dunin | то̄ннэнҍ | dinin | – | |
| sunin | со̄ннэнҍ | sinin | – | |
Куннт са̄ррнмуж
[edit | edit source]| Кӣллт са̄мь кӣлл | Таввял са̄мь килл |
|---|---|
| Тӣррв! | Bures! |
| Пӯррь ӣнцэ! | Buorre iđit! |
| Пӯррь пе̄ййв! | Buorre beaivi! |
| Пӯррь е̄кьнэ! | Buorre eahket! |
| Пӯррь ыйй! | Buorre idja! |
| Роа̄мм лӣ то̄н уййнэ! | Somá oaidnalit! |
| Ко̄ххт я̄лак? | Mo dat manná? |
| Пуэраст, па̄ссьпэ. | Dat manná bures, giitu. |
| Ко̄ххт лӣ то̄н нэ̄мм? | Mii du namma lea? |
| Мун нэ̄мм лӣ... | Mu namma lea... |
| Касьт то̄нн я̄лак? | Gos orut? |
| Мунн я̄ла... | Mun orun...-is/-es. |
| Ко̄ххт ля̄ннч ... са̄мас? | Mo ... daddjo sámegillii? |
| Са̄рнак то̄нн са̄мас/эӈглас? | Hálatgo sámegiela/eaŋgasgiela? |
| Ныдтҍ, сада. | Juo, veahaš. |
| Уййнлэдтэм райя! | Oaidnaleapmai! |
| Мунн шоабша са̄мь кӣл! | Mun ráhkistan sámegiela! |
Кыррьйтӯй
[edit | edit source]- Luobbal Sámmol Sámmol Ante (Ante Aikio) and Jussi Ylikoski. Chapter 10. North Saami.
Уж
[edit | edit source]