Jump to content

Wp/mag/मङ्गोलिया

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > मङ्गोलिया
मङ्गोलिया

Монгол улс
  • ᠮᠤᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ
मङ्गोलिया के झण्डा
झण्डा
मङ्गोलिया के कुल चिन्ह
कुल चिन्ह
राष्ट्रगान: "Монгол улсын төрийн дуулал"
("मङ्गोलियाके राष्ट्रगान")
मङ्गोलिया के अवस्थिति
राजधानी
आउ सबसे बड़का नगर
उलान बतोर
आधिकारिकभाषामङ्गोल
निवासीनाममङ्गोल
सरकारसंसदीय गणतन्त्र
 
साखियाजिन एल्बदोर्ज
सानजाजिन बायर
गठन
1206
 स्वतन्त्रताके घोषणा (क्विङ्ग साम्राज्यसे)
२९ दिसम्बर १९११
क्षेत्रफल
 कुल
1,564,115.75 किमी2 (603,908.47 वर्ग मील) (१९मा)
 जलक्षेत्र (%)
0.43
जनसङ्ख्या
 जुलाई 2007 आकलन
2,951,786 (१३९मा)
 2000 जनगणना
24,07,500
जिडिपि (पिपिपि)2008 प्राक्कलन
 कुल
₹7,76,36,20,99,500($9.399 अरब) (-)
 प्रतिव्यक्ति
$3,541 (-)
माविसू (२०१३)बृद्धि 0.698[1]
मध्यम · १०३मा
मुद्रातोगोर्ग (MNT)
समय मण्डलयुटिसि+७ से +८
दिनाङ्क प्रारूपyyyy.mm.dd ()
दूरभाष सङ्केत976
इण्टरनेट टिएलडि.mn
बरिस १९९० से तिब्बती बौद्धमत पुनः जीवित हो उठल हे ।
मङ्गोल स्टू

मङ्गोलिया (मङ्गोल: Монгол улс) पूरुब आउ मध्य एसियामे एगो भूमिसे घिरल (लैण्डलॉक) देश हे । एकर सीमा उत्तरदन्ने रूस, दक्खिन, पूरुबी आउ पच्छिमीमे चीनसे भेटहे । हालाँकि मङ्गोलियाके सीमा कजाखिस्तानसे न भेटे, किन्तु एकर सबसे पच्छिमी छोर कजाखिस्तानके पूरुबी सिरासे खाली २४ मील (३८ किमी) दूर हे । देसके राजधानी आउ सबसे बड़ नगर उलान बाटोर हे, जन्ने देसके लगभग ३८% जनसङ्ख्या निवास करहे । मङ्गोलियामे संसदीय गणतन्त्र हे ।

इतिहास

[edit | edit source]

आज जेकरा मङ्गोलिया कहल जा हे कहियो विभिन्न घुमन्तू साम्राज्य द्वारा शासित कैल गेलै । ई सब साम्राज्यमे शिंओग्नु, शियानबेइ, रोऊरन, गोतुर्क आउ अन्य सम्मिलित हे । वर्ष १२०६ मे चङ्गेस खान द्वारा मङ्गोल साम्राज्यके स्थापना कैल गेलै । किन्तु युआन राजवंशके पतनके बाद मङ्गोल अपन पुरान रहन-सहन पर लौट ऐलन । १६ मा आउ १७मा शताब्दीमे मङ्गोलिया तिब्बती बौद्धधर्मके प्रभावमे ऐलै । १७मा शताब्दीके अन्तमे मङ्गोलियाके अधिकांश क्षेत्रमे किङ्ग राजवंशके शासनाधिन हो गेलै हल । १९११ मे किङ्ग राजवंशके पतन खनि मङ्गोलिया स्वाधिनताके घोषणा कैलकै । किन्तु १९२१ तक स्वतन्त्रताके स्थापित करे आउ १९४५ तक अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त करेला सङ्घर्ष करे पड़लै हल । एकर नतीजामे देश मजबूत रूस आउ सोवियत प्रभावमे ऐलै । १९२४ मे मङ्गोलीय जनवादी गणराज्यके घोषणा कैल गेलै आउ राजनैतिक रूपसे मङ्गोलिया तखनिके सोवियत राजनीतिके अनुपालन करे लगलै । १९८९ मे पूर्वी यूरोपमे साम्यवादी शासनके टूटेके बाद, मङ्गोलियामे १९९० मे लोकतान्त्रिक क्रान्ति देखेके भेटलै । जेकरा चलते बहुदलीय व्यवस्था स्थापित भेलै । १९९२ मे नया संविधान बनलै आउ देश बजार अर्थव्यवस्था दने अग्रसर भेलै । देशके रूसीकरणसे बड़ी नुकसान भेलै ।

इहो देखी

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "2014 Human Development Report Summary" (PDF). संयुक्तराष्ट्र विकास कार्यक्रम. 2014. पप॰ 21–25. मूलसे 29 जुलाई 2016 के पुरालेखित (PDF). अभिगमन तिथि 27 जुलाई 2014.