Wp/nod/User:RichardW57/sandbox

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | nod
Jump to navigation Jump to search


ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨴᩦ᩵​ᨩᩲ᩶​ᨶᩲ​ᩈᩣ᩠ᨾ​ᨽᩣᩈᩣ ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ, ᨴᩱᩃᩨ᩶ᨡᩧ᩠ᨶ ᨶᩬᨠ​ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨶᩦ᩶ ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨿᩢ᩠ᨦ​ᨩᩲ᩶​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩃᩣ᩠ᩅ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺ (ᨣᩤᩅ᩵ᩤ​ᩃᩣ᩠ᩅ​ᨷ᩠ᩅᩫᩁᩣ᩠ᨱ) ᩓ​ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩥ᩠᩵ᨶ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ​ᨶᩲ​ᨠᨾᩛᩦ​ᨷᩲᩃᩣ᩠ᨶ​ᨻᩩᨴ᩠ᨵ​ᩓ​ᩈ᩠ᨾ᩻ᩩᨯ​ᨷᩢ᩠ᨶᨴᩧ᩠ᨠ ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨶᩦ᩶​ᨿᩢ᩠ᨦ​ᩁ᩠ᨿᨠ ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᨣᩤᩅ᩵ᩣ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁᨿ᩠ᩅᨶ



ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨾᩮᩬᩥᨦ
Tai Tham script sample.png
ชนิด อักษรสระประกอบ
ภาษาพูด ​ᨷᩤᩃᩦ, ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ, ᨴᩱᩃᩨ᩶, ᨡᩧ᩠ᨶ, ᨣᩤᩴ​ᩃᩣ᩠ᩅ, ᨸ᩠ᩃ᩻ᩢᨦ
ช่วงยุค ประมาณ ค.ศ. 1300 – ปัจจุบัน
ระบบแม่
ระบบลูก New Tai Lue alphabet
ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ U+1A20–U+1AAF
ISO 15924Lana
ᨷᩫ᩠ᨴ​ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ​ᨶᩦ᩶​ᨾᩦ​ᩈᩢᨬ᩠ᨬᩃᩢᨠ᩠ᩇᨱ᩺​ᩈᨴ᩠ᨴᩆᩣᩈ᩠ᨲᩕ᩺ᩈᨴ᩠ᨴᩋᩢᨠ᩠ᩇᩬᩁ​ᩈᩣᨠᩃ ᨣᩬᩁ​ᨾᩦ​ᨷᨬ᩠ᩉᩣ ᨧᩮᩢ᩶ᩣ​ᩋᩣ᩠ᨧ​ᩉᩢ᩠ᨶᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᨣᩤᩴ​ᨳᩣ᩠ᨾ ᨠᩖᩬ᩵ᨦ​ᨣᩤᩅ᩵ᩤ​ᩈᩢᨬ᩠ᨬᩃᩢᨠ᩠ᩇᨱ᩺​ᩋᩨ᩠᩵ᨶᨴᩯ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ
ᨸ᩶ᩣ᩠ᨿ​ᨩᩨ᩵​ᩅᩢ᩠ᨯ​ᩉ᩠ᨾᩬᩴ᩶​ᨤᩣᩴ​ᨲ᩠ᩅᨦ ᨲ᩵ᩣᩴᨷᩫ᩠ᨶ​ᩆᩕᩦᨽᩪᨾᩥ ᩋᩣᩴᨽᩮᩬᩥ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩱ᩵ ᨧᩢ᩠ᨦᩉ᩠ᩅᩢᨯ​ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩱ᩵ ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ ᨲᩯ᩵​ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨴᩦ᩵ ᪁᪁᪉ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨴᩱ᩠ᨿ


ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨠᩖᩲ᩶​ᨩᩥ᩠ᨯ​ᨠᩢ᩠ᨷᨽᩣᩈᩣᨴᩱ᩠ᨿ ᩓ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᨾᩣᨩᩥ᩠ᨠ​ᨡᩬᨦ​ᨠᩕᨠᩪᩃ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨩ᩠ᨿᨦᩈᩯ᩠ᨶ ᨾᩦ​ᨹᩪ᩶​ᩋᩪ᩶​ᨠᩮᩬᩥᨷ ᪆,᪀᪀᪀,᪀᪀᪀ ᨤᩫ᩠ᨶ​ᨶᩲ​ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ ᩓ​ᩉᩖᩣ᩠ᨿ​ᨻᩢ᩠ᨶ​ᨤᩫ᩠ᨶ​ᨶᩲ​ᨷᩕᨴᩮ᩠ᩈ​ᩃᩣ᩠ᩅ ᨴᩦ᩵​ᨾᩦ​ᨧᩣᩴᨶ᩠ᩅᩁ​ᨶᩬ᩠᩶ᨿ​ᨴᩦ᩵​ᩁᩪ᩶​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨶᩦ᩶​ᨿᩢ᩠ᨦ​ᨩᩲ᩶​ᩀᩪ᩵​ᨶᩲ​ᨻᩕ​ᩈᨦ᩠ᨥ​ᩋᩣᨿᩩ​ᨾᩢᩣ ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨾᩦ​ᩉᩫ᩠ᨠᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺ ᨡᨱ​ᨴᩦ᩵​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨾᩦ​ᩉ᩶ᩣ​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺ ᨣᩬᩁ​ᩉᩨ᩶​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨳᩬᨯ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨾᩦ​ᨷᨬ᩠ᩉᩣ ᨾᩦ​ᨣᩤᩴ​ᩈᩫ᩠ᨶ​ᨧᩲ​ᨶᩲ​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨾᩣ​ᩋᩦ᩠ᨠ​ᨷ᩶ᩣ᩠ᨦ​ᨶᩲ​ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᨤᩫ᩠ᨶ​ᩉ᩠ᨶᩩ᩵ᨾ​ᩈᩣ᩠ᩅ ᨲᩯ᩵​ᨣᩤᩴᨷᨬ᩠ᩉᩣ​ᨲᩮᩬᩥ᩵ᨾ​ᨡᩧ᩠᩶ᨶ ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨽᩣᩈᩣ​ᩋᩪ᩶​ᩈ᩠ᨾ᩻ᩢ᩠ᨿ​ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ ᨾᩦ᩵​ᩁ᩠ᨿᨠ ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨠᩮᩢ᩵ᩣ[1]

ᨾᩦ​ᨤᩫ᩠ᨶ​ᩋᩪ᩶​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ ᪁᪂᪀,᪀᪀᪀ ᨴᩦ᩵​ᨾᩦ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨽᩣᩈᩣ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨯ᩠ᨿᩅ​ᨣᩨ​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ

Contents

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ[edit]

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩦ᩵​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨧᩢ᩠ᨯ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨠᩖᩩ᩵ᨾ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ ᨷᩯ᩠᩵ᨦ​ᩋᩬᨠ​ᨸᩮ᩠ᨶ ᪅ ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺ ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺​ᩃᩡ ᪅ ᨲ᩠ᩅᩫ ᩁ᩠ᨿᨠ​ᩅ᩵ᩤ​ “ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺”​ ᨣᩤᩅ᩵ᩤ ​“ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨶᩲ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺” ᩋᩦ᩠ᨠ ᪈ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨷ᩵​ᨧᩢ᩠ᨯ​ᩀᩪ᩵​ᨶᩲ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺​ᩁ᩠ᨿᨠ​ᩅ᩵ᩤ​“ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩋᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺”​ᩁᩂ​“ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨶᩬᨠ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺”​ᩁᩂ​“ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩆᩮ᩠ᩇ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺” ᨣᩨ ᨿ ᩁ ᩃ ᩅ ᩈ ᩉ ᩊ ᩋᩴ ᨴᩢ᩠ᨦᩈ᩠ᨿᨦ​ᨸᩮ᩠ᨶ ᪃᪃ ᨲ᩠ᩅᩫ ᨧᩥ᩠ᨦ᩻​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ​ᨾᩦ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩋᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩯ᩶ ᩋᩦ᩠ᨠ ᪇ ᨲ᩠ᩅᩫ ᨷ᩵​ᨯᩣ᩠ᨿ ᨾᩱ᩶ᨠᩢ᩠ᨦ​ᨣᩴ​ᨲᩬ᩶ᨦ​ᨶᩢ᩠ᨷ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ ᨲ᩠ᩅᩫ ᩋ ᨣᩴ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩕ​ᩃᩬ᩠ᨿ​ᨶᩲ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ ᨾᩦ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ​ᩋᩦ᩠ᨠ ᪂ ᨠᩖᩩ᩵ᨾ ᨣᩴ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᪂ ᨲ᩠ᩅᩫ ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᩆ ᩇ ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩈᩢᨶ᩠ᩈᨠᩂᨲ ᩓ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ​ᩋᩦ᩠ᨠ ᪈ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨴᩱ​ᨴᩦ᩵​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ​ᨷ᩵​ᨾᩦ​ᨣᩴᨾᩦ ᪄᪃ ᨲ᩠ᩅᩫ

ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩁ᩠ᨿᨠ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩘ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ​ᨶᩢ᩠᩶ᨶ ᨧᩢ​ᩁ᩠ᨿᨠ​ᩅ᩵ᩤ “ᨲ᩠ᩅᩫ” ᨩᩮ᩠᩵ᨶ ᨠ ᩅ᩵ᩤ “ᨲ᩠ᩅᩫ ᨠ” ᨡ ᩅ᩵ᩤ “ᨲ᩠ᩅᩫ ᨡ” ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨧᩫ᩠᩶ᨶ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨷᨠᨲᩥ[edit]

ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᩓ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨳᩬᨯ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᩋᩣ᩠ᨧ​ᨧᩢ​ᨾᩦ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨠᩢ᩠ᨶ ᨧᩢ​ᩁ᩠ᨿᩁ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨳᩯ᩶​ᨡᩬᨦ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨧᩣ᩠ᨠ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ ᩓ ᩈᨴ᩠ᨴᩋᩢᨠ᩠ᩇᩬᩁ​ᩈᩣᨠᩃ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]

