Wp/wlx/Abdul-Rashid Pelpuo
Abdul-Rashid Hassan Pelpuo ɩɛ Gaana pɔlɩtɩɩsɩɛŋ kaŋa. Pampana, ʋ na la a begimaana gbɛbɔgɩ-aha ku a Wa Central constituency aŋ bɩ a Wa-Naa paalʋʋ a Gaana puoŋ.[1][2]
Ʋ vorihuŋ piilee anɩŋ Karɩmbʋ yɛla
[edit | edit source]Ʋ dɔgɩbʋ daarɩ da la 5 May 1964 a yi Wa aŋ bɩ a Wa-Naa paalʋʋ a Gaana paalʋʋ puoŋ. Ʋ nyɛɛ ʋ mɩdɩlɩ karɩmbʋjie kpɩɛbʋ sɛtifikeet a yuoni 1976. Ʋ la nyɛɛ ʋ O Lɛvɛl bambʋ gbaŋʋ a 1983 yuoni puoŋ anɩŋ ʋ 'A Lɛvɛl' karɩmbʋ bambʋ mɩŋ a yuoni 1986. Ʋ la tarɛɛ Dɩpʋlɩma nɩŋ Economics a yuoni 1994 a chɛ baahɩ gaa niŋe tɩ nyɛ Digirii a jɛgɩ-nɩŋ Psychology a yi a yuoni 1994 puo. Ʋ la taarɛɛ Mastɛɛ Digirii a jɛgɩ-nɩŋ a International Affairs a yi a yuoni 1998 puo. Ʋ taarɛɛ PhD mɩŋ a jɛgɩ-nɩŋ Teŋe maalɩbʋ yɛla a yi a Gaana Yunivɛsiti, African Studies a yuoni 2013 puo.[3]
Ʋ tʋma yɛla
[edit | edit source]Ʋ da ɩɛ kɔsɔlɩtaŋa ku a Institute of Policy Alternatives. Ʋ da la ɩɛ a nɩɛ aŋ kaara ba nimbie yalɩtarɩhɩ nɩnkpɔŋ ayi daana a ku National Youth council anɩŋ a baahaa puoriŋ la, ka ʋ la ɩ ba nɩnkpɔŋ ku ana tʋŋtʋŋjieŋa nɩŋ ʋ ju. Anɩŋ mɩŋ ʋ la gaa-ɛ niŋe tɩ lɛʋ kʋɔbʋ yɛlɩtarɩhɩ Ag.Regional ku ana tʋŋtʋŋjie ŋa nɩŋ ʋ ju.[3]
Pɔlɩtɩs yɛla
[edit | edit source]Ʋ da ɩɛ begimaana kaŋa a begimaalɩ deu puoŋ aŋ bɩ a Ghana paalʋʋ a youni 2005 puo saŋa ŋa ʋŋ da wa di a kogo a ku a katawɩɛ paati a jɛgɩ nɩŋ a Decimber 2004 begimaalɩ deu vootiŋ.
Pelpuo da ɩɛ a Gaana paalʋʋ Minisa kaŋa ku a Yidaaŋdaʋ Ɔɔfɩɩs saŋa ŋa Yidaaŋdaʋ John Atta Mills aŋ da ku ʋ pɔlɔ nɩŋ sarɩhɩ anɩŋ Kaʋdɛɛhɩ ministɛɛ a Sɛptemba 2009 youni puoŋ a kjɛgɩneɩa Muntaka Mohammed Mubarak ŋ da wa barahɩa Asawase MP toʋa[4][5] O da toŋ la be te ta Gyɛnoɔre 2010.[6]
pɔge foɔrɔ na naŋ e Minisa a ko Kɔɔdenne, Akua Dansua ane a deɛpete Yageroŋ wederɛ naŋ be a begemaale die poɔ potuuro la da di a o kogi. O da la e la a Ghana mɛmbare banuu meŋ kaŋa a ko Africa begemaale die naŋ be South Africa, o da toŋ la ana toma na zie te ta 2013.[7] A John Mahama naaŋ wagere (2012 - 2016) la ka o da e Minisa of State a ko a Yidaandɔɔ ɔfere naŋ kaara sommeŋɛ toma Baabo yɛlɛ ane Public Private Partnership (PPP). O da la e la mɛmba a ko Economic Management Team (EMT). A youni 2016 poɔ la ka o da la leɛ e begemaala a begemaale die poɔ a ko Wa Central Gbandige, o kpɛɛre bonaare diibu a kyaare ne youmo anaare. O da e la dakogi zu soba a ko yageroŋ caucus a begemaale die naŋ be a Ghana poɔ. A Population and Development Caucus ane Leader of the Parliamentarians for Global Action, Ghana Chapter. O da la taa la ranking member position a ko a Government Assurance kɔmatee, a nimbezɛ kɔmatee naŋ kaa la a government Ministers ka ba ton ba toma ba naŋ yelɛ ko noba ka ba na tu ba toma nɔdegre. Kaa Standing Orders (order 151, 2j) ane begemaale die kɔmatee ko a Selection Report, 2020)|date=August 2020}}. Hon Pelpuo da la arɛɛ a 2020 Parliamentary and Presidential general elections a da diɛ o bunuɔ eŋa a kyaare ne o kpɛɛ rɛ banɔ a youmo anaahi eŋa a ko Wa central @2020 Despite Media. O da waa la third term Chairman a ko a Population and Development Caucus ane Ranking Mɛmba a ko Teŋgama kɔmatee. O da la e la mɛmba a ko Energy and Business kɔmatee. Kaa a duoro naŋ yi a 2021 Bɛgemaale kɔmatee a ko Selection.