Wp/liv/Portugāl

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | livWp > liv > Portugāl
Jump to navigation Jump to search
Portugāl
República Portuguesa

Flag of Portugal.svg Coat of arms of Portugal.svg
Plagā Vapp
EU location POR.png
Himn A Portuguesa
Pǟjālgab Lisabōn
Mōmūoḑ Vabāmō
Mōkēļ Portugāl kēļ
Jūodiji
- Prezident
- Pǟministõr

Aníbal Cavaco Silva
Pedro Passos Coelho
Teritōrij 92 090 km²
Rovst 11 317 192 (2010)
Allizpanmiz 1139
Eirō
Āigavīrkiz UTC+1
Ladādomēn .pt
Telefonikōd +351

Portugāl um ikš mō Lǟnd-Eirōpõs Pirenē pūol-kōla vežgõr pūolsõ. Täm ummizt āt ka Madeira kōlad ja Azōrõd Pūoj-Atlāntij okeāns.

Portugāl um NATO ja Eirōp Īt nõtkõm. Portugāl pǟjālgab ja amā sūrim jālgab um Lisabōn. Portugāl rov-lug um immõr 10 600 000.

Istōrij[edit]

Ežmizõs āigast-tūontõs jkr, mōjiztõ Pirenē pūol-kōla pǟl keļtõd. Mō pōr-võtīztõ 140 jKr jarā rōmlizt, kis vōlikšiztõ kuņtš vīdõnd āigastsadā sōņõ pKr, až mōlõ sadīztõ pǟlõ germānlizt rovd. Pierrõ moslõmd sīezõ-pikstõmizt 711 pKr setku Portugāl pūoj-jag ei pāikal rištlizt ummizõks. Āigasts 1179 kēņig-vald lekš jo laigāks, ku moslõmd mōd pōr-võtīztõ tāgiž.

Tämpizt rubīžõd kontinent pǟl Portugāl ais-sai kēņig Afonso III āigal, kis vōlikšiz 1248-1279. Āigastis 1580-1640 Portugāl vȯļ īts Spāņmōkõks. 15.-16. āigastsadās Portugāl monarkij sǟdliz kougizt mōd tuņšlimizt ja Portugāl miermīed broutšiztõ kougižiz mōši (Āfrik, Indij, Indonēzij, Kīnamō ja Jedāl-Amērik). Sǟl Portugāl luoi pǟgiņḑi kolōnijḑi (Brazīļ, Goa, Mōgõr-Timor, Ōļaz Mō-nanā agā Cabo Verde,Angōla, Mozambīk ka Macau bet ta kōtiz ne īdõkstuoistõnõs ja kakškimdõs āigastsadās.

Āigastis 1932-1968 vōlikšiz Portugāl diktātor Antonio Salazar. Pierrõ täm mōzõ-likātimizt āigasts 25. aprils 1974 Neļkõd Revolūtsijs luoitõ demokrātij ja võtīztõ vastõ ūž konstiūtsij āigasts 1976.

Āigasts 1999 tei Portugāl eirōst ofitsiāliz rō ja āndiz tāgiž Macau, perriz Portugāl kolōnij Kīnamōlõ.