Wp/grc/Ἀμστελόδαμον

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | grcWp > grc > Ἀμστελόδαμον
Ἀμστελόδαμον
Amsterdam
alt
Πινακοθήκη τοῦ Ἀμστελοδάμου
Flag of Amsterdam.svg Wapen van Amsterdam.svg
Σημεῖον Θυρεός
Ἐπωνυμία(ι):
Ἐνετία τοῦ Βορρᾶ
Amsterdam location map.svg

Θέσις
WMA button2b.png52°22′N 4°54′E
Χώρα basic Βαταυΐα / Βασίλειον τῆς Βαταυΐας
Ἐπαρχία basic Βόρειος Ὁλλανδία

Δήμαρχος Φέμκη Ἁλσέμη
Ἱστορία 1275 (Πρώτη μνεία)
1300/6 (Ὡς πόλιν ἐποιήθη)

Ἐμβαδόν 219,32 (πόλει) χ2[1]
2.580,26 (μητροπόλει) χ2
Ὕψωμα -2 μ.
Πλῆθος 872.680 (πόλει)
2.480.394 (μητροπόλει)[2][3][4]
Πυκνότης 2.214 κατ./χ2

Ταχ. Κῶδιξ 1000–1183
Τηλ. Κῶδιξ 020
Ζώνη Ὥρας UTC+01:00
UTC+02:00(θέρει)
Ἱστοσελίς:
amsterdam.nl


Τὸ Ἀμστελόδαμον (βαταυϊστί: Amsterdam [ɑmstɛrˈdɑm]) ἐστὶ ἡ πρωτεύουσα καὶ μέγιστη πόλις τοῦ Βασιλείου τῆς Βαταυΐας οὕτως καὶ τῆς ἐν τούτῳ χώρας Βαταυΐας. Καλεῖται καὶ «Ἐνετία τοῦ Βορρᾶ» γὰρ δὴ κατοικεῖ ἐπὶ πολλῶν διωρύχων ὅμοια τῇ Ἐνετίᾳ. Δύο ἐκ τοῦ Ἀμστελοδάμου εὔδοξοι τεχνῖται ὁ Ῥεμβράνδος καὶ ὁ Οὐικέντιος Γόχιός ἐστον.

Ἱστορία[edit | edit source]

Πίναξ τοῦ Ἀμστελοδάμου (1770)
Ἡ Ἀμστελοδάμου Χρηματαγορά (1653)

Τῆς πόλεως πρῶτον μνείαν ἐποιήθη τὸ 1275 (εἰ καὶ ἡ περὶ αὐτοῦ χώρα πρότερον κατῳκοῦντο) ὡς μικρὰ ἀλιευτικὴ κώμη.[5] Ἐκτήσατο πόλεως δίκαια τὸ 1300 ἢ τὸ 1306.[6] Ἡ θέσις αὐτοῦ ἐν τῷ δέλτα τοῦ Ἀμστέλου, ἕνεκα αὐτοῦ κατακλυσμῶν, ἠνάγκασε τοὺς ἐκεῖ κατοικουμένους κτίζειν χώματα ἵνα φυλάξωνται. Γενηθεῖσα μέλος τῆς Ἅνσης ηὐξύθη ἡ ἐμπορία ἐν τῇ πόλει. Τὸν 16ον αἰῶνα ἡ πόλις σὺν τοῖς ἄλλοις Βαταυοῖς ἐπανέστη Ἱσπανίᾳ καὶ ἐγένετο οὕτως αὐτόνομος χώρα (Ὀγδοηκονταετής πόλεμος).[7]

Ὁ 17ος αἰὼν νομίζεται εἶναι ὁ «Χρυσοῦς αἰὼν» τοῦ Ἀμστελοδάμου ὅθ' ἡ πόλις ἦν ἡ πλουσιοτάτη τοῦ κόσμου.[8] Νῆες τῆς πόλεως ἔπλεον ἀνὰ τὴν οἰκουμένη φέρουσες σίτα, ὅπλα, ταβάκον, ἀδάμαντας, κίνναμον καὶ ἂλλα ἀγαθὰ ἐκ τῶν Βαταυΐας ἀποικιῶν.[9] Ἡ πρώτη χρηματαγορὰ ἱδρύθη ἐν τῷ Ἀμστελοδάμῳ τὸ 1602.[10] Ὁ χρυσοῦς αἰὼν ἐτελευτήθη ὑπὸ τῶν πολέμων τῆς Βαταυΐας μετὰ τῆς Γαλλίας καὶ τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου. Ἡ πόλις δὲ πάλιν ηὗρε τὸ κλέος αὐτῆς ἕνεκα τῆς Βιομηχανικῆς Ἐπαναστάσεως.[11]