[7]
2004 vootiŋ
[edit | edit source]Pelpuo da ɩɛ begimaana kaŋa a begimaalɩ deu puoŋ a ku Wa Central Gbaŋdige a 2004 Gaana vootiŋ.[8][9] Ʋ da die a gbaŋdige jɛgɩ nɩŋ a begimaalɩ deu a 4th republic of Ghana.[10] O da die la ne 21,272 nuuri a yi 41,500 nuuri zaa eŋa. A taa la 51.3% a vootuu zaa.[8][9] O da diɛ kyɛ barɛɛ Mornah Anbataayela Bernard naŋ be People's National Convention, Mohammed Adama Kpegla naŋ be a wɔɔ paate. Abu Mumuni naŋ be Cnvention People's Party, Osman Mohammed naŋ be Democratic People's Party aneŋ Osman Imam Sidik a sommeŋɛ bie.[8][9] Ba da nyɛ 12,280 nuuri, 7,249 nuuri, 376 nuuri, 172 nuuri, ane 152 nuuri a yi a nuuri zaa naŋ neɛ eŋa. Naŋ areko 29.6%, 17.5%, 0.9%, 0.4% ane 0.4% aseŋ a naŋ tutaa lɛ a yi a nuuri zaa naŋ neɛ.[8][9] Pelpuo areko la kataweɛ paate.[8][9][10] A kataweɛ paate da di la a minority vootuu zaa a kyaare ne 94 parliamentary representation ayi 230 kogi naŋ be a 4th parliament of the 4th republic a Ghana poɔ.[11]
Kɔmitiihi
[edit | edit source]O e la ranking mɛmba a ko Lands and Forestry kɔmatee. O da la e la mɛmba a ko Mines and Energy kɔmatee ane meŋ mɛmba a ko Business kɔmatee.[3]
Mɩŋa vorihuŋ
[edit | edit source]Abdul Rashid e la silaamabie.[3]
Lɛʋ kaa chɛ mɩŋ nyɛ
[edit | edit source]Tarɩjiihi
[edit | edit source]- ↑ https://citinewsroom.com/2021/07/demoting-reckless-wa-soldiers-commendable-but-not-punitive-enough-rashid-pelpuo/
- ↑ https://www.myjoyonline.com/take-up-bills-compensate-and-render-apology-to-victims-wa-central-mp-to-military/
- 1 2 3 4 https://web.archive.org/web/20231130063548/https://www.parliament.gh/mps?mp=244
- ↑ http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=164334
- ↑ https://web.archive.org/web/20130126054712/http://www.todaygh.com/2009/09/10/rashid-pelpuo-confirmed-as-sports-minister/
- ↑ http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=175750
- 1 2 https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Reshuffle-Blues-Sena-Dansua-Heads-Sports-Ministry-175763
- 1 2 3 4 5 https://web.archive.org/web/20230702204946/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2004/upperwest/184/index.php
- 1 2 3 4 5 https://en.m.wikipedia.org/wiki/Abdul-Rashid_Pelpuo#cite_note-:1-9
- 1 2 https://en.m.wikipedia.org/wiki/Abdul-Rashid_Pelpuo#cite_note-:2-10
- ↑ https://www.fact-checkghana.com/statistics-presidential-parliamentary-election-results/