Wt/mnc/genggiyen biya

ᠯᠠᡨᡳᠨᠣᠴᡳᠯᠠᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ (latinocilabuha manju hergen)

ᡤᡝᠩᡤᡳᠶᡝᠨ ᠪᡳᠶᠠ genggiyen biya

• ᡝᡵᡝ ᡨᠣᡥᠣᠨ ᠪᡝ ᠠᠨᠠᠴᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠᡵᠠᠮᡝ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᡤᡝᠩᡤᡳᠶᡝᠨ ᠪᡳᠶᠠ ᡤᡝᠪᡠᠩᡤᡝ ᠵᡠᠰᡨᠠᠨ ᠪᡝ ᡥᡡᠯᠠᠴᡳ ᠣᠮᠪᡳ᠉
  ere tohon be anaci manjurame araha ᡤᡝᠩᡤᡳᠶᡝᠨ ᠪᡳᠶᠠ (genggiyen biya) gebungge justan be hūlaci ombi.

ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ (hergen)

ᡤᡝᠩᡤᡳᠶᡝᠨ ᠪᡳᠶᠠ

Möllendorff ᡩᡠᡵᡠᠨ (Möllendorff durun): genggiyen biya

ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡩᡠᡵᡠᠨ (abkai durun): genggiyen biya

ᡳᠴᡝ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠨᡳᡴᠠᠨ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ice manju nikan durun): genggiyen biya

ᡤᡡᠨᡳᠨ (gūnin)

ᡤᡝᠩᡤᡳᠶᡝᠨ ᠪᡳᠶᠠ (genggiyen biya)

1.

『ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ:
ᠪᡳᠶᠠ ᡠᠮᡝᠰᡳ ᡤᡝᡨᡠᡴᡝᠨ ᠪᡝ᠈ ᡤᡝᠩᡤᡳᠶᡝᠨ ᠪᡳᠶᠠ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉

han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin:

biya umesi getuken be, genggiyen biya sembi.

ᡳᠯᡥᡳ (ilhi)

• manju gisun -i buleku bithe (1708): 41

←duleke gibsun: biya (40) -- genggiyen biya (41) -- jidere gibsun: biya gehun (42)→

• manju monggo gisun -i buleku bithe (1717):
• manju monggo gisun -i buleku bithe (1743): 41

←duleke gibsun: biya (40) -- genggiyen biya (41) -- jidere gibsun: biya gehun (42)→

• nonggime toktobuha gisun -i buleku bithe (1771): 47

←duleke gibsun: biya (46) -- genggiyen biya (47) -- jidere gibsun: biya gehun (48)→

• manju monggo nikan hergen ilan hacin -i mudan acaha buleku bithe (1780): 44

←duleke gibsun: biya (43) -- genggiyen biya (44) -- jidere gibsun: biya gehun (45)→

• duin hacin -i hergen kamciha buleku bithe: 47

←duleke gibsun: biya (46) -- genggiyen biya (47) -- jidere gibsun: biya gehun (48)→

• duin hacin -i hergen kamciha manju gisun -i buleku bithe:
• sunja hacin -i hergen kamciha manju gisun -i buleku bithe: 47

←duleke gibsun: biya (46) -- genggiyen biya (47) -- jidere gibsun: biya gehun (48)→

ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ (aisilara bithe cagan)

• ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ  ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡠᠩ ᠯᡳᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠰᡝ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ (᠑᠗᠗᠑)᠈ 「ᡤᡝᠩᡤᡳᠶᡝᠨ ᠪᡳᠶᠠ / 明月」᠈ 『ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠪᡝᡤᡳᠩ: ᡧᡠ ᡨᡠᠩᡤᡠ ᠠᠰᠠᡵᡳ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᡥᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ᠈ 6 ᠴᡳ ᠠᡶᠠᡥᠠ (ᡥᠠᠰᡥᡡ) (『ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ ᡠᠵᡠᡳ ᠮᡝᠶᡝᠨ᠈ ᡩᡝᡥᡳ ᠨᠠᡩᠠᠴᡳ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ)

daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hung lii hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng se hese be dahame banjibuha (1771), "ᡤᡝᠩᡤᡳᠶᡝᠨ ᠪᡳᠶᠠ"/"明月", han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin, beging: šu tunggu asari de asarabuha bithe, pp.6 (hashū)

(nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin, abkai šošohon, abkai hacin ujui meyen, 47 ci gibsun)

清高宗弘曆敕撰, 傅恒等修纂. (1771). "ᡤᡝᠩᡤᡳᠶᡝᠨ ᠪᡳᠶᠠ"/"明月", 御製增訂清文鑑.卷一. 北京:文淵閣藏本, pp.6-左

(《增訂清文鑑》卷一.天部.天文類第一則.第47词) (滿語、漢語)

---