Wt/zea/vet

From Wikimedia Incubator
< Wt‎ | zeaWt > zea > vet

Zeêuws[edit | edit source]

Etymologie[edit | edit source]

Over Middelnederlands vet en Oudnederlands fēt/fētit; 't bievoegelijk naemwoôrd kom van 't Oergermaonse *faitidaz, voltoôid deêlwoôrd bie *faitijaną 'invette, maste'; 't zelfstandig naemwoôrd kom van *faitą. Te verklaeren as dentaolvurm van d'n Indo-Europese wortel *p(e)iH-, 'gezwolle/vet weze'.

Omschrievienge[edit | edit source]

vet

  1. bievoegelijk naemwoôrd: dikke, zwaer (veraol, mae nie allêne, van mensen en beêsten gezeid)
  2. zelfstandig naemwoôrd o: vettige stoffe, in 't biezonder
    1. 't zachte weefsel in 'n mensen- en dierenlief
    2. beutersauze (wit vet)
    3. vleissap (bruun vet)

Uutspraek[edit | edit source]

[væt]

Verbugienge[edit | edit source]

  • van 't bievoegelijk naemwoôrd

vette, vetten, vets partitieve genitief

Trappen van vergliekienge

vetter, 't ve(t)ste

Afleiienge

vette

  • van 't zelfstandig naemwoôrd

vetten meêrvoud, vetje verkleinwoord

Saemenstelliengen[edit | edit source]

Uutdruksels[edit | edit source]

  • ʼt Vet loôpt in m'n kele, 'k voele/proeve in m'n mond da'k te vet gegete è
  • Die braejt overal 't vet uut, die weet overal voôrdeêl uut t'aelen
  • Dae zu je nie vee vet uutbraeje
  • Ergest z'n vet in è
  • Eêntje z'n vet geve, z'n verdiende loôn geve
  • Eêntje in 't vet zette, kosten of ander naedeêl andoeë
  • Dae za je ok van 't vet in 't vier nie schiete, daer 'ebbe ze nie vee / dae krieg je nie vee
  • Smoôr toch in je vet, schei toch uut, dondert op
  • As 't vet regent moe je mee je pannetje buten stae, as t'r wat t'aelen vaolt, moe je d'rbie weze
  • ʼn oôgje vet, 'n meevaollertje Land-van-Kezands
  • Zò vet as 'n slekke
  • Fientjes vet weze, op zò'n manier da je 't nie al te vee ziet
  • ʼn vetten beêr, 'n dikken vent
  • ʼt Is nie vet mee z'n, 't gae nie goed mee 'im

Ontlêniengen in aore taelen[edit | edit source]

Vertaeliengen[edit | edit source]

Ziet vò 't bievoegelijk naemwoôrd onder dikke.

Bronnen[edit | edit source]

  • Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 1062-4
  • K. Fraanje c.s. (red.), Supplement Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 2003: blz. 234
  • Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank
  • Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'vet'