Jump to content

Wp/wlx/Abdul-Rashid Pelpuo

From Wikimedia Incubator
< Wp | wlx
Wp > wlx > Abdul-Rashid Pelpuo
Abdul-Rashid Pelpuo
human
Sex or gendermale Edit
Country of citizenshipGhana Edit
Name in native languageAbdul-Rashid Pelpuo Edit
Given nameAbdul Rashid Edit
Date of birth5 May 1964 Edit
Place of birthWa Edit
Languages spoken, written or signedEnglish, Wali Edit
Occupationpolitician, coordinator, consultant, minister Edit
Educated atUniversity of Cape Coast, University of Ghana, University of Ghana, University of Ghana, Wa Senior High Technical School Edit
Member of political partyNational Democratic Congress Edit
Religion or worldviewIslam Edit

Abdul-Rashid Hassan Pelpuo ɩɛ Gaana pɔlɩtɩɩsɩɛŋ kaŋa. Pampana, ʋ na la a begimaana gbɛbɔgɩ-aha ku a Wa Central constituency aŋ bɩ a Wa-Naa paalʋʋ a Gaana puoŋ.[1][2]

Ʋ vorihuŋ piilee anɩŋ Karɩmbʋ yɛla

[edit | edit source]

Ʋ dɔgɩbʋ daarɩ da la 5 May 1964 a yi Wa aŋ bɩ a Wa-Naa paalʋʋ a Gaana paalʋʋ puoŋ. Ʋ nyɛɛ ʋ mɩdɩlɩ karɩmbʋjie kpɩɛbʋ sɛtifikeet a yuoni 1976. Ʋ la nyɛɛ ʋ O Lɛvɛl bambʋ gbaŋʋ a 1983 yuoni puoŋ anɩŋ ʋ 'A Lɛvɛl' karɩmbʋ bambʋ mɩŋ a yuoni 1986. Ʋ la tarɛɛ Dɩpʋlɩma nɩŋ Economics a yuoni 1994 a chɛ baahɩ gaa niŋe tɩ nyɛ Digirii a jɛgɩ-nɩŋ Psychology a yi a yuoni 1994 puo. Ʋ la taarɛɛ Mastɛɛ Digirii a jɛgɩ-nɩŋ a International Affairs a yi a yuoni 1998 puo. Ʋ taarɛɛ PhD mɩŋ a jɛgɩ-nɩŋ Teŋe maalɩbʋ yɛla a yi a Gaana Yunivɛsiti, African Studies a yuoni 2013 puo.[3]

Ʋ tʋma yɛla

[edit | edit source]

Ʋ da ɩɛ kɔsɔlɩtaŋa ku a Institute of Policy Alternatives. Ʋ da la ɩɛ a nɩɛ aŋ kaara ba nimbie yalɩtarɩhɩ nɩnkpɔŋ ayi daana a ku National Youth council anɩŋ a baahaa puoriŋ la, ka ʋ la ɩ ba nɩnkpɔŋ ku ana tʋŋtʋŋjieŋa nɩŋ ʋ ju. Anɩŋ mɩŋ ʋ la gaa-ɛ niŋe tɩ lɛʋ kʋɔbʋ yɛlɩtarɩhɩ Ag.Regional ku ana tʋŋtʋŋjie ŋa nɩŋ ʋ ju.[3]

Pɔlɩtɩs yɛla

[edit | edit source]

Ʋ da ɩɛ begimaana kaŋa a begimaalɩ deu puoŋ aŋ bɩ a Ghana paalʋʋ a youni 2005 puo saŋa ŋa ʋŋ da wa di a kogo a ku a katawɩɛ paati a jɛgɩ nɩŋ a Decimber 2004 begimaalɩ deu vootiŋ.

Pelpuo da ɩɛ a Gaana paalʋʋ Minisa kaŋa ku a Yidaaŋdaʋ Ɔɔfɩɩs saŋa ŋa Yidaaŋdaʋ John Atta Mills aŋ da ku ʋ pɔlɔ nɩŋ sarɩhɩ anɩŋ Kaʋdɛɛhɩ ministɛɛ a Sɛptemba 2009 youni puoŋ a kjɛgɩneɩa Muntaka Mohammed Mubarak ŋ da wa barahɩa Asawase MP toʋa[4][5] O da toŋ la be te ta Gyɛnoɔre 2010.[6]