ᩅᨣ᩠ᨣ᩺
ᩅᨱ᩠ᨱ ᩋᨶᩣᩈᩥ᩠ᨠ ᨶᩣᩈᩥ᩠ᨠ
ᩉ᩠ᨾ᩠ᩅᨯ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ
ᨠ ᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna letter ka.png Lanna letter kha.png Lanna letter xa.png Lanna letter ga.png Lanna letter ɣa.png Lanna letter gha.png Lanna letter nga.png
ᨩᩨ᩵ᨾᩱ᩠ᨿ ก๋ะ ข๋ะ ข๋ะ (ฃ๋ะ) ก๊ะ คะ (ฅะ) คะ (ฆะ) งะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /káʔ/ /xáʔ/ /xáʔ/ /ka᷇ʔ/ /xa᷇ʔ/ /xa᷇ʔ/ /ŋa᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᨧ ᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna letter ca.png Lanna letter cha.png Lanna letter ja.png Lanna letter za.png Lanna letter jha form 1.png, Lanna letter jha form 2.png Lanna letter nya.png
ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ จ๋ะ ส๋ะ (ฉ๋ะ) จ๊ะ ซะ ซะ (ฌะ) ญะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /t͡ɕáʔ/ /sáʔ/ /t͡ɕa᷇ʔ/ /sa᷇ʔ/ /sa᷇ʔ/ /ɲa᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᨭ ᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna letter retroflex ta.png Lanna letter retroflex tha.png, Lanna conjunct retroflex ttha.png Lanna letter retroflex da.png Lanna letter retroflex dha.png Lanna letter retroflex na.png
ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ หละต๋ะ (หละฏ๋ะ) หละถ๋ะ (หละฐ๋ะ) ด๋ะ หละทะ (หละฒะ) หละนะ (หละณะ)
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ ᩁᨭ ᩁᨮ ᩁᨰ ᩁᨱ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ฑ,ฎ,ด
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /lə.táʔ/ /lə.tʰáʔ/ /dáʔ/ /lə.tʰa᷇ʔ/ /lə.na᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᨲ ᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna letter ta.png Lanna letter tha.png Lanna letter da.png Lanna letter dha.png Lanna na.png
ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ ต๋ะ ถ๋ะ ต๊ะ ทะ (ธะ) นะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /táʔ/ /tʰáʔ/ /ta᷇ʔ/ /tʰa᷇ʔ/ /na᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᨷ ᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna letter pa.png Lanna letter fortis pa.png Lanna letter pha.png Lanna letter fa.png Lanna letter ba.png Lanna letter va.png Lanna letter bha.png Lanna letter ma.png
ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ บ๋ะ ป๋ะ ผ๋ะ ฝ๋ะ ป๊ะ ฟะ พะ (ภะ) มะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /báʔ/ /páʔ/ /pʰáʔ/ /fáʔ/ /pa᷇ʔ/ /fa᷇ʔ/ /pʰa᷇ʔ/ /ma᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᩈᩪᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᩋᩅᨣ᩠ᨣ᩺
ᩉ᩠ᨾ᩠ᩅᨯ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ
ᩋᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna letter ya.png Lanna letter lustral ya.png Lanna letter ra.png Lanna la.png Lanna letter wa.png
ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ ญะ (ยะ) อย๋ะ ละ, ฮะ (ระ) ละ วะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ ᨿ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ อย
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /ɲa᷇ʔ/ /jáʔ/ /ra᷇ʔ/,/la᷇ʔ/,/ha᷇ʔ/ /la᷇ʔ/ /wa᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨲ᩵ᩣᩴ ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ ᨲ᩵ᩣᩴ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna letter sha.png Lanna letter retroflex sa.png Lanna letter sa.png
ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ ส๋ะ (ศ๋ะ) ส๋ะ (ษ๋ะ) ส๋ะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /sáʔ/ /sáʔ/ /sáʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ
ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna letter ha.png Lanna retroflex la.png Lanna Letter a.png, Reversed Lanna Letter a.png Lanna letter low ha.png
ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ ห๋ะ ละ (ฬะ) อ๋ะ ฮะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /háʔ/ /la᷇ʔ/ /ʔáʔ/ /ha᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ

ᨲ᩠ᩅᩫ ᨷ ᨾᩦ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩅ᩵ᩤ /páʔ/ ᨴᩦ᩵​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ ᨲᩯ᩵​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨷ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ​ᨴᩦ᩵​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᩃᩣ᩠ᩅ ᨤᩫ᩠ᨶ​ᩃᩣ᩠ᩅ​ᨣᩴ​ᨩᩲ᩶​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨸ ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ[edit]

“ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ” ᨣᩤᩅ᩵ᩤ “ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨩᩮᩥ᩠ᨦ” ᨣᩤᩅ᩵ᩤ “ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨮᩣᨶ” (ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩣ᩠ᨦ) ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩦ᩵​ᩈᩲ᩶​ᩅᩱ᩶​ᨲᩲ᩶​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ​ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨴᩤᩴ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨴᩦ᩵​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨯᩲ​ᨶᩧ᩠᩵ᨦ​ᨯᩢ᩠ᨦᨶᩦ᩶ ᨣᩨ

  • ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᩉᩨ᩶​ᩈᩕ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨷ᩵​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨠᩬ᩵ᩁ ᨲᩯ᩵​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᨶᩦ᩠᩵ᨦ​ᨲ᩠ᩅᩫ
  • ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨴᩤᩴ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨴᩦ᩵​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]
  • ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᩉ᩠ᨿᩬᩴ᩶​ᨣᩤᩴ​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩈᩬᨦ​ᨣᩤᩴ​ᨯ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ​ᨠᩢ᩠ᨶ ᨣᩴ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨠᩢ᩠ᨶ​ᨴᩮᩢ᩵ᩤ​ᨯ᩠ᨿᩅ ᨩᩮ᩠᩵ᨶ “ᨯ᩠ᩃᩦ” ᨴᩯ᩠ᨶ ““ᨯᩦᩉᩖᩦ””

ᨾᩦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨴᩦ᩵​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨹᩥ᩠ᨯ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨷᨠᨲᩥ ᨾᩦ᩵​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨴᩦ᩵​ᨾᩦ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᩈᩬᨦ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᩓ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨾᩦ​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨩᩲ᩶​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ ᨣᩬᩁ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᩈᩬᨦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨲᩲ᩶ ᨧᩢ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨯᩱ᩶​ᨡ᩶ᩣ᩠ᨦᪧ

Lanna subscript.gif

ᨣᩬᩁ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ​ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᩋᩣ᩠ᨧ​ᨧᩢ​ᩀᩪ᩵​ᨴᩦ᩵​ᨷᨠ᩠ᨠᨲᩥ ᩓ​ᨴᩯ᩠ᨶ​​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨷᨠ᩠ᨠᨲᩥ ᨲ᩠ᩅᩫ ᨦ ᨣᩴ​ᨾᩦ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈᨩᩨ᩠ᩅ᩵ᩣᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ​ᩉᩖᩱ[2](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ๕๗๐) ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨠᩮᩢ᩵ᩣ​ᨩᩮ᩠᩵ᨶ ᨾᩘᨣ᩠ᩃᩈᩩᨲ᩠ᨲ ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩲ᩵​ᨩᩮ᩠᩵ᨶ ᨾ‌‌‌‌‌ᩘ‌ᨣ᩠ᩃ​ᩈᩩᨲ᩠ᨲ

ᨾᩦ​ᨣᩤᩴ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨣᩤᩴ​ᨯ᩠ᨿᩅ ᨴᩦ᩵​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨴᩤᩴ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨠᩮᩢ᩵ᩣ​ᨠᩬ᩵ᩁ ᨣᩨ ᨣᨽᩚ ᨾᩦ​ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᩅ᩵ᩤ ᨾᩦ​ᨣᨻ᩠ᨽ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨶᩬᨠ​ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨶᩦ᩶ ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᨢ ᨤ ᨪ ᨸ ᨺ ᨼ ᩀ ᩌ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩦ᩵​ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ​ᨷᩕᨯᩥ᩠ᨲ​ᨡᩧ᩠᩶ᨶ​ᨾᩣ​ᩋᩮ᩠ᨦ ᨯᩢ᩠ᨦ​ᨶᩢ᩠᩶ᨶ​ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨷ᩵​ᨾᩦ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᨲᩯ᩵​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨯᩱ​ᨣᩴ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᩉᩨ᩶​ᩈᩣᨾᨲ᩠ᨳ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨣᩤᩴ​ᨴᩦ᩵​ᨾᩣ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨷᩕᨴᩮ᩠ᩈ​ᨯᩱ᩶​ᨠᩖᩲ᩶​ᨤ᩠ᨿᨦ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨯᩮᩥ᩠ᨾ​ᨾᩣ᩠ᨠ​ᨴᩦ᩵​ᩈᩩᨯ ᨧᩧ᩠ᨦ​ᩈᩫ᩠ᨾ​ᨣ᩠ᩅᩁ​ᨾᩦ​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨷᩕᨯᩥ᩠ᨲ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᨡᩬᨦ ᨪ ᨸ ᩓ ᨼ ᨡᩧ᩠᩶ᨶ​ᨾᩣ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶᨴᩦ᩵ᩈᩩᨯᨲ᩠ᩅᩫᩋᩨ᩠᩵ᨶ[edit]

ᨷᨠᨲᩥ ᩁᩪ᩠ᨷ ᨳᩬᨯ​​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨳᩬᨯ​ᨩᩨ᩵ ᩈ᩠ᨿᨦ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ
Lanna letter ka.png Lanna mai sam.png ไม้กั๋ก /k/ ᨯᩬᩢ ᨯᩬᨠ
Lanna letter nga.png Lanna final ng.png /ŋ/ ᨩ᩠ᨿᩙᨲᩩᩴ ᨩ᩠ᨿᨦᨲᩩᨦ
Lanna letter ra.png Lanna final r.png ร, น /n/ ᨾ᩠ᩅ᩺᩵ ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ
Lanna letter wa.png Lanna final w.png /w/ ᨯ᩠ᨿᩴ ᨯ᩠ᨿᩅ

ᨾᩱ᩶​ᨠᩢᨴᩤᩴ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨴᩦ᩵​ᩈᩬᨦ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨯᩱ᩶ ᨣᩨ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩕ​ᩓ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ ᨩᩮ᩠᩵ᨶ “ᩁᩢ” ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ ᩁᩢ᩠ᨠ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ (ᨨᨻᩕᩰᩬᩡ)[edit]

ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ
Southern Lanna LAE.png ᩃᩯ แล/และ /lɛ̄ː/
Northern Lanna LAE.png ᩃᩯ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨴᩱᩃᩨ᩶
Lanna NAA.png ᨶᩣ นา /nāː/
Lanna geminate NYA.png ᨬᨬ ญฺญ /n.ɲ/
Lanna Double 'SA' Conjunct.png ᩈ ᩈᩬᨦᩉᩬ᩶ᨦ สฺส /t.s/, /s.s/, /sː/
Lanna medial RA.png ᩁ ᩁᩰ᩠ᨦ ร (ควบกล้ำ) /r/, /l/, /ʰ/

ᩈᩕ[edit]

ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨷᩫ᩠ᨶ​ᩉᩥ᩠ᨶ​ᨴᩦ᩵​ᨩ᩠ᨿᨦ⁠ᩉ᩠ᨾᩲ᩵

ᩈᩕ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨲᩲ᩶​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨷᩫ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩓ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨴᩱ᩠ᨿ ᨾᩦ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ​ᨴᩦ᩵​ᨩᩲ᩶​ᨯᩱ᩶​ᨴᩯ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ ᩋ ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩈᩕ ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉ᩠ᨶᩦ᩶​ᩁ᩠ᨿᨠ​ᩅ᩵ᩤ​ "ᩈᩕ​ᩃᩬ᩠ᨿ" ᨩᩲ᩶​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᩕ​ᨹᩈᩫ᩠ᨾ​ᨠᩢ᩠ᨶ​ᩓ​ᨹᩈᩫ᩠ᨾ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩉᩖᩣ᩠ᨿ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩈᩕ

ᩈᩕ​ᩃᩬ᩠ᨿ (ᨷᩤᩃᩦ)[edit]

ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ
Lanna Letter a.png ᩋ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨷᩤᩃᩦ /áʔ/
Lanna letter aa.png ᩋᩣ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨷᩤᩃᩦ อา /āː/
Lanna letter i.png ᩋᩥ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨷᩤᩃᩦ อิ /íʔ/
Lanna letter ii.png ᩋᩦ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨷᩤᩃᩦ อี /īː/
Lanna letter u.png ᩋᩩ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨷᩤᩃᩦ อุ /úʔ/
Lanna letter uu.png ᩋᩪ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨷᩤᩃᩦ อู /ūː/
Lanna letter e.png ᩋᩮ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨷᩤᩃᩦ เอ /ēː/
Lanna letter o.png ᩋᩰ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨷᩤᩃᩦ โอ /ōː/
Lanna letter rue.png ᩃᩧ ฤ,ฤๅ (ฤๅ) /lɯ᷇ʔ/
Lanna letter lue.png ᩃᩨ /lɯ̄ː/


ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩕ​ᨴᩦ᩵​ᨾᩣ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ ᩈᩣᨾᨲ᩠ᨳ ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨯᩱ᩶​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩋᩮ᩠ᨦ​ᨷ᩵​ᨧᩣᩴᨸᩮ᩠ᨶ​ᨲᩬ᩶ᨦ​ᨶᩣᩴ​ᨻᩱ​ᨹᩈᩫ᩠ᨾ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨠᩬ᩵ᩁ ᨲᩯ᩵​ᨷᩢ᩠ᨦ​ᨴᩦ​ᨣ᩠ᨾᩦ​​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨶᩣᩴ​ᨻᩱ​ᨹᩈᩫ᩠ᨾ​​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩁᩂ​ᩈᩕ​ᨴᩯ᩶ ᨩᩮ᩠᩵ᨶ ᨣᩤᩴ​ᨴᩦ᩵​ᨾᩦ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩅ᩵ᩤ ᩋᩮᩢᩣ ᩈᩣᨾᨲ᩠ᨳ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨯᩱ᩶​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩈᩕ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ​ᨣᩨ ᩐ ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨯ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ ᩈᩕ​ᨴᩯ᩶ ᩣ ᨣᩨ ᩐᩣ

ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ[edit]

ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩕ​ᨴᩦ᩵​ᨷ᩵​ᩈᩣᨾᨲ᩠ᨳ​ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨯᩱ᩶​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩋᩮ᩠ᨦ ᨲᩬ᩶ᨦ​ᨶᩣᩴ​ᨻᩱ​ᨹᩈᩫ᩠ᨾ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨠᩬ᩵ᩁ​ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨧᩢ​ᩈᩣᨾᨲ᩠ᨳ​ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨯᩱ᩶​ᩃᩮᩥ᩠ᨿ

ᩈᩕ​ᩈᨯᩯ᩠ᨦ​ᨹᩈᩫ᩠ᨾ​ᨠᩢ᩠ᨷᨲ᩠ᩅᩫ ᨠ ᨣᩤᩅ᩵ᩤ ᨣ

ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ​ᨷ᩵​ᨩᩲ᩶​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨿ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨠᩢ᩠ᨶ ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨷᩬᨠ​ᩅ᩵ᩤ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨯᩱ​ᨩᩲ᩶​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨹᩈᩫ᩠ᨾ​ᨯᩱ ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᨾᩦ​ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᩅ᩵ᩤ ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱᩃᩨ᩶ ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨽᩣᩈᩣ​ᩃᩣ᩠ᩅ ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨿ ᩉᩣ᩠ᨦᨣᩨ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨡᩬᨦ​ᩈ᩠ᨿ᩻ᩣ᩠ᨾ

ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ​ᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ​ᨽᩣᩈᩣ​​ᨷᩤᩃᩦ[edit]

ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ

อ, อั, อะ /a/
Lanna vowel aa.png

ᨠᩣ

ᨾᩱ᩶ᨠᩣ[2]:๕๗๐, ᨾᩱ᩶ᨠᩣᩉ᩠ᨶᩬ᩠᩶ᨿ[3]:๑๕[ᨾᩉ. 1] อา /aː/
Lanna vowel tall aa.png

ᨣᩤ

ᨾᩱ᩶ᨠᩣ​ᩉᩖ᩠ᩅᨦ[2]:๕๗๐, ᨾᩱ᩶ᨠᩣ​ᩅᩰᩫ᩠᩶ᨦ[2]:๕๗๐ อา /aː/

ᨠᩥ

ᨾᩱ᩶ᨠᩥ[3]:๑๓[4]:๑๓ [ᨾᩉ. 1] อิ /i/

ᨠᩦ

ᨾᩱ᩶ᨠᩦ[2]:๕๗๐ อี /iː/

ᨠᩩ

ᨾᩱ᩶ᨠᩩ[3]:๑๔[4]:๑๓ [ᨾᩉ. 1] อุ /u/

ᨠᩪ

ᨾᩱ᩶ᨠᩪ[3]:๑๔[4]:๑๓ [ᨾᩉ. 1] อู /uː/

ᨠᩮ

ᨾᩱ᩶ᨠᩮ[3]:๑๔[4]:๑๓ [ᨾᩉ. 1] เอ /e/, /eː/

ᨠᩮᩣ

ᨾᩱ᩶ᨠᩮᩣ(ᨷᩤᩃᩦ)[3]:๑๔[4]:๑๓ [ᨾᩉ. 1] โอ /oː/

ᨣᩮᩤ

โอ /oː/

“ᩅᩣ” ᨾᩦ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨡᩬᨦ “ᨲ” ᨤᩫ᩠ᨶ​ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ​ᩉ᩠ᨿᩲ᩵​ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨩᩲ᩶​ᨾᩱ᩶​ᨠᩣ​ᩉᩖ᩠ᩅᨦ​ᨴᩯ᩠ᨶ​ᨾᩱ᩶ᨠᩣ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ ᨣ ᨴ ᨵ ᨷ ᩅ ᨷᩢ᩠ᨦ​ᨤᩫ᩠ᨶ​ᨴᩯ᩠ᨶ​ᨲᩣ᩠ᨾ ᨻ ᨯ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ ᨣᩴ​ᨩᩱ᩶ “ᨣᩮᩤ” ᪪ᩃ᪪ ᨴᩯ᩠ᨶ “ᨣᩮᩣ” ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨠᩢ᩠ᨶ

ᩈᩕ​ᩈᩢ᩠᩶ᨶ​ᨡᩬᨦ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ​ᩅ᩵ᩤ /ʔ/ ᨣᩬᩁ​ᨷ᩠ᨾᩦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ

ᨶᩥᨣ᩠ᨣᩉᩥᨲ[edit]

ᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ​ᨶᩥᨣ᩠ᨣᩉᩥᨲ​ᨴᩦ᩵​ᨽᩣᩈᩣ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ ᨯᩪ ᨶᩥᨣ᩠ᨣᩉᩥᨲ

ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ

ᨠᩴ

ᨶᩥᨣ᩠ᨣᩉᩥᨲ, ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ, ᨾᩱ᩶ᨠᩢ᩠ᨦᨾᩫ᩠ᨶ[2](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ๕๗๐) ᨷᩤᩃᩦ อํ /aŋ/
ᨴᩱ ออ /ɔː/

ᨠᩣᩴ

ᨾᩱ᩶​ᨠᩣᩴ[3]:๑๔[4]:๑๓ [ᨾᩉ. 1] ᨴᩱ อำ /am/

ᨣᩤᩴ

ᨠᩥᩴ

ᨾᩱ᩶​ᨠᩥ᩠ᨦ[3]:๔๓[4]:๒๓ [ᨾᩉ. 1] ᨷᩤᩃᩦ อิํ /iŋ/

ᨠᩥᩴ

ᩃᩨ᩶[5]:53 อิม /im/

ᨠᩩᩴ

ᨾᩱ᩶​​ᨠᩩᨦ[3]:๔๓[4]:๒๓ [ᨾᩉ. 1] ᨷᩤᩃᩦ ᩃᩨ᩶[5]:53 อุํ /uŋ/


“ᨠᩴ” ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ “ᨠᩬᩴ” ᨶᩲ​ᨶᩬ᩠᩶ᨿ​ᨣᩤᩴ​ᨩᩮ᩠᩵ᨶ “ᨣᩴ”

ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ​ᨾᩦ​ᨾᩱ᩶​ᨯ᩠ᨿᩅ[edit]

ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ

ᨠᩡ

ᨾᩱ᩶ᨠᩡ[2]:๕๗๐[4]:๒๓ ᨴᩱ อะ /aʔ/
ᨾᩱ᩶ᨠᩡᨸᩪᨿᩣ᩠ᨯ[2]:๕๗๐[4]:๒๓ ᨾᩮᩬᩥᨦ[4]:๒๓ /k/

ᨠᩢ

ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ[2]:๕๗๒ ᨴᩱ อั /a/
ᨴᩱ อัก /ak/
ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ[2]:๕๗๒,
ᨾᩱ᩶ᨠᩢ᩠ᨠ[2]:๕๗๒
ᨴᩱ /k/

ᨠᩧ

ᨾᩱ᩶ᨠᩧ[3]:๑๔[4]:๑๓ [ᨾᩉ. 1] ᨴᩱ อึ /ɯ/

ᨠᩨ

ᨾᩱ᩶ᨠᩨ[3]:๑๔[4]:๑๓ [ᨾᩉ. 1] ᨴᩱ อื /ɯː/

ᨠᩯ

ᨾᩱ᩶ᨠᩯ[3]:๑๔[4]:๑๓ [ᨾᩉ. 1] ᨴᩱ แอ /ɛː/

ᨠᩯ

ᩃᩣ᩠ᩅ[6]:ᩅᨣ᩠ᨣ 3.3
ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ

ᨠᩫ

ᨾᩱ᩶ᨠᩫ᩠ᨦ[2]:๕๗๐,
ᨾᩱ᩶ᨠᩰᩡ[2]:๕๗๑
ᨴᩱ /o/

ᨠᩰ

ᨾᩱ᩶ᨠᩰ[2]:๕๗๑ ᨴᩱ โอ /oː/

ᨠᩱ

ᨾᩱ᩶ᨠᩱ[3]:๑๔[4]:๑๓ [ᨾᩉ. 1] ᨴᩱ ไอ /ai/

ᨠᩲ

ᩃᩣ᩠ᩅ,
ᨾᩮᩬᩥᨦ[2]:
ใอ /aɯ/[ᨾᩉ. 2], /ai/

ᨠᩳ

ᨾᩱ᩶ᨠᩮᩢᩣᩉᩬᩴ᩵ᩉ᩠ᨶᩧ᩶ᨦ[3]:๑๘[4]:๒๓


[ᨾᩉ. 1]

ᨾᩮᩬᩥᨦ,
ᩃᩣ᩠ᩅ[6]:ᩅᨣ᩠ᨣ 3.3
ᩃᩨ᩶[5]:37, 53
เอา /au/
ᨡᩧ᩠ᨶ[7]:152,
ᩃᩨ᩶[5]:37
ออ /ɔː/

ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ​ᨷᩕᨠᩬᨷ[edit]

ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ

ᨠᩮᩢᩣ

ᨾᩱ᩶ᨠᩮᩢᩣ[3]:๑๔[4]:๑๓ [ᨾᩉ. 1] ᨾᩮᩬᩥᨦ, ᨡᩧ᩠ᨶ, ᩃᩨ᩶[5]:53 เอา /au/

ᨣᩮᩢᩤ

ᨠᩮᩫᩢᩣ

ᨾᩮᩬᩥᨦ[8]

ᨣᩮᩫᩢᩤ

ᨠᩮᩫᩣ

ᩃᩣ᩠ᩅ[9]:6

ᨣᩮᩫᩤ

ᨠᩪᩦ᩶

ᨾᩱ᩶ᨠᩮᩢᩣᨧᩪ᩶ᨧᩦ᩶[3]:๑๘[4]:๒๓ [ᨾᩉ. 1] ᨾᩮᩬᩥᨦ (ᨷ᩠ᩅᩫᩁᩣ᩠ᨱ)

ᨠᩮᩥ

ᩃᩣ᩠ᩅ[10]:77 เออะ /ɜʔ/

ᨠᩮᩥ᩠ᨠ[ᨾᩉ. 3]

ᩃᩣ᩠ᩅ[10]:77 เอิก็ /ɜ/
ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๒๖[4]:๖๐ ᩃᩨ᩶[5]:76 เอิก /ɜː/

ᨠᩮᩦ

ᩃᩣ᩠ᩅ[10]:77 เออ, เอิ /ɜː/

ᨠᩮᩨ᩠ᨠ[ᨾᩉ. 3]

ᨡᩧ᩠ᨶ[7]:152 เอิก /ɜː/

ᨠᩰᩫ᩠ᨠ[ᨾᩉ. 3]

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๑๗[4]:๖๐ โอก /oː/

ᨤᩬᨾᨻᩥ᩠ᩅᨴᩮᩬᩥᩁ᩺​ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ​ᩉ᩠ᨿᩲ᩵​ᨷ᩵​ᩉᩨ᩶​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨾᩱ᩶ᨲᩱ᩵ᨣᩪ᩶​ᨷᩫ᩠ᨶ​ᩈᩕ ᩋᩥ ᩋᩦ ᩋᩨ ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨴᩦ᩵​ᩉ᩠ᨶᩦ᩶​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨾᩱ᩶ᨲᩱ᩵ᨣᩪ᩶​ᨷᩫ᩠ᨶ​​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ ᩓ​ᩈᨯᩯ᩠ᨦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ​ᨴᩦ᩵​ᨣᩤᩴ​ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ


ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩦ᩵​ᨿᩡ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨴᩦ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ[edit]

ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ

ᨠ᩠ᨿᨠ

ᩉᩣ᩠ᨦ ᨿ[3]:๔๔[4]:๒๒ ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๑๗[4]:๖๐ ᩃᩣ᩠ᩅ[10]:77 ᨡᩧ᩠ᨶ[7]:152 ᩃᩨ᩶[5]:52 เอีย /iːa/

ᨠᩭ

ᨡᩧ᩠ᨶ[7]:152 ᩃᩨ᩶[5]:52 ออย /ɔːi/

ᨠ᩠ᩅᨠ [ᨾᩉ. 4]

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๒๖[4]:๖๐ ᩃᩣ᩠ᩅ[10]:77 ᨡᩧ᩠ᨶ[7]:152 ᩃᩨ᩶[5]:52 อว /uːa/

ᨠ᩠ᩅ᩠ᨿ

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๓๗[4]:๖๐ ᨡᩧ᩠ᨶ[7]:153 อวย /uai/

ᨠᩬᨠ[ᨾᩉ. 4]

ᨾᩱ᩶​ᨠᩬᩴ[2]:๕๗๐ ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๑๗[4]:๒๔ ᩃᩣ᩠ᩅ[9]:6 ᨡᩧ᩠ᨶ[7]:152 ᩃᩨ᩶[5]:52 ออ /ɔː/

ᨠᩘᨠ

ᨾᩱ᩶ᨠᩢ᩠ᨦᩉᩖᩱ[2]:๕๗๐ ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๑๖[4]:๑๓ ᨡᩧ᩠ᨶ[7]:152 ᩃᩨ᩶[5]:52 อัง /aŋ/

ᨾᩱ᩶​ᨠ᩠ᩅ᩠ᨿ​ᨷ᩵​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ ᨣᩴ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨾᩱ᩶​ᨠ᩠ᩅᩫ​ᨹᩈᩫ᩠ᨾ​ᨠᩢ᩠ᨷ ᨿ ᩈᨠᩫ᩠ᨯ

ᨣᩬᩁ​ᩋᩪ᩶​ᨧᩥ᩠ᨦ ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ​ᩉᩖᩱ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ /ŋ/

ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᨾᩱ᩶​ᨹᩈᩫ᩠ᨾ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ[edit]

ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ

ᨠᩬᩴ

ᨾᩱ᩶ᨠᩬᩴ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨾᩮᩬᩥᨦ ออ /ɔː/

ᨠᩬᩳ

ᩃᩨ᩶​[5]:37

ᨠ᩠ᩅᩫ

ᨾᩱ᩶ᨠ᩠ᩅᩫ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨴᩱ อัว /uːa/

ᨠᩮᩬᩥ

ᨾᩱ᩶ᨠᩮᩬᩥ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๑๔[4]:๑๓,
ᩃᩨ᩶[5]:76
เออ /ɜː/

ᨠᩮᩬᩨ

ᨡᩧ᩠ᨶ[7]:152, ᩃᩨ᩶[5]:76 เออ /ɜː/

ᨠᩮᩬᩧ

ᩃᩣ᩠ᩅ[10]:77 เอือะ /ɯaʔ/
เอือ็ /ɯa/

ᨠᩮᩬᩨ

ᩃᩣ᩠ᩅ[10]:77 เอือ /ɯːa/

ᨠᩮᩬᩥᨠ

ᨾᩮᩬᩥᨦ[2]:

ᨠᩮᩬᩨᨠ

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๑๘[4]:๖๐
ᩃᩣ᩠ᩅ[10]:77

ᨠᩮᩬᩥᩋ

ᨾᩱ᩶ᨠᩮᩬᩥᩋ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨾᩮᩬᩥᨦ[2]:

ᨠᩮᩬᩨᩋ

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๑๔[4]:๑๓

ᨠᩮᩥᩋ

ᩃᩨ᩶[5]:76 เอือ /ɯːa/
ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ

ᨠ᩠ᨿᩮ

ᨾᩱ᩶ᨠ᩠ᨿᩮ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨴᩱ เอีย /iːa/

ᨠᩮᩢ᩠ᨿ

ᩃᩣ᩠ᩅ[10]:77

ᨠᩢ᩠ᨿ

ᨴᩱ อัย /ai/

ᨠᩱ᩠ᨿ

ᨾᩱ᩶ᨠᩱ᩠ᨿ[3]:๑๕ ᨴᩱ ไอย

ᨠᩮᨿ᩠ᨿ

ᨾᩱ᩶ᨠᩱ᩠ᨿ[3]:๑๕,
ᨾᩱ᩶ᨠᩱ᩠ᨿ(ᨷᩤᩃᩦ)[3]:๑๖
ᨷᩤᩃᩦ เอยฺย /aija/

ᨠᩱᨿ᩠ᨿ

ᨾᩱ᩶ᨠᩱ᩠ᨿ[3]:๑๖ ᨾᩮᩬᩥᨦ ไอย

ᨠᩰᩬᩡ

ᨾᩱ᩶ᨠᩰᩬᩡ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨾᩮᩬᩥᨦ, ᩃᩨ᩶[5]:52 เอาะ /ɔʔ/

ᨠᩰᩬ

ᩃᩨ᩶[5]:52 เอาะ /ɔʔ/

ᨲᩫ᩠᩶ᨶ​ᨴᩘ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ​ᩉᩨ᩶​ᨩᩨ᩵​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨷ᩵ᨯᩣ᩠ᨿ

ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ​ᨧᩣ᩠ᨠ​​ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ[edit]

ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ

ᨠᩮᩡ

ᨾᩱ᩶ᨠᩮᩡ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨴᩱ เอะ /eʔ/

ᨠᩯᩡ

ᨾᩱ᩶ᨠᩯᩡ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨴᩱ แอะ /ɛʔ/

ᨠᩰᩡ

ᨾᩱ᩶ᨠᩰᩡ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨴᩱ โอะ /oʔ/

ᨠᩮᩬᩥᩡ

ᨾᩱ᩶ᨠᩮᩬᩥᩡ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๑๔[4]:๑๓,
ᩃᩨ᩶[5]:52
เออะ /ɜʔ/

ᨠᩮᩬᩨᩡ

ᨡᩧ᩠ᨶ[7]:152 เออะ /ɜʔ/

ᨠ᩠ᨿᩮᩡ

ᨾᩱ᩶ᨠ᩠ᨿᩮᩡ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨴᩱ เอียะ /iaʔ/

ᨠᩮᩬᩥᩋᩡ

ᨾᩱ᩶ᨠᩮᩬᩥᩋᩡ ᨾᩮᩬᩥᨦ[2]: เอือะ /ɯaʔ/

ᨠᩮᩬᩨᩋᩡ

ᨾᩱ᩶ᨠᩮᩬᩨᩋᩡ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๑๔[4]:๑๓ เอือะ /ɯaʔ/

ᨠ᩠ᩅᩫᩡ

ᨾᩱ᩶ᨠ᩠ᩅᩫᩡ[3]:๑๔[4]:๑๓ ᨴᩱ อัวะ /uaʔ/

ᨠᩬᩴᩡ

ᨾᩮᩬᩥᨦ[8] เอาะ /ɔʔ/

ᨠᩮᩣᩡ

ᩃᩣ᩠ᩅ[9]:6 เอาะ /ɔʔ/

ᨠᩮᩢ᩠ᨿᩡ

ᩃᩣ᩠ᩅ[9]:6 เอียะ /iaʔ/

ᨲᩫ᩠᩶ᨶ​ᨴᩘ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ​ᩉᩨ᩶​ᨩᩨ᩵​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨷ᩵ᨯᩣ᩠ᨿ

ᩁᩪ᩠ᨷ ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈ᩠ᨿᨦ

ᨠᩮᩢ᩠ᨠ[ᨾᩉ. 3]

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๒๙[4]:๖๐ ᩃᩣ᩠ᩅ[10]:77 เอ็ก /e/

ᨠᩯᩢ᩠ᨠ[ᨾᩉ. 3]

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๒๙[4]:๖๐ ᩃᩣ᩠ᩅ[10]:77 แอ็ก /ɛ/

ᨠᩬᩢᨠ

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๒๙[4]:๖๐ อ็อก /ɔ/

ᨠ᩠ᩅᩢᨠ

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๒๙[4]:๖๐ อ็วก /ua/

ᨠ᩠ᨿᩢᨠ

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๒๙[4]:๖๐ เอีย็ก /ia/

ᨠᩮᩬᩥᩢᨠ

เอือ็ก /ɯa/

ᨠᩮᩬᩨᩢᨠ

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๒๙[4]:๖๐

ᨠᩮᩥᩢ᩠ᨠ[ᨾᩉ. 3]

ᨾᩮᩬᩥᨦ[3]:๒๙[4]:๖๐ เอิก็ /ɜ/

ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨾᩣᨲᩕᨮᩣ᩠ᨶ ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨽᩣᩈᩣ​ᩃᩣ᩠ᩅ​ᨾᩦ /ia/ ᩓ /iːa/ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩣᩴᨶ᩠ᨿᨦ ᪂ ᩈ᩠ᨿᨦ /ua/ ᨠᩢ᩠ᨷ /uːa/ ᩓ /ɯa/ ᨠᩢ᩠ᨷ /ɯːa/ ᨣᩴ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨠᩢ᩠ᨶ

ᨤᩬᨾᨻᩥ᩠ᩅᨴᩮᩬᩥᩁ᩺​ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ​ᩉ᩠ᨿᩲ᩵​ᨷ᩵​ᩉᩨ᩶​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨾᩱ᩶ᨲᩱ᩵ᨣᩪ᩶​ᨷᩫ᩠ᨶ​ᩈᩕ ᩋᩥ ᩋᩦ ᩋᩨ ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨾᩱ᩶ᨲᩱ᩵ᨣᩪ᩶​ᨷᩫ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ ᩓ​ᩈᨯᩯ᩠ᨦ​ᨲ᩠ᩅᩫᩈᨠᩫ᩠ᨯ​ᨴᩦ᩵​ᨣᩤᩴᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ

ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿᩉᩮᨲᩩ[edit]

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 ᨲᩫ᩠᩶ᨶ​ᨾᩦ​ᨩᩨ᩵​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨷ᩵ᨯᩣ᩠ᨿ
  2. ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨷ᩠ᩅᩫᩁᩣ᩠ᨱ ᩓ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩀᩪ᩵​ᨴᩦ᩵​ᨷᩕᨴᩮ᩠ᩈ​ᩃᩣ᩠ᩅ​ᨳᩥ᩠᩵ᨶ​ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 ᨣᩬᩁ​ᨲᩫ᩠᩶ᨶ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨠ᩠ᩅᨷ ᨣᩴᨾᩦ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ “ᨠᩖᩰᩫᨠ” ᨴᩯ᩠ᨶ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ “ᨠᩰᩫ᩠ᨠ”​
  4. 4.0 4.1 ᨣᩬᩁ​ᨲᩫ᩠᩶ᨶ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨠ᩠ᩅᨷ​ᨶᩲ​ᨽᩣᩈᩣ​ᩃᩣ᩠ᩅ ᨣᩴ​ᨾᩦ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ “ᩉ᩠ᨶᩋᩢ” ᨣᩤᩅ᩵ᩤ “ᩉ᩠ᨶᩋ᩠ᨠ” ᨴᩯ᩠ᨶ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ “ᩉ᩠ᨶᩬᨠ”[9]:12 ᨡ᩠ᨿᩁᩅ᩵ᩤ “ᩈᩦᩉᩖᩮᩨᩋ᩠ᨦ” ᨴᩯ᩠ᨶ “ᩈᩦᩉᩖᩮᩬᩨᨦ” ᩓ “ᩉᩖᩅᩙ” ᨴᩯ᩠ᨶ “ᩉᩖ᩠ᩅᩙ” ᨯᩰ᩠᩶ᨿ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ[10]:77

ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺[edit]

รูป ᨩᩨ᩵ ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨩᩨ᩵ ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᩁᩪ᩠ᨷ ᩈᨴ᩠ᨴᩋᩢᨠ᩠ᩇᩬᩁ
Lanna-tone1.png

◌᩵

ᨾᩱ᩶​ᩀᩢ᩠ᨠ[2](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ๕๗๔), ᨾᩱ᩶ᩀᩰᩬᩡ[2](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ๕๗๔) ᨴᩱ ไม้หยัก, ไม้เหยาะ ◌่ /máj.jǎk/, /máj.jɔ́ʔ/
Lanna-tone2.png

◌᩶

ᨾᩱ᩶​ᨡᩬᩴ​ᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ[2](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ๕๗๑), ᨾᩱ᩶​ᨪᩢ᩠ᨯ[7] ᨴᩱ ไม้ขอช้าง, ไม้ซัด ◌้ /máj.xɔ̌ː.t͡ɕáːŋ/ /máj.sát/

◌้

ᨡᩧ᩠ᨶ[7]

◌๊

ᩃᩣ᩠ᩅ, ᨾᩮᩬᩥᨦ ◌๊

◌๋

ᨾᩱ᩶​ᨡᩣᨸᩮ ᩃᩣ᩠ᩅ, ᨾᩮᩬᩥᨦ, ᨡᩧ᩠ᨶ ไม้ขาเป ◌๋

◌᩷

ᨾᩱ᩶​ᨠ᩷​ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩦ ᩃᩨ᩶, ᨡᩧ᩠ᨶ ไม้กอเหนือ

◌᩸

ᨾᩱ᩶​ᩈᩬᨦ​ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩦ ᨡᩧ᩠ᨶ ไม้สองเหนือ

⁠◌᩹

ᨾᩱ᩶​ᩈᩣ᩠ᨾ​ᨡᩦ᩠ᨯ ᨡᩧ᩠ᨶ ไม้สามขีด

ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ​ᩈᩣᨾᨲ᩠ᨳ​ᨹᩢ᩠ᨶ​ᨯᩱ᩶ ᪆ ᩈ᩠ᨿᨦ ᨣᩬᩁ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨾᩦ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᩈᩪᨦ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲ᩵ᩣᩴ ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺​ᨣᩴ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨯᩱ᩶ ᨣᩬᩁ​ᨾᩦ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨠᩖᩣ᩠ᨦ​ᨷ᩵​ᨯᩣ᩠ᨿ ᨣᩴ​ᩈᨯᩯ᩠ᨦ​ᨹᩢ᩠ᨶ ᪃ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨷ᩵​ᨯᩣ᩠ᨿ ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺ ᪂ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨷ᩵​ᨣᩴ​ᨻᩬᩴ ᨶᩲ​ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨾᩦ​ᨷᨬ᩠ᩉᩣ​ᨶᩬ᩠᩶ᨿᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ /d b j ʔ/ ᨶᩬ᩠᩶ᨿ​ᨣᩤᩴ​ᨾᩦ​ᨷᨬ᩠ᩉᩣ ᨩᩮ᩠᩵ᨶ “ᩋᩮᩬᩥ᩠᩶ᨿ” (ᨾᩦ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨲᩦ​ᨣᩴ​ᨷ᩠ᨾᩦ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨲᩦ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ) ᨶᩲ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᩃᩨ᩶​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩋ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᩈᩪᨦ ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᩃᩨ᩶​ᩁᩢ᩠ᨷ​ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᩋᩣᩴᨶᩣ᩠ᨯ” ᨧᩣ᩠ᨠ​ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ​ᨲᩯ᩵​ᨴᩦ᩵​ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ ᩋ ᨴᩦ᩵​ᨣᩤᩴ​ᨶᩦ᩶​ᨾᩦ ᩈ᩠ᨿᨦ ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲ᩵ᩣᩴ ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᩃᩨ᩶​ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩅ᩵ᩤ “ᩋ᩷ᩣᩴᨶᩣ᩠ᨯ”

ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨠᩖᩣ᩠ᨦ​ᨣᩮᩥ᩠ᨿ​ᨾᩦ​ᨷᨬ᩠ᩉᩣ​ᨩᨶᩥ᩠ᨯ​ᨶᩦ᩶​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᩃᩯ᩠ᩅ​ᨣᩴ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ​ᨾᩱ᩶​ᨲᩦ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨾᩱ᩶​ᨧᨲ᩠ᨲᩅᩤ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ] ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨲᩮᩬᩥ᩵ᨾ ᪂ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨣᩴ​ᨻᩬᩴ ᨻᩕᩰᩬᩡ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨠᩖᩣ᩠ᨦ​ᨾᩦ ᪅ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨷ᩵​ᨯᩣ᩠ᨿ ᨣᩬᩁ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᩓ​ᨩᩱ᩶​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᨣᩴ​ᨾᩦ​ᨷᨬ᩠ᩉᩣ​ᨻᩕᩰᩬᩡ​ᩈ᩠ᨿᨦ /p t k/ ᨾᩦ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨠᩖᩣ᩠ᨦ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨠᩖᩣ᩠ᨦ​ᨷ᩵​ᨯᩣ᩠ᨿ ᩓ​ᨽᩣᩈᩣ​ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ​ᨩᩱ᩶​ᨾᩣ᩠ᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺​ᨴᩢ᩠ᨦ ᪆ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨴᩧ᩠ᨦ​ᨸᩧ᩠ᨠ

ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺​ᩈᩣᩴᨶ᩠ᨿᨦ​ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵​ᨾᩦ ᪆ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨣᩨ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨧᨲ᩠ᨲᩅᩤ,ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩋᩮ᩠ᨠ, ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨴᩰ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ, ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩈᩣᨾᨬ᩠ᨬ, ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨾᩰ, ᩓ​ᩈ᩠ᨿᨦ​​ᨲᩦ[11]

ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨳᩬᨯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᩈ᩠ᨿᨦ ᨠᩣ᩠ᩁᩋᩬᨠᩈ᩠ᨿᨦ ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᨶᩲ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨠᩖᩣ᩠ᨦ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨧᨲ᩠ᨲᩅᩤ ᨡᩣ /xǎː/ [xaː˩˦] ขา
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩋᩮ᩠ᨠ ᨡ᩵ᩣ /xàː/ [xaː˨˨] ข่า
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨴᩰᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ ᨡ᩶ᩣ /xa᷇ː/ [xaː˥˧] ฆ่า
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩈᩣᨾᨬ᩠ᨬ ᨤᩣ /xaː/ [xaː˦˦] หญ้าคา
ᩈ᩠ᨿᨦᨴᩰ ᩌᩱ᩵ /hâjː/ [hajː˦˩] ไร่
ᩈ᩠ᨿᨦᨲᩦ ᨼ᩶ᩣ /fáː/ [faː˦˥˦] ฟ้า

ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨴᩰ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ(ᨴᩱ᩠ᨿ: โทพิเศษ)ᨾᩦ​ᩉᩖᩣ᩠ᨿ​ᨩᩨ᩵​ᨣᩨ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨲᩦᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ(ᨴᩱ᩠ᨿ: ตรีพิเศษ), ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ(ᨴᩱ᩠ᨿ: พิเศษ)[3](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ๒๑), ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨲᩦ​ᨻ᩠ᨿ᩶ᩁ(ᨴᩱ᩠ᨿ: ตรีเพี้ยน)[3](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ๒๑), ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨠᩮᩥ᩠᩵ᨦ​ᨲᩦ​ᨠᩮᩥ᩠᩵ᨦ​ᨴᩰ(ᨴᩱ᩠ᨿ: ครึ่ง​ตรี​ครึ่ง​โท)[2](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ฉ)

ᨠᩣ᩠ᩁᩈᨯᩯ᩠ᨦᩈ᩠ᨿᨦᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺[edit]

ᨠᩣ᩠ᩁ​ᩈᨯᩯ᩠ᨦ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺ ᨡᩬᨦ​ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ​ᩈᩣᩴᨶ᩠ᨿᨦ​ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵

ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺ ᨣᩤᩴ​ᨸᩮ᩠ᨶ ᨷ᩵ᨾᩦ​ᨾᩱ᩶​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺ ᨣᩤᩴ​ᨸᩮ᩠ᨶ ᨾᩱ᩶​ᩀᩢ᩠ᨠ ᨣᩤᩴ​ᨸᩮ᩠ᨶ ᨾᩱ᩶​ᨡᩬᩴ​ᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ ᨣᩤᩴ​ᨲᩣ᩠ᨿ ᩈᩕ​ᩈᩢ᩠᩶ᨶ ᨣᩤᩴ​ᨲᩣ᩠ᨿ ᩈᩕ​ᨿᩣ᩠ᩅ
ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᩈᩪᨦ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨧᨲ᩠ᨲᩅᩤ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩋᩮ᩠ᨠ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨴᩰᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ ᩈ᩠ᨿᨦᨧᨲ᩠ᨲᩅᩤ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ] ᩈ᩠ᨿᨦᩋᩮ᩠ᨠ
ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩈᩣᨾᩢᨬ᩠ᨬ
ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲ᩵ᩣᩴ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨴᩰ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨲᩦ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨲᩦ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨴᩰ

ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩁᨷ᩠ᨿᨷ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ[edit]

ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺[edit]

ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ ᨴᩱᩃᩨ᩶ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ ᨴᩱ᩠ᨿ ᩃᩣ᩠ᩅ ᨻᨾ᩵ᩣ ᨡ᩠ᨾ᩻ᩮᩁ
IPA ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨩᩮᩥ᩠ᨦ
/ká/ Lanna-1.png -᩠ᨠ က
/xá/ Lanna-2.png -᩠ᨡ
/xá/ Lanna-3.png - -
/ka᷇/ Lanna-4.png -᩠ᨣ
/xa᷇/ Lanna-5.png -
/xa᷇/ Lanna-6.png -᩠ᨥ - Lao-Pali-gh.png
/ŋa᷇/ Lanna-7.png -᩠ᨦ
ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ ᨴᩱᩃᩨ᩶ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ ᨴᩱ᩠ᨿ ᩃᩣ᩠ᩅ ᨻᨾ᩵ᩣ ᨡ᩠ᨾ᩻ᩮᩁ
IPA ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨩᩮᩥ᩠ᨦ
/t͡ɕá/ Lanna-8.png -᩠ᨧ
/sá/ Lanna-9.png -᩠ᨨ - Lao-Pali-ch.png
/t͡ɕa᷇/ Lanna-10.png -᩠ᨩ
/sa᷇/ Lanna-11.png -
/sa᷇/ Lanna-12.png -᩠ᨫ - Lao-Pali-jh.png
/ɲa᷇/
/ja᷇/[ᨾᩉ. 1]
Lanna-13.png -᩠ᨬ - Lao-Pali-ny.png
ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ ᨴᩱᩃᩨ᩶ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ ᨴᩱ᩠ᨿ ᩃᩣ᩠ᩅ ᨻᨾ᩵ᩣ ᨡ᩠ᨾ᩻ᩮᩁ
IPA ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨩᩮᩥ᩠ᨦ
/tá/ Lanna-14.png -᩠ᨭ - Lao-Pali-T.png
/tʰá/ Lanna-15.png -᩠ᨮ - Lao-Pali-Th.png
/dá/ Lanna-17.png -᩠ᨯ ฑ,ด Lao-Pali-D.png,ດ
/tʰa᷇/ Lanna-15-5.png -᩠ᨰ - Lao-Pali-Dh.png
/na᷇/ Lanna-16.png -᩠ᨱ - Lao-Pali-N.png
ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ ᨴᩱᩃᩨ᩶ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ ᨴᩱ᩠ᨿ ᩃᩣ᩠ᩅ ᨻᨾ᩵ᩣ ᨡ᩠ᨾ᩻ᩮᩁ
IPA ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨩᩮᩥ᩠ᨦ
/tá/ Lanna-18.png -᩠ᨲ
/tʰá/ Lanna-19.png -᩠ᨳ
/ta᷇/ Lanna-20.png -᩠ᨴ
/tʰa᷇/ Lanna-21.png -᩠ᨵ Lao-Pali-dh.png
/na᷇/ Lanna-22.png -᩠ᨶ
ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ ᨴᩱᩃᩨ᩶ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ ᨴᩱ᩠ᨿ ᩃᩣ᩠ᩅ ᨻᨾ᩵ᩣ ᨡ᩠ᨾ᩻ᩮᩁ
IPA ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨩᩮᩥ᩠ᨦ
/bá/ Lanna-23.png -᩠ᨷ
/pá/ Lanna-24.png -
/pʰá/ Lanna-25.png -᩠ᨹ
/fá/ Lanna-26.png -
/pa᷇/ Lanna-27.png -᩠ᨻ
/fa᷇/ Lanna-28.png -
/pʰa᷇/ Lanna-29.png -᩠ᨽ Lao-Pali-bh.png
/ma᷇/ Lanna-30.png -᩠ᨾ

ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᩋᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺[edit]

ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ ᨴᩱᩃᩨ᩶ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ ᨴᩱ᩠ᨿ ᩃᩣ᩠ᩅ ᨻᨾ᩵ᩣ ᨡ᩠ᨾ᩻ᩮᩁ
IPA ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨩᩮᩥ᩠ᨦ
/ɲa᷇/
/ja᷇/[ᨾᩉ. 1]
Lanna-31.png ᨿ -᩠ᨿ ย ᨲ᩵ᩣᩴ
/já/ Lanna-44.png - ย ᨠᩖᩣ᩠ᨦ, อย
/ha᷇/
/la᷇/
Lanna-32.png -᩠ᩁ
/lɯ́ʔ/ Lanna-42.png - -
/la᷇/ Lanna-33.png -᩠ᩃ
/lɯ̄ː/ Lanna-43.png - -
/wa᷇/ Lanna-34.png -᩠ᩅ
ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ ᨴᩱᩃᩨ᩶ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ ᨴᩱ᩠ᨿ ᩃᩣ᩠ᩅ ᨻᨾ᩵ᩣ ᨡ᩠ᨾ᩻ᩮᩁ
IPA ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨩᩮᩥ᩠ᨦ
/sá/ Lanna-35.png -᩠ᩆ - Lao-Sanskrit-sh.png
/sá/ Lanna-36.png -᩠ᩇ - Lao-Sanskrit-S.png
/sá/ Lanna-37.png -᩠ᩈ
/há/ Lanna-38.png -᩠ᩉ
/la᷇/ Lanna-39.png -᩠ᩊ - Lao-Pali-L.png
/ʔá/ Lanna-40.png -᩠ᩋ
/ha᷇/ Lanna-41.png - -

ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿᩉᩮ᩠ᨲᩩ[edit]

  1. 1.0 1.1 ᨶᩲ​ᨴᩱ​ᩃᩨ᩶

ᨲ᩠ᩅᩫᩃᩮ᩠ᨡ[edit]

ᨲ᩠ᩅᩫᩃᩮ᩠ᨡᩉᩰᩁᩣ
ᨲ᩠ᩅᩫᩃᩮ᩠ᨡ​ᨩᩲ᩶​ᨶᩲ​ᨵᨾ᩠ᨾ᩺
ᨲ᩠ᩅᩫᩃᩮ᩠ᨡᨴᩱ᩠ᨿ
ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩃᩣ᩠ᩅ
ᨲ᩠ᩅᩫᩃᩮ᩠ᨡᨻᨾ᩵ᩣ
ᨲ᩠ᩅᩫᩃᩮ᩠ᨡ​ᨡ᩠ᨾ᩻ᩮᩁ

ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ[edit]

ᨷᩅᨲ᩠ᨲᩥᨠᩣ᩠ᩁᨩ᩠ᩅ᩠᩵ᨿᨦᩣ᩠ᨶ[edit]

ᨾᩣᨲᩕᨮᩣ᩠ᨶᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯᨲᩮᩥ᩠ᨾ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨲᩢ᩠᩶ᨦ​ᨲᩯ᩵​ᩁᩩ᩵ᩁ 5.2 (ᨴᩦ᩵​ᩋᩬᨠ​ᨲᩩᩃᩣᨣᩫ᩠ᨾ ᪂᪅᪅᪂)

ᩁᨷ᩠ᨿᨷ​ᨷᨭᩥᨷᨲ᩠ᨲᩥ​ᨠᩣ᩠ᩁ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]ᨴᩦ᩵​ᩁᩬᨦ​ᩁᩢ᩠ᨷ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨶᩲ​ᨲᩬᩁ​ᨶᩦ᩶​ ᨯᩱ᩶ᨠᩯ᩵ ᩋᩪᨷᩩᨶ᩠ᨲᩩ (ᩋᩢ᩠ᨦᨠᩂᩇ: Ubuntu) ᨲᩢ᩠᩶ᨦ​ᨲᩯ᩵ 11.04 ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᩋᩣᩆᩢ᩠ᨿ​ᨼᩬᨶ᩠ᨲ᩺[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]ᨷᩯ᩠ᨷᩋᩰᨻᩮ᩠ᨶᨴᩱᨸ᩺[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ] (ᩋᩢ᩠ᨦᨠᩂᩇ: OpenType) ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ​ᩁᨷ᩠ᨿᨷ​ᨷᨭᩥᨷᨲ᩠ᨲᩥ​ᨠᩣ᩠ᩁ​ ᩅᩥ᩠ᨶᨯᩰᩅ᩠ᩈ᩺ ᨶᩢ᩠᩶ᨶ​ᨿᩢ᩠ᨦ​ᨷ᩵​ᩁᩬᨦ​ᩁᩢ᩠ᨷ​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨷᩯ᩠ᨷ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ ᨲᩯ᩵ᩅᩮᩢ᩠ᨷ​ᨷᩕᩮᩢᩣᩅ᩺ᨪᩮᩬᩥᩁ᩺[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]​ Mozilla Firefox ᩁᩩ᩵ᩁ 4.0 ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨻᩱ (ᩋᩣᩆᩢ᩠ᨿ​ᨼᩬᨶ᩠ᨲ᩺​ᨷᩯ᩠ᨷ​ᩋᩰᨻᩮ᩠ᨶᨴᩱᨸ᩺) ᨶᩬᨠ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨶᩦ᩶​ᩓ᩠ᩅ​ᨿᩢ᩠ᨦ​ᩈᩣᨾᨲ᩠ᨳ​ᨩᩱ᩶​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨷᩯ᩠ᨷ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᨶᩲ​ᨸᩕᩰᨠᩕᩯ᩠ᨾ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]​ᩈᩣᩴᨶᩢ᩠ᨠ​ᨦᩣ᩠ᨶ​ᨯᩱ᩶​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᨸᩕᩰᨠᩕᩯ᩠ᨾ OpenOffice ᩁᩩ᩵ᩁ 3.2 ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨻᩱ (ᩋᩣᩆᩢ᩠ᨿ​ᨼᩬᨶ᩠ᨲ᩺​ᨷᩯ᩠ᨷ Graphite)

ᩉ᩠ᨾᩪ᩵ᩋᨠ᩠ᨡᩁ[edit]

ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨴᩦ᩵​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᩉᩨ᩶​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨩᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ​ᨴᩱ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺ (ᩋᩢ᩠ᨦᨠᩂᩇ: Tai Tham) ᩉ᩠ᨾᩪ᩵ ᨣᩨ U+1A20–U+1AAF:


ᨴᩱ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺ (ᨩᩨ᩵​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨾᩣᨲᩕᨮᩣ᩠ᨶ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ)
ᨹᩢ᩠ᨦᨴᩦ᩵ unicode.org (PDF)
  0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
U+1A2x
U+1A3x ᨿ
U+1A4x
U+1A5x  
U+1A6x
U+1A7x     ᩿
U+1A8x            
U+1A9x            
U+1AAx    


ᨴᩦ᩵​ᨷᩫ᩠ᨴᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ​ᨨᨷᩢ᩠ᨷ​ᨶᩦ᩶​ᨸᩖᩯ​ᨩᩨ᩵​ᨡᩬᨦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᨸᩮ᩠ᨶ

ᩁᩉᩢ᩠ᩈ ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵
U+1A20 – U+1A4C ᨠ – ᩌ
U+1A4D – U+1A52 ᩍ – ᩒ
U+1A53
U+1A54 [3]:๔๘[4]:๒๔
U+1A55 ᩁ ᩌᩰᩫᨦ[3]:๔๔[4]:๒๒
U+1A56  ᩖ ᩃ ᩉ᩠ᨶᩬ᩠᩶ᨿ[4](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ๒๒)
U+1A57  ᩗ ᩃ ทังหลาย
U+1A58 ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ​ᩉᩖᩱ
U+1A59 ᨦ ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]
U+1A5A ᨻ ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]
U+1A5B ᩉᩣ᩠ᨦ ᨮ ᩁᩂ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᨻ
U+1A5C ᨩᩮᩥ᩠ᨦ ᨾ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]
U+1A5D ᨩᩮᩥ᩠ᨦ ᨷ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]
U+1A5E ᨩᩮᩥ᩠ᨦ ᩈ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]
U+1A60  ᩠ ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ
U+1A61 ᨾᩱ᩶ᨠᩡ
ᩁᩉᩢ᩠ᩈ ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵
U+1A62 ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ
U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ
U+1A64 ᨾᩱ᩶ᨠᩣᩉᩖ᩠ᩅᨦ
U+1A65 ᨾᩱ᩶ᨠᩥ
U+1A66 ᨾᩱ᩶ᨠᩦ
U+1A67 ᨾᩱ᩶ᨠᩧ
U+1A68 ᨾᩱ᩶ᨠᩨ
U+1A69 ᨾᩱ᩶ᨠᩩ
U+1A6A ᨾᩱ᩶ᨠᩪ
U+1A6B ᨾᩱ᩶ᨠᩫ᩠ᨦ
U+1A6C ᨾᩱ᩶ᨠᩬᩴ
U+1A6D ᨾᩱ᩶ᨠᩭ
U+1A6E ᨾᩱ᩶ᨠᩮ
U+1A6F ᨾᩱ᩶ᨠᩯ
U+1A70 ᨾᩱ᩶ᨠᩰ
U+1A71 ᨾᩱ᩶ᨠᩱ
ᩁᩉᩢ᩠ᩈ ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵
U+1A72 ᨾᩱ᩶ᨠᩲᨾ᩠ᩅ᩶ᩁ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]
U+1A73 ᨾᩱ᩶ᨠᩮᩢᩣᩉᩬᩴ᩵ᩉ᩠ᨶᩧ᩶ᨦ
U+1A74 ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ
U+1A75 ᨾᩱ᩶​ᩀᩢ᩠ᨠ
U+1A76 ᨾᩱ᩶ᨡᩬᩴᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ
U+1A77 ᨾᩱ᩶ᨠᩬᩴᩉ᩠ᨶᩮᩬᩦ
U+1A78 ᨾᩱ᩶ᩈᩬᨦᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ
U+1A79 ᨾᩱ᩶ᩈᩣ᩠ᨾᨡᩦ᩠ᨯ
U+1A7A ᩁ ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ[3]:๔๑[4]:๒๓
U+1A7B ᨾᩱ᩶ᨪ᩶ᩣᩴ[3]:๔๑[4]:๒๓
U+1A7C ᩁ ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᩃᩨ᩶
U+1A7F ᩿ ᨾᩱ᩶ᩁᩉᩢ᩠ᩈ
U+1A80 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩉᩰᩁᩣ​ᩈᩪᨬ᩺
U+1A81 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩉᩰᩁᩣ​ᨶᩧ᩠᩵ᨦ
U+1A82 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩉᩰᩁᩣ​ᩈᩬᨦ
U+1A83 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩉᩰᩁᩣ​ᩈᩣ᩠ᨾ
ᩁᩉᩢ᩠ᩈ ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵
U+1A84 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩉᩰᩁᩣ​ᩈᩦ᩵
U+1A85 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩉᩰᩁᩣ​ᩉ᩶ᩣ
U+1A86 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩉᩰᩁᩣ​ᩉᩫ᩠ᨠ
U+1A87 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩉᩰᩁᩣ​ᨧᩮᩢ᩠ᨯ
U+1A88 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩉᩰᩁᩣ​ᨸᩯ᩠ᨯ
U+1A89 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩈᩰᩁᩣ​ᨠᩮᩢ᩶ᩣ
U+1A90 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᩈᩪᨬ᩺
U+1A91 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᨶᩧ᩠᩵ᨦ
U+1A92 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᩈᩬᨦ
U+1A93 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᩈᩣ᩠ᨾ
U+1A94 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᩈᩦ᩵
U+1A95 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᩉ᩶ᩣ
U+1A96 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᩉᩫ᩠ᨠ
U+1A97 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᨧᩮᩢ᩠ᨯ
U+1A98 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᨸᩯ᩠ᨯ
U+1A99 ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᨠᩮᩢ᩶ᩣ
U+1AA0 – U+1AAD ᪠ – ᪭

ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ[edit]

ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨷᨠᨲᩥ​ᩓ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᨾᩦ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨹᩥ᩠ᨯ ᨻᩕᩰᩬᩡ​ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨹᩥ᩠ᨯ ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨲᩥ᩠ᨠ” ᩓ​ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨲᩥᨠ” ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨹᩥ᩠ᨯ ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨡᩬᨦ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ ᪂ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨯ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ​ᨠᩢ᩠ᨶ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩖᩢᨦ​ᨣᩨ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨷᨠᨲᩥ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ​ᨣᩨ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ​ᨩᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ "ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ" (ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ: U+1A60 TAI THAM SIGN SAKOT)[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 2

ᨣᩬᩁ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨷᨠᨲᩥ​ᨶᩧ᩠᩵ᨦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨾᩦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᪂ ᨩᨶᩥ᩠ᨯ ᩓ​ᨣᩤᩴ​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨠ᩠ᨿ᩵ᩅ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨣᩤᩴ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨴᩦ᩵​ᨩᩲ᩶​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ​ᨷᩕᨧᩣᩴ ᨾᩢ᩠ᨶ​ᨩᩱ᩶​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ "ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ" ᩁᩪ᩠ᨷ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ​ᨣᩴ​ᨾᩦ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨡᩬᨦ​ᩋᩮ᩠ᨦ

ᨾᩦ​ᨣᩪ᩵​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᪇ ᨣᩪ᩵​ᨴᩦ᩵​ᨾᩦ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨠᩢ᩠ᨶ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨶᩦ᩶​ᨣᩨ ᩁ ᩃ ᨷ ᩈ ᨾ ᨳ ᨻ

“ᨣᩕᩪ” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A23 ᨣ, U+1A55 ᩁ ᩌᩰᩫᨦ, U+1A6A ᨾᩱ᩶ᨠᩪ> ᨲᩯ᩵ “ᨠᩣ᩠ᩁ” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A20 ᨠ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A41 ᩁ>[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 4

“ᩆᩦ᩠ᩃ” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A46 ᩆ, U+1A66 ᨾᩱ᩶ᨠᩦ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A43 ᩃ> ᨲᩯ᩵ “ᨸᩖᩦ” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A38 ᨸ, U+1A56 ᩃ ᩉ᩠ᨶᩬ᩠᩶ᨿ, U+1A66 ᨾᩱ᩶ᨠᩦ>[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 4

U+1A57 ᩃ ทังหลาย ᨯᩪ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᩃ ᨲᩯ᩵​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ ᨣᩴ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨷᩕᩈᩫ᩠ᨾ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᨦ ᨠᩢ᩠ᨷ ᩃ ᩉᩬ᩠᩶ᨿ[4](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ๒๒) ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᩃᩨ᩶​ᨩᩲ᩶​ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨴᩘ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ” ᨩᩮ᩠᩵ᨶ “ᨴᩢ᩵ᩗᩣ”[13]

“ᨣᩝᩴ” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A23 ᨣ, U+1A5D ᨩᩮᩥ᩠ᨦ ᨷ, U+1A74 ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ>, ᨲᩯ᩵ “ᨠᩢ᩠ᨷ” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A20 ᨠ, U+1A62 ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A37 ᨷ> ᩓ “ᨠᩢᨷ᩠ᨷ᩺” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A20 ᨠ, U+1A62 ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ, U+1A37 ᨷ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A37 ᨷ, U+1A7A ᩁ ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ>

ᨴᩦ᩵​ᨬᨲ᩠ᨲᩥ​ᨲᩮ᩠ᨾ​ᨡᩣ᩠ᨯ[12](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ 1) ᨴᩦ᩵ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᨣᩬᨱᨪᩬᩴᩁ᩺ᨴ᩠ᨿᨾ (ᩋᩢ᩠ᨦᨠᩂᩇ: Unicode Consortium) ᩁᩢ᩠ᨷ​ᩅ᩵ᩤ​ᨩᩮᩥ᩠ᨦ ᨷ ​ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, ᨷ> ᩓ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᨷ (ᨩᩮ᩠᩵ᨶ “ᨠᩢ᩠ᨷ”) ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, ᨸ> ᨲᩯ᩵​ᨲᩬᩁ​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ​ᨾᩣᨲᩕᨮᩣ᩠ᨶ ᨲᩤᩴ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᨩᩬᨦ <ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, ᨷ> ᨸᩖ᩠ᨿ᩵ᩁ [14] ᩓ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᨩᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᨩᩮᩥ᩠ᨦ ᨷ (ᩋᩢ᩠ᨦᨠᩂᩇ: SIGN BA) ᨲᩯ᩵​ᨣᩤᩴ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᨡᩬᨦ <ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, ᨸ> ᩀᩪ᩵​ᩀᩪ᩵ ᨣᩴ​ᨯᩪ​ᨿᩬᨾ​ᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ​ᨣᩤᩴ​ᨾᩣ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨴᩦ᩵​ᨾᩦ ป ᩈᨠᩫ᩠ᨯ (ᨬᨲ᩠ᨲᩥ​ᩉᩖᩮ᩶ᨾ​ᨶᩦ᩵​ᩁ᩠ᨿᨠ <ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, ᨸ> ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨹᩥ᩠ᨯ​ᨸᩮ᩠ᨶ <ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, ᨹ>)

ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ​ᨩᩲ᩶​ᨲ᩠ᩅ᩶ ᨸ ᨴᩯ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨷ ᩉᩯ᩠᩵ᨦ​ᨷᩕᨴᩮ᩠ᩈ​ᩃᩣ᩠ᩅ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩉᩯ᩠᩵ᨦ​ᨴᩬ᩶ᨦ​ᨳᩥ᩠᩵ᨶ​ᩋᩦᩈᩣ᩠ᨶ ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨲᩬ᩶ᨦ​ᩉ᩠ᩅᩢᨦ​ᨻᩫ᩠ᨷ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᨷ ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A38 ᨸ> ᨯ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ

ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨾᩦ​ᩅᩥᨵᩦ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᩈ ᪂ ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩅ᩵ᩤ “ᩃᩮᩞ” (ᨴᩱ᩠ᨿ: เลศ) ᨾᩢ᩠ᨶ​ᨳᩪᨠ​ᨲᩬ᩶ᨦ ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩅ᩵ᩤ “ᩃᩮ᩠ᩈ” ᨣᩴ​ᨹᩥ᩠ᨯ[14] ᨲᩯ᩵​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩅ᩵ᩤ “ᩈᨶ᩠ᨶᩥᩅᩤ᩠ᩈ” ᨾᩢ᩠ᨶ​ᨳᩪᨠ​ᨲᩬ᩶ᨦ​ ᨲᩯ᩵​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩅ᩵ᩤ “ᩈᨶ᩠ᨶᩥᩅᩤᩞ” ᨣᩴ​ᨹᩥ᩠ᨯ! “ᩃᩮᩞ” ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A43 ᩃ, U+1A6E ᨾᩱ᩶ᨠᩮ, U+1A5E ᨩᩮᩥ᩠ᨦ ᩈ> ᩓ “ᩃᩮ᩠ᩈ” ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A43 ᩃ, U+1A6E ᨾᩱ᩶ᨠᩮ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A48 ᩈ>

ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨾᩦ​ᩅᩥᨵᩦ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᨾ ᩋᩦ᩠ᨠ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨶᩦ᩶[15](ᨷᩫ᩠ᨴ ᪉) ᨣᩤᩴ​ᨴᩦ᩵​ᨽᩣᩈᩣ​ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩅ᩵ᩤ “ᨵᨾ᩠ᨾ᩺” ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨣᩴ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩅ᩵ᩤ “ᨵᨾ᩠ᨾ᩼” ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᨯᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A35 ᨵ, U+1A3E ᨾ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A3E ᨾ, U+1A7C ᩁ ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᩃᩨ᩶> ᩓ​ᨣᩴ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨯ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ​ᩅ᩵ᩤ “ᨵᨾᩜ᩼” ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᨯᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A35 ᨵ, U+1A3E ᨾ, U+1A5C ᨩᩮᩥ᩠ᨦ ᨾ, U+1A7C ᩁ ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᩃᩨ᩶>

ᨾᩦ​ᩅᩥᨵᩦ​ᨡ᩠ᨿᩁ ᪂ ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᨡᩬᨦ​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨮ ᩓ​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨻ ᨴᩩᨠ​ᩈᩬᨦ​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨶᩥᨣᨱᩛ”[2](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ๓๖๘) ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᨯᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A36 ᨶ, U+1A65 ᨾᩱ᩶ᨠᩥ, U+1A23 ᨣ, U+1A31 ᨱ, U+1A5B ᩉᩣ᩠ᨦ ᨮ ᩁᩂ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᨻ> ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᩁᩣᨩᨽᩢ᩠ᨮ”[12](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ 3) ᨣᩴᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᨯᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A41 ᩁ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ, U+1A29 ᨩ, U+1A3D ᨽ, U+1A62 ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A2E ᨮ> ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨶᩥᨻᩛᩣᨶ” ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᨯᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A36 ᨶ, U+1A65ᨾᩱ᩶ᨠᩥ, U+1A3B ᨻ, U+1A5B ᩉᩣ᩠ᨦ ᨮ ᩁᩂ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᨻ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ, U+1A36 ᨶ> ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨴᩮ᩠ᨻ” ᨣᩴ​ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A34 ᨴ, U+1A6E ᨾᩱ᩶ᨠᩮ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A3B ᨻ> ᨣᩤᩴ​ᨶᩦ᩶​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩋᩦ᩠ᨠ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᩅ᩵ᩤ “ᨴᩮ᩠ᨷ” ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨪᩬ᩶ᨾ “ᨲ᩠ᨳ” (ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᨯᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A32 ᨲ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A33 ᨳ>) ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᩃᩣ᩠ᩅ​ᨯᩪ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ “ᨲᩛ” ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᨯᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A32 ᨲ, U+1A5B ᩉᩣ᩠ᨦ ᨮ ᩁᩂ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᨻ> ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨡᩬᨦ U+1A5B ᨲᩬ᩶ᨦ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨷᩫ᩠ᨶ

ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ​ᨾᩱ᩶​ᨠᩬᩴ​ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ​ᨣᩨ <U+1A6C ᨾᩱ᩶ᨠᩬᩴ> ᩀ᩵ᩣᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᨯᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A4B ᩋ> ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ​ᨾᩱ᩶​ᨠᩭ ᨡᩬᨦ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᩃᩨ᩶​ - ᨲ᩠ᩅᩫᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ “ᨶ᩶ᩭ” - ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ​ᨣᩨ <U+1A6D ᨾᩱ᩶ᨠᩭ> ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨶᩦ᩶​ᨷ᩵​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A3F ᨿ> ᨷ᩵​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A40 ᩀ>[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 5

ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨡᩣ᩠ᨯ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ[edit]

ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ​ᨾᩫ᩠ᨶᩓ​ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ​ᩉᩖᩱᨾᩦ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨠᩢ᩠ᨶ ᨣᩨ U+1A74 ᩓ U+1A58 ᨲ᩠ᩅᩫ ᩅ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨷᩫ᩠ᨶ​ᨴᩦ᩵​ᨷ᩵​ᨾᩦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᨡᩬᨦ​ᩋᩮ᩠ᨦ ᨣᩴ​ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ U+1A74 ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦᨾᩫ᩠ᨶ ᨩᩮ᩠᩵ᨶ​ᨣᩤᩴ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ “ᨯ᩠ᨿᩴ” ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ “ᨯ᩠ᨿᩅ” ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩅ᩵ᩤ “ᨯᩮ᩠ᩅ”

ᨠᩣ᩠ᩁ​ᩃᩮᩬᩥᨠ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᩉᩨ᩶​ᨲ᩠ᩅᩫᩁᨸᩮ᩠ᨶ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨷᩫ᩠ᨶ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᨡ᩶ᩣ​ᩈᩕ​ᨾᩢ᩠ᨶ​ᨿᩣ᩠ᨠ ᨪᩢ᩠ᨠ​ᨸᩖᩦ ᨻ.ᩆ. ᪂᪄᪈᪀ ᨤᩫ᩠ᨶ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩓ​ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​​ᩁᩪ᩠ᨷᨯ᩠ᨿᩅ​ᨠᩢ᩠ᨶ ᨹᩪ᩶​ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᩈᩬᨷ​ᩁᩮᩬᩥᨦ ​ᨣᩴ​ᨲᩬᨷ​ᩅ᩵ᩤ​ᨾᩦ​​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨯ᩠ᨿᩅ​ᨠᩢ᩠ᨶ​ᩀᩪ᩵ ᩓ᩠ᩅ​ᨹᩪ᩶​ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ​​ᨣᩴ​ᩃᩮᩬᩥᨠ​ᩃᩮ᩠ᨡ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨯ᩠ᨿᩅ​ᨠᩢ᩠ᨶᨣᩨ U+1A7A ᩁ ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ ᩓ᩠᩶ᩅ​​ᨣᩴ​ᩁ᩠ᨿᩁ​ᩅ᩵ᩤ​ᨤᩫ᩠ᨶ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨸᩖ᩠ᨿ᩵ᩁ​ᨾᩣ​​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨡᩬᨦ​ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ ᩓ᩠ᩅ​​ᨣᩴ​ᨴᩤᩴ​ᩉᩨ᩶​​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᩉ᩠ᨾᩲ᩵​ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ U+1A7C ᩁ ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᩃᩨ᩶

ᨷᩫ᩠ᨴᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ​ᨾᩣ᩠ᨠ​ᨴᩦ᩵​ᩅᩥᨠᩥᨻᩦᨯ᩠ᨿᩮ​ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨩᩲ᩶ U+1A7C ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᨡ᩶ᩣ​ᩈᩕ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ[edit]

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ​ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨶᩦ᩶

ᩁᩪ᩠ᨷ ᨩᩨ᩵ ᩁᩉᩢ᩠ᩈ
Lanna-lae.png ᩃᩯ <U+1A53 ᩓ>
Lanna-lae-Lue.png ᩃᩯ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨴᩱᩃᩨ᩶
Lanna-na.png ᨶᩣ <U+1A36 ᨶ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ>
Lanna-nyny.png ᨬᨬ <U+1A2C ᨬ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A2C ᨬ>
Lanna-ss.png ᩈ ᩈᩬᨦᩉᩬ᩶ᨦ <U+1A54 ᩔ>
Lanna-rarong.png ᩁ ᩌᩰᩫᨦ <U+1A55 ᩁ ᩌᩰᩫᨦ>

ᨣᩬᩁ​ᩁᩪᨷ​ᨡᩬᨦ​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨶ ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨾᩱ᩶​ᨠᩣ​ᨧᩢ​ᩀᩪ᩵​ᨡ᩶ᩣ᩠ᨦᪧ ᨣᩴ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩁᩪᨷ​ᨯ᩠ᨿᩅ​ᩅ᩵ᩤ ᨶᩣ ᨴᩯ᩠ᨶ ᪂ ᩁᩪᨷ​ᩅ᩵ᩤ ᨶ‌ᩣ ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨶᩦ᩵​ᨾᩯ᩠ᨶ᩠ᩅ᩵ᩣ​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨶ ᨾᩦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᨣᩤᩅ᩵ᩤ​ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ: “ᨾᨶ᩠ᨲᩣ” (ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ ᨾᩢ᩠ᨶ-ᨲᩣ, ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A3E ᨾ, U+1A36 ᨶ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A32 ᨲ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ>) ᩓ “ᨶᩮᩢᩣ” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <1A36 ᨶ, 1A6E ᨾᩱ᩶ᨠᩮ, 1A62 ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ>) ᩉᩣ᩠ᨦ ᨶ ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨾᩱ᩶ᨠᩣ​ᨷ᩵​ᨠᩖᩣ᩠ᨿ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩁᩪᨷ​ᨯ᩠ᨿᩅ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ: “ᩉ᩠ᨶᩣ” (ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A49 ᩉ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, 1A36 ᨶ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ>)

ᨲ᩠ᩅᩫᩈ​ᩈᩬᨦᩉᩬ᩶ᨦᨾᩦ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨡᩬᨦ​ᩋᩮ᩠ᨦ ᨻᩕᩰᩬᩡ​ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ” ᨾᩦ​ᩁᩪᨷ​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨧᩣ᩠ᨠ “ᩅᩥᩔᩮ”

ᩁᩉᩢ᩠ᩈᨡᩬᨦᩈᩕᩃᩬ᩠ᨿ[edit]

ᩈᩕᩃᩬ᩠ᨿ ᪅ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨴᩦ᩵​ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨩᩲ᩶ ᨾᩢ᩠ᨶ​ᨾᩦ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨡᩬᨦ​ᩋᩮ᩠ᨦ ᨣᩨ ᩍ ᩎ ᩏ ᩐ ᩑ[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 3

ᩈᩕᩃᩬ᩠ᨿ ᩋ ᩓ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ ᩋ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨯ᩠ᨿᩅ​ᨠᩢ᩠ᨶ

ᩈᩕᩃᩬ᩠ᨿ ᩋᩣ ᩓ ᨲ᩠ᩅᩫ ᩋ ᨷᩕᩈᩫ᩠ᨾ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨾᩱ᩶ᨠᩣ​ᨾᩦ​​ᩁᩪᨷ​ᨯ᩠ᨿᩅ​ᨠᩢ᩠ᨶ ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨾᩦ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨯ᩠ᨿᩅ​ᨠᩢ᩠ᨶ​ᨣᩨ <U+1A20 ᩋ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ>

ᨴᩦ᩵​ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ ᩈᩕᩃᩬ᩠ᨿ​ᨴᩦ᩵ ᪈ ᨷ᩵​ᨾᩦ​ᩁᩪᨷ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨹᩥ᩠ᨯ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨲ᩠ᩅᩫ ᩋ ᨷᩕᩈᩫ᩠ᨾ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨾᩱ᩶​ᨠᩰ​ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᩋᩰ ᨬᨲ᩠ᨲᩥ[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 3ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​​ᨶᩦ᩶​ᩅ᩵ᩤ ᨽᩣᩈᩣ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨷ᩵​​ᨩᩲ᩶​ᩈᩕᩃᩬ᩠ᨿ​ᩅ᩵ᩤᩒ ᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ​ᨽᩣᩈᩣ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ ​ᨣᩴ​ᨾᩦ <U+1A52 ᩒ>

ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷᨲ᩠ᩅᩫᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ[edit]

ᨬᨲ᩠ᨲᩥ​ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ[12]​ᨯᩱ᩶​ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᩃᩣᩴᨯᩢᨷ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ

ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᩅᩥᨵᩦ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨻᨾ᩵ᩣ ᨽᩣᩈᩣ​ᨡ᩠ᨾ᩻ᩮᩁ ᩓ​ᨽᩣᩈᩣ​ᩍᨶ᩠ᨯ᩠ᨿᩮ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᨾᩦ​ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨶᩬᨠ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨡᩬ᩶​ᨨᨻᩕᩰᩬᩡ[17] ᨣᩬᩁ​ᩈᩣᩴᨶ᩠ᨿᨦ ᪂ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨷᩕᩈᩫ᩠ᨾ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨯ᩠ᨿᩅ ᨣᩴ​ᨩᩱ᩶​ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᨠᩮᩢ᩵ᩣ ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᨶᩦ᩶​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨴᩦ᩵​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ​ᨷᨠ᩠ᨠᨲᩥ ᨣᩬᩁ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨷ᩵​ᨾᩦ​ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ ᨣᩴ​ᨩᩱ᩶​ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᨴᩦ᩵​ᩉᩢ᩠ᨶ ᩁᩂ ᩅᩥᨵᩦ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ

ᨾᩦ​ᩅᩥᨵᩦ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ​ᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ

(ᨠ) ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᨡᩬᨦ​ᩈᩕ
(ᨡ) ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨾᩱ᩶​ᨠ᩠ᨿᩮ​ᨴᩢ᩠ᨦ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ
(ᨣ) ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨾᩱ᩶​ᨠ᩠ᩅᩫᨴᩢ᩠ᨦ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ
(ᨦ) ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨾᩱ᩶​ᨠᩣᩴ
(ᨧ) ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨾᩱ᩶​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺

ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ​​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩈᩕ​ᨣᩨ ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲᩫ᩠᩶ᨶ, ᨾᩱ᩶​ᩈᩕ​ᨴᩯ᩶, ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲᩫ᩠᩶ᨶ, ᨾᩱ᩶​ᩈᩕ​ᨴᩯ᩶, ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ,...[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 14 ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᩈᨯ᩠ᩅᨠ​ᨶᩢ᩠ᨷ​ᩅ᩵ᩤ​ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᨡ᩶ᩣ​ᩈᩕ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩕ

ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲᩫ᩠᩶ᨶ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩈᩕ​ᩃᩬ᩠ᨿ​ᨣᩤᩅ᩵ᩤ​ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ​ᨾᩱ᩶​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩦ᩵​ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᨾᩦ​ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᨴᩦ᩵​ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨣᩤᩅ᩵ᩤ​ᨣᩮᩥ᩠ᨿ​ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ

ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ: ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨻᩩᨴ᩠ᨵ” (ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ ᨻᩩᨯ-ᨵᩡ)

ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲᩫ᩠ᨶ: ᨻ
ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᩕ​ᨴᩯ᩶: ᨾᩱ᩶ᨠᩩ
ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ: ᨴ
ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲᩫ᩠ᨶ: ᨵ
ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᩕ​ᨴᩯ᩶: (ᨷ᩵​ᨾᩦ​ᩁᩪᨷ)
ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ: (ᨷ᩵​ᨾᩦ)

ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A3B ᨻ, U+1A69 ᨾᩱ᩶ᨠᩩ, U+1A34 ᨴ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A35 ᨵ>

ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ: ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨻᩕ” ