Wt/zea/dier
Etymologie
[edit | edit source]- zelfstandig naemwoôrd
Ziet bie Nederlands. Deêls erfwoôrd, deêls uut 't 'Oôg-Nederlands overgenome.
- persoônlijk vònaemwoôrd
Uut verbindiengen as maakt-ier, werkt-ier, dat-a mee de vò Limburg typische regressieve assimilatie (= verzachtienge van de medeklienker d'rvò) toet maak-dier, werk-dier oôrt. Dat enclitische (= ingeslote) deêl wier op 'n gegeve moment zelfstandig.
Omschrievienge
[edit | edit source]dier
- zelfstandig naemwoôrd o beêste westelijk Limburgs
- persoônlijk vònaemwoôrd julder; jie (beleefd'eidsvurm) Zuudoôst-Limburgs
- Opmerkienge
't Gewone woôrd vò 'beêste' is in vee Limburgse dialecten bieëst, bieës, bies. Dier oôr dikkels gebruukt, ok in 't Mestrichts (daer-a je deer verwachte zou!), in de zin van lekker dier (as kokkelnaempje tegen 'n vrouwe).
Uutspraek
[edit | edit source][diːʁ ~ diːr]
Verbugienge
[edit | edit source]Zelfstandig naemwoôrd
[edit | edit source]Persoônlijk vònaemwoôrd
[edit | edit source]uch casus obliquus
- bezittelijk
Varianten
[edit | edit source]- zelfstandig naemwoôrd
- deer oôstelijk Limburgs
- persoônlijk vònaemwoôrd
Etymologie
[edit | edit source]Over Middelnederlands dier en Oudnederlands dier (daer ok meêrvoud) van Oergermaons *deusą. Oor dikkels afgeleid van de wortel *dʰues- 'aeseme', mae de wisselienge van *ue naer *eu liekt dae nie op te wiezen.
Omschrievienge
[edit | edit source]dier o
Uutspraek
[edit | edit source][diːr], in Nederland ok [diːɹ], [diːʀ] enz.
Verbugienge
[edit | edit source]dieren meêrvoud, diertje verkleinwoôrd
- Afleiiengen
Saemenstelliengen
[edit | edit source]Uutdruksels
[edit | edit source]- een lekker dier
- een politiek dier, iemand die-a z'n eige tuusvoelt in de politiek en d'r vee gedae kriegt
Ontlêniengen en afstammeliengen
[edit | edit source]- dier Afrikaons
- 動物 (dōbutsu) Japans (vreêd onzeker)
- 動物 (dongwu) Chinees (Mandarijn)
Bronnen
[edit | edit source]- Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank
- Hans de Groot c.s. (red.), Idioomwoordenboek. Verklaringen en herkomst van uitdrukkingen en gezegden. Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen, 1999: p. 139
- Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'dier'
Nedersaksisch/Platduuts
[edit | edit source]Etymologie
[edit | edit source]Over Middelnederduuts dêre en Oudsaksisch *dior van Oergermaons *deusą. Ziet vadder bie Nederlands.
Omschrievienge
[edit | edit source]dier o westelijke dialecten
Uutspraek
[edit | edit source][diːr], [diːʀ] enz.
Verbugienge
[edit | edit source]dieren, diere meêrvoud; diertjen, dierke, dierken verkleinwoôrd
Varianten
[edit | edit source]- deer Twents, oôstelijk Achter'oeks
- daaier Greuniegs
- Deer, Deert Oôstvries
- Der, Dir Westfaols
- Deiert Oôstfaols
- Dier(t), Deier Mecklemburgs
- Djere, díre Pomerano
- Tia Plautdietsch
- synoniem