Wt/mnc/irahi

ᠯᠠᡨᡳᠨᠣᠴᡳᠯᠠᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ (latinocilabuha manju hergen)

ᡝᡵᡝ ᡨᠣᡥᠣᠨ ᠪᡝ ᠠᠨᠠᠴᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠᡵᠠᠮᡝ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᡳᡵᠠᡥᡳ ᡤᡝᠪᡠᠩᡤᡝ ᠵᡠᠰᡨᠠᠨ ᠪᡝ ᡥᡡᠯᠠᠴᡳ ᠣᠮᠪᡳ᠉
ere tohon be anaci manjurame araha ᡳᡵᠠᡥᡳ (irahi) gebungge justan be hūlaci ombi.

ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ (hergen)

ᡳᡵᠠᡥᡳ

Möllendorff ᡩᡠᡵᡠᠨ (Möllendorff durun): irahi

ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡩᡠᡵᡠᠨ (abkai durun): irahi

ᡳᠴᡝ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠨᡳᡴᠠᠨ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ice manju nikan durun): irahi

ᡤᡝᠪᠰᡠᠨ (gebsun)

ᡳᡵᠠᡥᡳ (irahi)

1.

『ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ:
ᡠᠴᡝ ᡶᠠ  ᡳ ᠵᠠᡴᠠ ᠴᡳ ᡶᠣᠰᠣᡴᠣ ᡧᡠᠨ  ᡳ ᡝᠯᡩᡝᠨ ᠪᡠᡵᠠᡴᡳ ᠠᡩᠠᠯᡳ ᡤᡝᡵᡳᡧᡝᡵᡝᠩᡤᡝ ᠪᡝ᠈ ᡳᡵᠠᡥᡳ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉

han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin:

uce fa -i jaka ci fosoko šun -i elden buraki adali gerišerengge be, irahi sembi.

2.

ᠰᡝᡵ ᠰᡝᠮᡝ ᡩᠠᡵᠠ ᠠᠵᡳᡤᡝ ᡝᡩᡠᠨ ᡩᡝ ᠮᡠᡴᡝ ᠠᡧᡧᠠᡵᠠ ᠪᡝ᠈ ᡳᡵᠠᡥᡳ ᡩᡝᡴᡩᡝᡥᡝ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉

ser seme dara ajige edun de aššara be, irahi dekdehe sembi.

ᡳᠯᡥᡳ (ilhi)

manju gisun -i buleku bithe (1708): 28

←duleke gibsun: helmen (27) -- irahi (28) -- jidere gibsun: šun tucike (29)→

manju monggo gisun -i buleku bithe (1717):
manju monggo gisun -i buleku bithe (1743): 28

←duleke gibsun: helmen (27) -- irahi (28) -- jidere gibsun: šun tucike (29)→

nonggime toktobuha gisun -i buleku bithe (1771): 34

←duleke gibsun: helmen (33) -- irahi (34) -- jidere gibsun: šun tucike (35)→

manju monggo nikan hergen ilan hacin -i mudan acaha buleku bithe (1780): 31

←duleke gibsun: helmen (30) -- irahi (31) -- jidere gibsun: šun tucike (32)→

duin hacin -i hergen kamciha buleku bithe: 34

←duleke gibsun: helmen (33) -- irahi (34) -- jidere gibsun: šun tucike (35)→

duin hacin -i hergen kamciha manju gisun -i buleku bithe:
sunja hacin -i hergen kamciha manju gisun -i buleku bithe: 34

←duleke gibsun: helmen (33) -- irahi (34) -- jidere gibsun: šun tucike (35)→

ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ (aisilara bithe cagan)

ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ  ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡠᠩ ᠯᡳᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠰᡝ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ (᠑᠗᠗᠑)᠈ 「ᡳᡵᠠᡥᡳ / 隙光」᠈ 『ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠪᡝᡤᡳᠩ: ᡧᡠ ᡨᡠᠩᡤᡠ ᠠᠰᠠᡵᡳ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᡥᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ᠈ 5 ᠴᡳ ᠠᡶᠠᡥᠠ (ᡥᠠᠰᡥᡡ) (『ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ ᡠᠵᡠᡳ ᠮᡝᠶᡝᠨ᠈ ᡤᡡᠰᡳᠨ ᡩᡠᡳᠴᡳ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ)

daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hung lii hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng se hese be dahame banjibuha (1771), "ᡳᡵᠠᡥᡳ"/"隙光", han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin, beging: šu tunggu asari de asarabuha bithe, pp.5 (hashū)

(nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin, abkai šošohon, abkai hacin ujui meyen, 34 ci gibsun)

清高宗弘曆敕撰, 傅恒等修纂. (1771). "ᡳᡵᠠᡥᡳ"/"隙光", 御製增訂清文鑑.卷一. 北京:文淵閣藏本, pp.5-左

(《增訂清文鑑》卷一.天部.天文類第一則.第34词) (滿語、漢語)