Jump to content

Wp/mag/गुजरात

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > गुजरात
गुजरात
ગુજરાત
भारतके राज्य
आदर्शवाक्य: 
राष्ट्रगान: जय जय गरवी गुजरात
भारतमे गुजरात
भारतमे गुजरातके स्थान
निर्देशाङ्क (अहमदाबाद): 23°13′N 72°41′E / 23.217°N 72.683°E / 23.217; 72.683निर्देशाङ्क: 23°13′N 72°41′E / 23.217°N 72.683°E / 23.217; 72.683
देश भारत
क्षेत्रपश्चिमी भारत
गठन१ मई १९६०
राजधानीगान्धीनगर
सबसे बड़ नगरअहमदाबाद
मण्डल३३
सरकार
  अङ्गगुजरात सरकार
  राज्यपालआचार्य देवव्रत
  मुख्यमन्त्रीभूपेन्द्रभाई पटेल (भाजपा)
  विधानमण्डलएकसदनीय
  संसदीय क्षेत्रराज्यसभा (११ सीट)
लोकसभा (२६ सीट)
  उच्चन्यायालयगुजरात उच्चन्यायालय
क्षेत्रफल
  कुल196,244 किमी2 (75,770 वर्ग मील)
  क्रम५मा
जनसङ्ख्या
 (२०११)
  कुल६,०४,३९,६९२
  क्रम९मा (२०११ के जनगणना रिपोर्टके अनुसार १०मा)
  घनत्व308/किमी2 (800/मील2)
GSDP (2021-2022)
  कुल 19.44 trillion (US$२२९.९४ अरब)
  प्रतिव्यक्ति २,४३,७६१ (US$२,८८३.२३)
भाषा
  राजभाषागुजराती[3]
  अतिरिक्त आधिकारिकहिन्दी[4]
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भारतीय मानक समय)
आइएसओ ३१६६ सङ्केतIN-GJ
वाहन पञ्जीकरणGJ
मानव विकास सूचकाङ्क (2019)बृद्धि0.672[5]
साक्षरता (2017)८३.४% [6]
लिङ्गानुपात (2011)९१९ /१००० [7]
बाम्बे (पुनर्गठन) अधिनियम 1960 द्वारा बाम्बे राज्यके दु राज्य मने महाराष्ट्र आउ गुजरातमे विभाजित कैल गेलै हल ।

गुजरात (गुजराती: ગુજરાત) पच्छिमभारतमे स्थित एगो राज्य हे । एकर उत्तरी-पश्चिमी सीमा जे अन्तरराष्ट्रियो सीमा हे, पाकिस्थानसे लगहे । राजस्थान आउ मध्यप्रदेश एकर क्रमशः उत्तर आउ उत्तर-पूरुदन्ने स्थित राज्य हे । महाराष्ट्र एकर दक्खिनदन्ने हे । अरब सागर एकर पच्छिमी-दक्खिनी सीमा बनावहे । एकर दक्खिनी सीमापर दादर आउ नगरहवेली आउ दमन आउ दीउ हे । ई राज्यके राजधानी गान्धीनगर हे । गान्धीनगर, राज्यके प्रमुख ब्यवसायिक केन्द्र अहमदाबादके भीरु स्थित हे । गुजरातके क्षेत्रफल १,९६,०२४ किलोमीटर हे ।

भूतकालमे एकरा गुर्जरत्राप्रदेस (गुर्जरत्राप्रदेश) के नामसे जानल जाहलै ।

कच्छ, सौराष्ट्र, काठियावाड, हालार, पाञ्चाल, गोहिलवाड, झालावाड एकर प्रदेसिक संस्कृतिक अङ्ग हे । इनखर लोक संस्कृति आउ साहित्तके अनुबन्ध राजस्थान, सिन्ध आउ पञ्जाब, महाराष्ट्र आउ मध्यप्रदेशके साथे हे । बिशाल सागरतट वाला ई राज्यमे इतिहास जुगके आरम्भ होबेसे पहिलहीँ अनेक बिदेशी जाति थल आउ समुद्रमार्गसे आके स्थायीरूपसे बसल हथिन । एकर उपरान्त गुजरातमे अट्ठाइस आदिबासी जाति हे । जन-समाजके ऐसन बैविध्यके चलते ई प्रदेसके भाँति-भाँतिके लोक संस्कृतिके लाभ मिललैहे ।

सम्बन्धित लेख

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "Gujarat Budget Analysis 2022-2023-PRS India" (PDF). PRS Legislative Research. अभिगमन तिथि 8 May 2022.
  2. "Per Capita Net State Domestic Product - State-wise (At Current Prices)". Reserve Bank of India. अभिगमन तिथि 21 January 2022.
  3. "50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India" (PDF). 16 जुलाई 2014. प॰ 118. मूल (PDF) से 8 जुलाई 2016 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 6 नवम्बर 2016.
  4. Benedikter, Thomas (2009). Language Policy and Linguistic Minorities in India: An Appraisal of the Linguistic Rights of Minorities in India. LIT Verlag Münster. प॰ 89. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-3-643-10231-7. मूलसे 25 April 2016 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 13 June 2018.
  5. "Human Development Indices (5.0)". अभिगमन तिथि 17 February 2022.
  6. "Household Social Consumption on Education in India" (PDF). मूल (PDF) से 2 November 2020 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 17 February 2022.
  7. "Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban)" (PDF). planningcommission.gov.in. Planning Commission, Government of India. मूल (PDF) से 27 January 2018 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 3 October 2018.