pɔge foɔrɔ na naŋ e Minisa a ko Kɔɔdenne, Akua Dansua ane a deɛpete Yageroŋ wederɛ naŋ be a begemaale die poɔ potuuro la da di a o kogi. O da la e la a Ghana mɛmbare banuu meŋ kaŋa a ko Africa begemaale die naŋ be South Africa, o da toŋ la ana toma na zie te ta 2013.[7] A John Mahama naaŋ wagere (2012 - 2016) la ka o da e Minisa of State a ko a Yidaandɔɔ ɔfere naŋ kaara sommeŋɛ toma Baabo yɛlɛ ane Public Private Partnership (PPP). O da la e la mɛmba a ko Economic Management Team (EMT). A youni 2016 poɔ la ka o da la leɛ e begemaala a begemaale die poɔ a ko Wa Central Gbandige, o kpɛɛre bonaare diibu a kyaare ne youmo anaare. O da e la dakogi zu soba a ko yageroŋ caucus a begemaale die naŋ be a Ghana poɔ. A Population and Development Caucus ane Leader of the Parliamentarians for Global Action, Ghana Chapter. O da la taa la ranking member position a ko a Government Assurance kɔmatee, a nimbezɛ kɔmatee naŋ kaa la a government Ministers ka ba ton ba toma ba naŋ yelɛ ko noba ka ba na tu ba toma nɔdegre. Kaa Standing Orders (order 151, 2j) ane begemaale die kɔmatee ko a Selection Report, 2020)|date=August 2020}}. Hon Pelpuo da la arɛɛ a 2020 Parliamentary and Presidential general elections a da diɛ o bunuɔ eŋa a kyaare ne o kpɛɛ rɛ banɔ a youmo anaahi eŋa a ko Wa central @2020 Despite Media. O da waa la third term Chairman a ko a Population and Development Caucus ane Ranking Mɛmba a ko Teŋgama kɔmatee. O da la e la mɛmba a ko Energy and Business kɔmatee. Kaa a duoro naŋ yi a 2021 Bɛgemaale kɔmatee a ko Selection.[7]

2004 vootiŋ

[edit | edit source]

Pelpuo da ɩɛ begimaana kaŋa a begimaalɩ deu puoŋ a ku Wa Central Gbaŋdige a 2004 Gaana vootiŋ.[8][9] Ʋ da die a gbaŋdige jɛgɩ nɩŋ a begimaalɩ deu a 4th republic of Ghana.[10] O da die la ne 21,272 nuuri a yi 41,500 nuuri zaa eŋa. A taa la 51.3% a vootuu zaa.[8][9] O da diɛ kyɛ barɛɛ Mornah Anbataayela Bernard naŋ be People's National Convention, Mohammed Adama Kpegla naŋ be a wɔɔ paate. Abu Mumuni naŋ be Cnvention People's Party, Osman Mohammed naŋ be Democratic People's Party aneŋ Osman Imam Sidik a sommeŋɛ bie.[8][9] Ba da nyɛ 12,280 nuuri, 7,249 nuuri, 376 nuuri, 172 nuuri, ane 152 nuuri a yi a nuuri zaa naŋ neɛ eŋa. Naŋ areko 29.6%, 17.5%, 0.9%, 0.4% ane 0.4% aseŋ a naŋ tutaa lɛ a yi a nuuri zaa naŋ neɛ.[8][9] Pelpuo areko la kataweɛ paate.[8][9][10] A kataweɛ paate da di la a minority vootuu zaa a kyaare ne 94 parliamentary representation ayi 230 kogi naŋ be a 4th parliament of the 4th republic a Ghana poɔ.[11]

Kɔmitiihi

[edit | edit source]

O e la ranking mɛmba a ko Lands and Forestry kɔmatee. O da la e la mɛmba a ko Mines and Energy kɔmatee ane meŋ mɛmba a ko Business kɔmatee.[3]

Mɩŋa vorihuŋ

[edit | edit source]

Abdul Rashid e la silaamabie.[3]

Lɛʋ kaa chɛ mɩŋ nyɛ

[edit | edit source]

Tarɩjiihi

[edit | edit source]
  1. https://citinewsroom.com/2021/07/demoting-reckless-wa-soldiers-commendable-but-not-punitive-enough-rashid-pelpuo/
  2. https://www.myjoyonline.com/take-up-bills-compensate-and-render-apology-to-victims-wa-central-mp-to-military/
  3. 1 2 3 4 https://web.archive.org/web/20231130063548/https://www.parliament.gh/mps?mp=244
  4. http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=164334
  5. https://web.archive.org/web/20130126054712/http://www.todaygh.com/2009/09/10/rashid-pelpuo-confirmed-as-sports-minister/
  6. http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=175750
  7. 1 2 https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Reshuffle-Blues-Sena-Dansua-Heads-Sports-Ministry-175763
  8. 1 2 3 4 5 https://web.archive.org/web/20230702204946/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2004/upperwest/184/index.php
  9. 1 2 3 4 5 https://en.m.wikipedia.org/wiki/Abdul-Rashid_Pelpuo#cite_note-:1-9
  10. 1 2 https://en.m.wikipedia.org/wiki/Abdul-Rashid_Pelpuo#cite_note-:2-10
  11. https://www.fact-checkghana.com/statistics-presidential-parliamentary-election-results/