Jump to content

Wp/mag/मङ्गोलिया

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > मङ्गोलिया
मङ्गोलिया

Монгол улс
  • ᠮᠤᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ
मङ्गोलिया के झण्डा
झण्डा
मङ्गोलिया के कुल चिन्ह
कुल चिन्ह
राष्ट्रगान: "Монгол улсын төрийн дуулал"
("मङ्गोलियाके राष्ट्रगान")
मङ्गोलिया के अवस्थिति
राजधानी
आउ सबसे बड़का नगर
उलान बतोर
आधिकारिकभाषामङ्गोल
निवासीनाममङ्गोल
सरकारसंसदीय गणतन्त्र
• 
साखियाजिन एल्बदोर्ज
सानजाजिन बायर
गठन
1206
• स्वतन्त्रताके घोषणा (क्विङ्ग साम्राज्यसे)
२९ दिसम्बर १९११
क्षेत्रफल
• कुल
1,564,115.75 किमी2 (603,908.47 वर्ग मील) (१९मा)
• जलक्षेत्र (%)
0.43
जनसङ्ख्या
• जुलाई 2007 आकलन
2,951,786 (१३९मा)
• 2000 जनगणना
24,07,500
जिडिपि (पिपिपि)2008 प्राक्कलन
• कुल
₹7,76,36,20,99,500($9.399 अरब) (-)
• प्रतिव्यक्ति
$3,541 (-)
माविसू (२०१३)बृद्धि 0.698[1]
मध्यम · १०३मा
मुद्रातोगोर्ग (MNT)
समय मण्डलयुटिसि+७ से +८
दिनाङ्क प्रारूपyyyy.mm.dd (ई)
दूरभाष सङ्केत976
इण्टरनेट टिएलडि.mn
बरिस १९९० से तिब्बती बौद्धमत पुनः जीवित हो उठल हे ।
मङ्गोल स्टू

मङ्गोलिया (मङ्गोल: Монгол улс) पूरुब आउ मध्य एसियामे एगो भूमिसे घिरल (लैण्डलॉक) देश हे । एकर सीमा उत्तरदन्ने रूस, दक्खिन, पूरुबी आउ पच्छिमीमे चीनसे भेटहे । हालाँकि मङ्गोलियाके सीमा कजाखिस्तानसे न भेटे, किन्तु एकर सबसे पच्छिमी छोर कजाखिस्तानके पूरुबी सिरासे खाली २४ मील (३८ किमी) दूर हे । देसके राजधानी आउ सबसे बड़ नगर उलान बाटोर हे, जन्ने देसके लगभग ३८% जनसङ्ख्या निवास करहे । मङ्गोलियामे संसदीय गणतन्त्र हे ।

इतिहास

आज जेकरा मङ्गोलिया कहल जा हे कहियो विभिन्न घुमन्तू साम्राज्य द्वारा शासित कैल गेलै । ई सब साम्राज्यमे शिंओग्नु, शियानबेइ, रोऊरन, गोतुर्क आउ अन्य सम्मिलित हे । वर्ष १२०६ मे चङ्गेस खान द्वारा मङ्गोल साम्राज्यके स्थापना कैल गेलै । किन्तु युआन राजवंशके पतनके बाद मङ्गोल अपन पुरान रहन-सहन पर लौट ऐलन । १६ मा आउ १७मा शताब्दीमे मङ्गोलिया तिब्बती बौद्धधर्मके प्रभावमे ऐलै । १७मा शताब्दीके अन्तमे मङ्गोलियाके अधिकांश क्षेत्रमे किङ्ग राजवंशके शासनाधिन हो गेलै हल । १९११ मे किङ्ग राजवंशके पतन खनि मङ्गोलिया स्वाधिनताके घोषणा कैलकै । किन्तु १९२१ तक स्वतन्त्रताके स्थापित करे आउ १९४५ तक अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त करेला सङ्घर्ष करे पड़लै हल । एकर नतीजामे देश मजबूत रूस आउ सोवियत प्रभावमे ऐलै । १९२४ मे मङ्गोलीय जनवादी गणराज्यके घोषणा कैल गेलै आउ राजनैतिक रूपसे मङ्गोलिया तखनिके सोवियत राजनीतिके अनुपालन करे लगलै । १९८९ मे पूर्वी यूरोपमे साम्यवादी शासनके टूटेके बाद, मङ्गोलियामे १९९० मे लोकतान्त्रिक क्रान्ति देखेके भेटलै । जेकरा चलते बहुदलीय व्यवस्था स्थापित भेलै । १९९२ मे नया संविधान बनलै आउ देश बजार अर्थव्यवस्था दने अग्रसर भेलै । देशके रूसीकरणसे बड़ी नुकसान भेलै ।

इहो देखी

सन्दर्भ

  1. ↑ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). संयुक्तराष्ट्र विकास कार्यक्रम. 2014. पप॰ 21–25. मूलसे 29 जुलाई 2016 के पुरालेखित (PDF). अभिगमन तिथि 27 जुलाई 2014.