Ὑπὸ τῆς γερμανικῆς καταλήψεως οἱ πλεῖστοι τῶν τῆς πόλεως Ἰουδαίων (100.000) ἀπέθανον ἐν στρατοπέδοις συναγωγῆς. Τὸ 1977 ἤρχθη ἡ κτίσις τοῦ ὑπογείου σιδηροδρόμου. Τὸ μέσον τῆς πόλεως καὶ τὰ ἐν αὐτῷ διετάθη δεῖν φυλάττεσθαι καὶ πολλὰ τῶν κτιρίων ἐποιήθησαν μνημεῖα παγκοσμίας κληρονομίας τῆς UNESCO.[12]

Γεωγραφία[edit | edit source]

Δορυφορικὸς πίναξ τοῦ Ἀμστελοδάμου καὶ τῆς Διώρυχος Βορείου Θαλάσσης

Τὸ Ἀμστελόδαμον κατοικεῖ ἐν τῇ δυτικῇ Βαταυΐᾳ ἐν τῇ ἐπαρχία τῆς Βορείου Ὀλλανδίας. (ἧς ἡ πρωτεύουσα οὐχὶ τόδε ἀλλὰ τὸ Ἅρλεμόν ἐστι). Ἐστὶ ἐπὶ τοῦ δέλτα τοῦ ποταμοῦ Ἀμστέλου δύο μέτρα ὑπὸ τῆς θαλάσσης. Ἡ μητρόπολις τοῦ Ἀμστελοδάμου ἔχει ἐμβαδὸν 219.4 χ2 ἐξ ὧν τὸ 12% εἰσὶ κῆποι καὶ παραδεῖσοι. Ἡ πόλις ἔχει 100 χμ. διορύχων ἐξ ὧν αἱ πλεῖσταί εἰσι πλόϊμαι. Ὑπὲρ τῶνδε γέφυραι πολλαὶ συνδέουσι τὰς νήσους. Αἱ τρεῖς κεφάλαιαι διώρυχες ὀνομάζονται Prinsengracht, Herengracht, καὶ Keizersgracht.

Ὧραι[edit | edit source]

Μήν Ι Φ Μ Α Μ Ι Ι Α Σ Ο Ν Δ Ἔτος
Μέση ὑψηλὴ κρᾶσις °C 6 6 10 13 17 20 22 22 19 14 10 6 14
Μέση βραχεῖα κρᾶσις °C 1 0 3 5 8 11 13 13 11 7 4 1 6
Ὑετός (χμ) 67 50 61 41 56 66 76 86 80 90 87 76 838
Πηγή: Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut

Πινακοθήκη[edit | edit source]

Πηγαί[edit | edit source]

  1. "Kerncijfers wijken en buurten 2020" StatLine
  2. "Bevolking op 1 januari en gemiddeld; geslacht, leeftijd en regio". CBS StatLine
  3. "Bevolkingsontwikkeling; regio per maand" CBS Statline
  4. "Economische Verkenningen Metropool Regio Amsterdam" (PDF).
  5. Gawronski, J (2017). "Ontstaan uit een storm; De vroegste geschiedenis van Amsterdam archeologisch en landschappelijk belicht" (PDF). Jaarboek van het Genootschap Amstelodamum (βαταυΐκῇ)
  6. "De geschiedenis van Amsterdam" (βαταυΐκῇ)
  7. "Eighty Years' War" (βαταυΐκῇ)
  8. E. Haverkamp-Bergmann, Rembrandt; The Night Watch (New Jersey: Princeton University Press, 1982), p. 57
  9. A SHORT HISTORY OF AMSTERDAM funamsterdam.com
  10. "The oldest share". 9 Μαΐου 2008
  11. "Amsterdam through the ages -A medieval village becomes a global city" amsterdamcitywalks.com
  12. "Grachtengordel Amsterdam Werelderfgoed"

Σύνδεσμοι Ἐξώτεροι[edit | edit source]

Gnome-globe.svg
Ἥδε ἡ ἐγγραφὴ περὶ γεωγραφίας δεῖ παρεκτενεῖσθαι . Βοηθεῖτε μετὰ τῆς ὑμετέρας εἰσφορᾶς τῇ ἐργασίᾳ ταύτῃ.