Wp/kiu/Kırdki

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | kiuWp > kiu > Kırdki
Jump to navigation Jump to search

Kırdki (ebe Kırdki: Kurdî ya ki کوردی), zonê do İrankiyo zımewo-rozawano ke Anadoliye u Mezopotamya de, wertê dugelunê resmiu de Tırkiya, İran, Iraq u Suriya de, tayê ki Hermenıstan, Gurcıstan u Qazaxıstan de qesey beno.

Zonê Kırdu[edit]

Gorê zonzanoğu LeCoq u Gipperti Kırdki be Siwendki ra piya kuno bınqıflê Karmani. İranologê zê D.N. MacKenzie u Ludwig Pauliê ke Kırdki sero gurinê, zonê Kırdu tesbit kerdê ke Kırdki 3 zonu ra yeno pêra:

  • 1. Kırdkiyê Zımey: Kurmanci
  • 2. Kırdkiyê Merkezi: Sorani
  • 3. Kırdkiyê Veroji: Kelhuri, Kırmanşahi

Zon u diyaletktunê Kırdki sero xêlê kesu gorê xo lehcey tesbit kerdê ki, onciya hetê ilmê zoni ra ni vinayişi nêvêrenê, çıke isbatê xo kemio, çıke bıngê nê vinayişi de siyaset u verhukım esto. Se ke xêlê mordemê politika rıke bıkerê ki, Zazaki u Goranki wertê zonunê Kırdu de nêmorinê, ciya hesabinê.

Wazêtê Kırdki[edit]

Kırdki hata nıka daim zu statuyo resmi nêgureto, labelê Iraq de xoseriya xo esta, mıntıqa otonoma Kırdıstani de Kırdki de mekteb u universıtey estê. Hermenıstan de ki radyo, TV u mektebu de yeno qeseykerden u salıxdayene. İran de eyaletê Kırdıstani esto, radon u TV de kemi bıbo ki, qesey beno. Halê xuyo tewr bındest Suriya u Tırkiya dero ke xeylayê serri zê zonunê nêresmiunê binu yeno inkarkerdene, hona statuyo resmi nêgureto.

Yê Kırdki radyo u qanalê xuyê têlevizyoni estê, her roz phêl danê.

Bınnoti[edit]

  • "Kürtçe Grameri (Kurmanci Lehçesi)", Emir Celadet ve Roger Lecot, Paris Kürt Enstitüsü, 1990.
  • Ali Karduxos, Kürt dilinin etimolojisine giriş, 2005.
  • Kürdoloji çalışmaları ve Alfabeler [1]
  • MacKenzie, D.N.: Kurdish Dialect Studies, I-II, London, 1961-1962.
  • Schmitt, Rüdiger (2000): Die Iranischen Sprachen in Geschichte und Gegenwart, Dr. Lud-wig Reichert Verlag, Wiesbaden.
  • Schmitt, Rüdiger (Hrsg.) (1989): Compendium Linguarum Iranicarum [CLI], Dr. Ludwig Reichert Verlag, Wiesbaden.

Qayt ke[edit]

Çımey[edit]