Wt/mnc/dergi abka
manju hergen be latinocilame forgošobuhangge
[edit | edit source]ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠪᡝ ᠯᠠᡨᡳᠨᠣᠴᡳᠠᠮᡝ ᡶᠣᡵᡤᠣᡧᠣᠰᡳᠪᡝᠪᡠᡥᠠᠩᡤᡝ
ᡝᡵᡝ ᡨᠣᡥᠣᠨ ᠪᡝ ᡤᡳᡩᠠᠴᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠᡵᠠᠮᡝ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ ᠰᡝᡵᡝ ᠮᡝᠶᡝᠨ ᠪᡝ ᡥᡡᠯᠠᠴᡳ ᠣᠮᠪᡳ᠉
ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ
ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ
Möllendorff ᡩᡠᡵᡠᠨ᠄ dergi abka
ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡩᡠᡵᡠᠨ᠄ dergi abka
ᡳᠴᡝ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠨᡳᡴᠠᠨ ᡩᡠᡵᡠᠨ᠄ dergi abka
ᡤᡝᠪᠰᡠᠨ
ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ
᠑᠄ ᡩᡝᠨ ᡠᠨᡨᡠᡥᡠᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡠᠨᡨᡠᡥᡠᠨ᠉
ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ ᡠᠵᡠᡳ ᠮᡝᠶᡝᠨ᠄
ᡳᠯᡥᡳ
ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ (᠑᠗᠐᠘)᠄ ᠒
↑ᠨᡝᠨᡝᡥᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠠᠪᡴᠠ (᠑) -- ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ (᠒) -- ᠰᡳᡵᠠᠮᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ (᠓)↓
ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠮᠣᠩᡤᠣ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ (᠑᠗᠑᠗)᠄ ᠒
↑ᠨᡝᠨᡝᡥᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠠᠪᡴᠠ (᠑) -- ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ (᠒) -- ᠰᡳᡵᠠᠮᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ (᠓)↓
ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠮᠣᠩᡤᠣ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ (᠑᠗᠔᠓)᠄ ᠒
↑ᠨᡝᠨᡝᡥᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠠᠪᡴᠠ (᠑) -- ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ (᠒) -- ᠰᡳᡵᠠᠮᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ (᠓)↓
ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ (᠑᠗᠗᠒)᠄ ᠒
↑ᠨᡝᠨᡝᡥᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠠᠪᡴᠠ (᠑) -- ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ (᠒) -- ᠰᡳᡵᠠᠮᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ (᠓)↓
ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠮᠣᠩᡤᠣ ᠨᡳᡴᠠᠨ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᡳᠯᠠᠨ ᡥᠠᠴᡳᠨ ᡳ ᠮᡠᡩᠠᠨ ᠠᠴᠠᡥᠠ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ (᠑᠗᠘᠐)᠄ ᠒
↑ᠨᡝᠨᡝᡥᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠠᠪᡴᠠ (᠑) -- ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ (᠒) -- ᠰᡳᡵᠠᠮᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ (᠓)↓
ᡩᡠᡳᠨ ᡥᠠᠴᡳᠨ ᡳ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᡴᠠᠮᠴᡳᡥᠠ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ (?)᠄ ᠒
↑ᠨᡝᠨᡝᡥᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠠᠪᡴᠠ (᠑) -- ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ (᠒) -- ᠰᡳᡵᠠᠮᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ (᠓)↓
ᠰᡠᠨᠵᠠ ᡥᠠᠴᡳᠨ ᡳ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᡴᠠᠮᠴᡳᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ (?)᠄ ᠒
↑ᠨᡝᠨᡝᡥᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠠᠪᡴᠠ (᠑) -- ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ (᠒) -- ᠰᡳᡵᠠᠮᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ᠄ ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ (᠓)↓
ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ
- ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝᡳ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠰᡝ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠉ "ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ"᠈ "上天"᠈ ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ[M]᠉ ᠪᡝᡤᡳᠩ᠄ ᡧᡠ ᡨᡠᠩᡤᡠ ᠠᠰᠠᡵᡳ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᡥᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ᠄ ᠑᠗᠗᠒᠄ ᠒ (ᡳᠴᡳ)᠉
hergen
[edit | edit source]manju hergen: ᡩᡝᡵᡤᡳ ᠠᠪᡴᠠ
- Möllendorff durun: dergi abka
- abkai durun: dergi abka
- ice manju nikan durun: dergi abka
gebsun
[edit | edit source]ilhi
[edit | edit source]- manju gisun -i buleku bithe (1708): 2
←duleke gibsun: abka (1) -- dergi abka (2) -- jidere gibsun: niohon abka (3)→
- manju monggo gisun -i buleku bithe (1717): 2
←duleke gibsun: abka (1) -- dergi abka (2) -- jidere gibsun: niohon abka (3)→
- manju monggo gisun -i buleku bithe (1743): 2
←duleke gibsun: abka (1) -- dergi abka (2) -- jidere gibsun: niohon abka (3)→
- nonggime toktobuha gisun -i buleku bithe (1771): 2
←duleke gibsun: abka (1) -- dergi abka (2) -- jidere gibsun: niohon abka (3)→
- manju monggo nikan hergen ilan hacin -i mudan acaha buleku bithe (1780): 2
←duleke gibsun: abka (1) -- dergi abka (2) -- jidere gibsun: niohon abka (3)→
- duin hacin -i hergen kamciha buleku bithe: 2
←duleke gibsun: abka (1) -- dergi abka (2) -- jidere gibsun: niohon abka (3)→
- sunja hacin -i hergen kamciha manju gisun -i buleku bithe: 2
←duleke gibsun: abka (1) -- dergi abka (2) -- jidere gibsun: niohon abka (3)→
sibe hergen be latinocilame forgošobuhangge
[edit | edit source]sibe hergen
[edit | edit source]ᡩᡝᠷᡤᡞ ᠠᠪᡣᠠ
gebsun
[edit | edit source]ᡩᡝᠷᡤᡞ ᠠᠪᡣᠠ (dergi abka)
- 1.
