Wp/mag/गुजरात
| गुजरात ગુજરાત | |
|---|---|
| भारतके राज्य | |
ऊपरेसे नीचे, बामासे दहिना:: साबरमती आश्रम, गुजराती पोशाक, सोमनाथ मन्दिर, कच्छके रण, द्वारकाधीश मन्दिर, स्टैच्यू ऑफ यूनिटी, वड़ोदरामे लक्ष्मी विलास महल | |
| आदर्शवाक्य: | |
| राष्ट्रगान: जय जय गरवी गुजरात | |
भारतमे गुजरातके स्थान | |
| निर्देशाङ्क (अहमदाबाद): 23°13′N 72°41′E / 23.217°N 72.683°Eनिर्देशाङ्क: 23°13′N 72°41′E / 23.217°N 72.683°E | |
| देश | |
| क्षेत्र | पश्चिमी भारत |
| गठन | १ मई १९६०† |
| राजधानी | गान्धीनगर |
| सबसे बड़ नगर | अहमदाबाद |
| मण्डल | ३३ |
| सरकार | |
| • अङ्ग | गुजरात सरकार |
| • राज्यपाल | आचार्य देवव्रत |
| • मुख्यमन्त्री | भूपेन्द्रभाई पटेल (भाजपा) |
| • विधानमण्डल | एकसदनीय |
| • संसदीय क्षेत्र | राज्यसभा (११ सीट) लोकसभा (२६ सीट) |
| • उच्चन्यायालय | गुजरात उच्चन्यायालय |
| क्षेत्रफल | |
| • कुल | 196,244 किमी2 (75,770 वर्ग मील) |
| • क्रम | ५मा |
| जनसङ्ख्या (२०११) | |
| • कुल | ६,०४,३९,६९२ |
| • क्रम | ९मा (२०११ के जनगणना रिपोर्टके अनुसार १०मा) |
| • घनत्व | 308/किमी2 (800/मील2) |
| GSDP (2021-2022) | |
| • कुल | ₹ 19.44 trillion (US$२२९.९४ अरब) |
| • प्रतिव्यक्ति | ₹ २,४३,७६१ (US$२,८८३.२३) |
| भाषा | |
| • राजभाषा | गुजराती[3] |
| • अतिरिक्त आधिकारिक | हिन्दी[4] |
| समयमण्डल | युटिसि+०५:३० (भारतीय मानक समय) |
| आइएसओ ३१६६ सङ्केत | IN-GJ |
| वाहन पञ्जीकरण | GJ |
| मानव विकास सूचकाङ्क (2019) | |
| साक्षरता (2017) | ८३.४% [6] |
| लिङ्गानुपात (2011) | ९१९ ♀/१००० ♂[7] |
| †बाम्बे (पुनर्गठन) अधिनियम 1960 द्वारा बाम्बे राज्यके दु राज्य मने महाराष्ट्र आउ गुजरातमे विभाजित कैल गेलै हल । | |
गुजरात (गुजराती: ગુજરાત) पच्छिमभारतमे स्थित एगो राज्य हे । एकर उत्तरी-पश्चिमी सीमा जे अन्तरराष्ट्रियो सीमा हे, पाकिस्थानसे लगहे । राजस्थान आउ मध्यप्रदेश एकर क्रमशः उत्तर आउ उत्तर-पूरुदन्ने स्थित राज्य हे । महाराष्ट्र एकर दक्खिनदन्ने हे । अरब सागर एकर पच्छिमी-दक्खिनी सीमा बनावहे । एकर दक्खिनी सीमापर दादर आउ नगरहवेली आउ दमन आउ दीउ हे । ई राज्यके राजधानी गान्धीनगर हे । गान्धीनगर, राज्यके प्रमुख ब्यवसायिक केन्द्र अहमदाबादके भीरु स्थित हे । गुजरातके क्षेत्रफल १,९६,०२४ किलोमीटर हे ।
भूतकालमे एकरा गुर्जरत्राप्रदेस (गुर्जरत्राप्रदेश) के नामसे जानल जाहलै ।
कच्छ, सौराष्ट्र, काठियावाड, हालार, पाञ्चाल, गोहिलवाड, झालावाड एकर प्रदेसिक संस्कृतिक अङ्ग हे । इनखर लोक संस्कृति आउ साहित्तके अनुबन्ध राजस्थान, सिन्ध आउ पञ्जाब, महाराष्ट्र आउ मध्यप्रदेशके साथे हे । बिशाल सागरतट वाला ई राज्यमे इतिहास जुगके आरम्भ होबेसे पहिलहीँ अनेक बिदेशी जाति थल आउ समुद्रमार्गसे आके स्थायीरूपसे बसल हथिन । एकर उपरान्त गुजरातमे अट्ठाइस आदिबासी जाति हे । जन-समाजके ऐसन बैविध्यके चलते ई प्रदेसके भाँति-भाँतिके लोक संस्कृतिके लाभ मिललैहे ।
सम्बन्धित लेख
[edit | edit source]सन्दर्भ
[edit | edit source]- ↑ "Gujarat Budget Analysis 2022-2023-PRS India" (PDF). PRS Legislative Research. अभिगमन तिथि 8 May 2022.
- ↑ "Per Capita Net State Domestic Product - State-wise (At Current Prices)". Reserve Bank of India. अभिगमन तिथि 21 January 2022.
- ↑ "50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India" (PDF). 16 जुलाई 2014. प॰ 118. मूल (PDF) से 8 जुलाई 2016 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 6 नवम्बर 2016.
- ↑ Benedikter, Thomas (2009). Language Policy and Linguistic Minorities in India: An Appraisal of the Linguistic Rights of Minorities in India. LIT Verlag Münster. प॰ 89. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-3-643-10231-7. मूलसे 25 April 2016 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 13 June 2018.
- ↑ "Human Development Indices (5.0)". अभिगमन तिथि 17 February 2022.
- ↑ "Household Social Consumption on Education in India" (PDF). मूल (PDF) से 2 November 2020 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 17 February 2022.
- ↑ "Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban)" (PDF). planningcommission.gov.in. Planning Commission, Government of India. मूल (PDF) से 27 January 2018 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 3 October 2018.
