Wt/mnc/turgen

ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ (manju gisun)

ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ (manju hergen)

ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ

ᡤᡡᠨᡳᠨ (gūnin)

ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ (turgen)

1.

ᠮᡠᡴᡝ ᡝᠶᡝᡵᡝ ᡥᠠᡥᡳ ᡥᡡᡩᡠᠨ ᠪᡝ᠈ ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉^[1]

muke eyere hahi hūdun be, turgen sembi.

2.

ᡥᠠᡥᡳ ᠨᡳᠮᡝᡵᡝ ᠪᡝ᠈ ᠨᡳᠮᡝᡴᡠ ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉^[2]

hahi nimere be, nimeku turgen sembi.

3.

ᠮᠣᡵᡳᠨ ᡳ ᡶᡝᡴᠰᡳᡵᡝ ᡥᡡᡩᡠᠨ ᠪᡝ᠈ ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉^[3]

^[4]

morin -i feksire hūdun be, turgen sembi.

ᠴᠣᡥᠣᡨᠣᡳ ᡤᡝᠪᠰᡠᠨ (cohotoi gebsun)

ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ (turgen)^[5]

1. ba na -i gebu.

ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ (aisilara bithe cagan)

↑ ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠵᠠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠨᠠ ᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠨᠠ ᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ ᡠᠶᡠᠴᡳ᠈ ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ᠈ 1771 daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, jai debtelin, na -i šošohon, na -i hacin, uyuci, turgen. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷二/地輿部/地輿類/第九/急溜. 1771
↑ ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠵᡠᠸᠠᠨ ᠨᡳᠩᡤᡠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠨᠠᡩᠠᠴᡳ᠈ ᠨᡳᠮᡝᡵᡝ ᠨᡳᡩᡠᡵᡝ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᡳᠯᠠᠴᡳ᠈ ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ᠈ 1771 daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, juwan ningguci debtelin, niyalmai šošohon, nadaci, nimeku jadaha -i hacin, ilaci, turgen. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷十六/人部七/疼痛類/第三/暴病. 1771
↑ ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᡤᡡᠰᡳᠨ ᡝᠮᡠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᡠᠯᡥᠠ ᡠᠵᡳᠮᠠ ᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠮᠣᡵᡳᠨ ᡠᠯᡥᠠ ᡳ ᠶᠠᠪᡠᡵᡝ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᠵᠠᡳ᠈ ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ᠈ 1771 daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, gūsin emuci debtelin, ulha ujima -i šošohon, uju, morin ulha -i yabure hacin, jai, turgen. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷三十一/牲畜部一/馬匹馳走類/第二/跑的快. 1771
↑ ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᡤᡡᠰᡳᠨ ᡝᠮᡠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᡠᠯᡥᠠ ᡠᠵᡳᠮᠠ ᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠮᠣᡵᡳᠨ ᡠᠯᡥᠠ ᡳ ᠶᠠᠪᡠᡵᡝ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᠵᠠᡳ᠈ ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ᠈ 1771 daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, gūsin emuci debtelin, ulha ujima -i šošohon, uju, morin ulha -i yabure hacin, jai, turgen. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷三十一/牲畜部一/馬匹馳走類/第二/跑的快. 1771
↑ 清高宗弘历. 钦定西域同文志·卷一/图尔根. 1763 (nikan gisun) abkai wehiyehe hūwangdi. hesei toktobuha wargi ba -i hergen be emu obuha ejetun, ujui debtelin, turgen. 1763

[1] ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠵᠠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠨᠠ ᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠨᠠ ᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ ᡠᠶᡠᠴᡳ᠈ ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ᠈ 1771 daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, jai debtelin, na -i šošohon, na -i hacin, uyuci, turgen. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷二/地輿部/地輿類/第九/急溜. 1771

[2] ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠵᡠᠸᠠᠨ ᠨᡳᠩᡤᡠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠨᠠᡩᠠᠴᡳ᠈ ᠨᡳᠮᡝᡵᡝ ᠨᡳᡩᡠᡵᡝ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᡳᠯᠠᠴᡳ᠈ ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ᠈ 1771 daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, juwan ningguci debtelin, niyalmai šošohon, nadaci, nimeku jadaha -i hacin, ilaci, turgen. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷十六/人部七/疼痛類/第三/暴病. 1771

[3] ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᡤᡡᠰᡳᠨ ᡝᠮᡠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᡠᠯᡥᠠ ᡠᠵᡳᠮᠠ ᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠮᠣᡵᡳᠨ ᡠᠯᡥᠠ ᡳ ᠶᠠᠪᡠᡵᡝ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᠵᠠᡳ᠈ ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ᠈ 1771 daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, gūsin emuci debtelin, ulha ujima -i šošohon, uju, morin ulha -i yabure hacin, jai, turgen. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷三十一/牲畜部一/馬匹馳走類/第二/跑的快. 1771

[4] ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᡤᡡᠰᡳᠨ ᡝᠮᡠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᡠᠯᡥᠠ ᡠᠵᡳᠮᠠ ᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠮᠣᡵᡳᠨ ᡠᠯᡥᠠ ᡳ ᠶᠠᠪᡠᡵᡝ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᠵᠠᡳ᠈ ᡨᡠᡵᡤᡝᠨ᠈ 1771 daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, gūsin emuci debtelin, ulha ujima -i šošohon, uju, morin ulha -i yabure hacin, jai, turgen. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷三十一/牲畜部一/馬匹馳走類/第二/跑的快. 1771

[5] 清高宗弘历. 钦定西域同文志·卷一/图尔根. 1763 (nikan gisun) abkai wehiyehe hūwangdi. hesei toktobuha wargi ba -i hergen be emu obuha ejetun, ujui debtelin, turgen. 1763

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]