aisilara bithe cagan
[edit | edit source]- daicing gurun -i šengdzu gosin hūwangdi hesei banjibuha. "ᡩᡝᡵᡤᡳ
ᠠᠪᡴᠠ", han -i araha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin[M/OL]. horonggo yangsangga deyen de folobufi šuwaselaha bithe, beging: 1708: 1 (ici). 中国国家图书馆·中国国家数字图书馆-中华古籍资源库-民族文字古籍特藏库-御制清文鉴 二十卷总纲四卷后序一卷 [].
- 清聖祖玄燁敕撰. "ᡩᡝᡵᡤᡳ
ᠠᠪᡴᠠ", 御製清文鑑.巻1: 天部·天文類1-1[M/OL]. 北京: 武英殿刻本: 1708: 1(右) 中国国家图书馆·中国国家数字图书馆-中华古籍资源库-民族文字古籍特藏库-御制清文鉴 二十卷总纲四卷后序一卷 [].
- daicing gurun -i šengdzu gosin hūwangdi hesei banjibuha. "ᡩᡝᡵᡤᡳ
ᠠᠪᡴᠠ"/"ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ
ᠲᠩᠷᠢ", han -i araha manju monggo gisun -i buleku bithe, ujui debtelin[M/OL]. beging: 1717: 1 (hashū). モンゴル諸語と満洲文語の資料検索システム - 辞書検索システム - 満洲語辞典 - Roman/Manchu..
- 清聖祖玄燁勅撰. "ᡩᡝᡵᡤᡳ
ᠠᠪᡴᠠ"/"ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ
ᠲᠩᠷᠢ", 御製滿蒙文鑑.卷1[M/OL]. 北京: 1717: 1 (左). モンゴル諸語と満洲文語の資料検索システム - 辞書検索システム - 満洲語辞典 - Roman/Manchu..
- daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hūwangdi hesei banjibuha, fuheng se hese be dahame banjibuha. "ᡩᡝᡵᡤᡳ
ᠠᠪᡴᠠ", "上天", han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin[M]. beging: šu tunggu asari de asarabuha bithe: 1772: 2 (ici)
- 清高宗敕撰, 傅恒等修纂. "ᡩᡝᡵᡤᡳ
ᠠᠪᡴᠠ", "上天", 御製增訂清文鑑.卷一[M]. 北京: 文淵閣藏本: 1772: 2(右).
- daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hūwangdi hesei banjibuha. "ᡩᡝᡵᡤᡳ
ᠠᠪᡴᠠ"/"ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ
ᠲᠩᠷᠢ"/"上天", han -i araha manju monggo nikan hergen ilan hacin -i mudan acaha buleku bithe, ujui debtelin[M]. beging: 1771 ci aniya de folobuha bithe: 1771: 3 (hashū).
- 清高宗敕撰. "ᡩᡝᡵᡤᡳ
ᠠᠪᡴᠠ"/"ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ
ᠲᠩᠷᠢ"/"上天", 御製滿洲蒙古漢字三合切音清文鑑.卷1: 天部·天文類1-1[M]. 北京: 1771年刻本: 1771: 3(左).
- 安双成. "ᡩᡝᡵᡤᡳ
ᠠᠪᡴᠠ", 满汉大辞典/manju nikan yongkiyangga buleku bithe[M/OL]. 沈阳: 辽宁民族出版社: 1993: 687. ISBN: 9787549709939. モンゴル諸語と満洲文語の資料検索システム - 辞書検索システム - 満洲語辞典 - Roman/Manchu. [2026-07-02].
- 胡增益. "ᠠᠪᡴᠠ dergi abka", 新满汉大词典/ice manju nikan gisun kamcibuha buleku bithe (iche manzhu nikan gisun kamchibuha buleku bithe)[M/OL]. 乌鲁木齐: 新疆人民出版社: 1994: 184. ISBN: 7-228-02404-4. モンゴル諸語と満洲文語の資料検索システム - 辞書検索システム - 満洲語辞典 - Roman/Manchu. [2026-07-02].
- 刘厚生. "上：上天", 汉满辞典/nikan manju gisuni buleku bithe[M]. 北京: 民族出版社: 2004: 495. ISBN: 7-105-06386-6.
- 贺忠德. "上天 ❸", 汉锡词典/nikan sibe gisun buleku bithe[M]. 乌鲁木齐: 新疆人民出版社: 2016: 1548. ISBN: 978-7-228-19207-6.（锡伯语、汉语）
- Wt/mnc
- Wt/mnc/manju gisun
- Wt/mnc/latinocilabuha manju hergen
- Wt/mnc/manju gisun -i acalaha gisun
- Wt/mnc/han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe
- Wt/mnc/han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin
- Wt/mnc/manju gisun -i gibsun
- Wt/mnc/manju gisun -i gebsun
- Wt/mnc/sibe gisun
- Wt/mnc/sibe gisun -i acalaha gisun
- Wt/mnc/sibe gisun -i gibsun
- Wt/mnc/sibe gisun -i gebsun