Wt/mnc/niohon abka

ᠯᠠᡨᡳᠨᠣᠴᡳᠯᠠᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ (latinocilabuha manju hergen)

ᠨᡳᠣᡥᠣᠨᠠᠪᡴᠠ niohon abka

• ᡝᡵᡝ ᡨᠣᡥᠣᠨ ᠪᡝ ᠠᠨᠠᠴᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠᡵᠠᠮᡝ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ ᡤᡝᠪᡠᠩᡤᡝ ᠵᡠᠰᡨᠠᠨ ᠪᡝ ᡥᡡᠯᠠᠴᡳ ᠣᠮᠪᡳ᠉
  ere tohon be anaci manjurame araha ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ (niohon abka) gebungge justan be hūlaci ombi.

ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ (hergen)

ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ

Möllendorff ᡩᡠᡵᡠᠨ (Möllendorff durun): niohon abka

ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡩᡠᡵᡠᠨ (abkai durun): niuhon abka

ᡳᠴᡝ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠨᡳᡴᠠᠨ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ice manju nikan durun): niohon abka

ᡤᡝᠪᠰᡠᠨ (gebsun)

ᠨᡳᠣᡥᠣᠨᠠᠪᡴᠠ (niohon abka)

1.

『ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ:
ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠪᠣᠴᠣ ᠪᡝ ᠵᠣᡵᡳᠮᡝ ᡤᡳᠰᡠᡵᡝᠮᠪᡳᡥᡝᡩᡝ᠈ ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉

han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin:

abkai boco be jorime gisurembihede, niohon abka sembi.

sky-GEN color ACC point-IMPF.CONV talk-PTC.DUR-DAT light.green sky say-IMPF.CONCL

天-GEN 色彩 ACC 指-IMPF.CONV 说-PTC.DUR-DAT 青 天 称为-IMPF.CONCL

ᡳᠯᡥᡳ (ilhi)

• manju gisun -i buleku bithe (1708): 3

←duleke gibsun: dergi abka (2) -- niohon abka (3) -- jidere gibsun: genggiyen abka (4)→

• manju monggo gisun -i buleku bithe (1717): 3

←duleke gibsun: dergi abka (2) -- niohon abka (3) -- jidere gibsun: genggiyen abka (4)→

• manju monggo gisun -i buleku bithe (1743): 3

←duleke gibsun: dergi abka (2) -- niohon abka (3) -- jidere gibsun: genggiyen abka (4)→

• nonggime toktobuha gisun -i buleku bithe (1771): 3

←duleke gibsun: dergi abka (2) -- niohon abka (3) -- jidere gibsun: genggiyen abka (4)→

• manju monggo nikan hergen ilan hacin -i mudan acaha buleku bithe (1780): 3

←duleke gibsun: dergi abka (2) -- niohon abka (3) -- jidere gibsun: genggiyen abka (4)→

• duin hacin -i hergen kamciha buleku bithe: 3

←duleke gibsun: dergi abka (2) -- niohon abka (3) -- jidere gibsun: genggiyen abka (4)→

• duin hacin -i hergen kamciha manju gisun -i buleku bithe:
• sunja hacin -i hergen kamciha manju gisun -i buleku bithe: 3

←duleke gibsun: dergi abka (2) -- niohon abka (3) -- jidere gibsun: genggiyen abka (4)→

ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ (aisilara bithe cagan)

• ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ  ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡠᠩ ᠯᡳᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠰᡝ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ (᠑᠗᠗᠑)᠈ 「ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ / 蒼天」᠈ 『ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠪᡝᡤᡳᠩ: ᡧᡠ ᡨᡠᠩᡤᡠ ᠠᠰᠠᡵᡳ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᡥᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ᠈ 2 ᠴᡳ ᠠᡶᠠᡥᠠ (ᡳᠴᡳ) (『ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ ᡠᠵᡠᡳ ᠮᡝᠶᡝᠨ᠈ ᡳᠯᠠᠴᡳ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ)

daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hung lii hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng se hese be dahame banjibuha (1771), "ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ"/"蒼天", han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin, beging: šu tunggu asari de asarabuha bithe, pp.2 (ici)

(nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin, abkai šošohon, abkai hacin ujui meyen, 3 ci gibsun)

清高宗弘曆敕撰, 傅恒等修纂. (1771). "ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ ᠠᠪᡴᠠ"/"蒼天", 御製增訂清文鑑.卷一. 北京:文淵閣藏本, pp.2-右

(《增訂清文鑑》卷一.天部.天文類第一則.第3詞) (滿語、漢語)

---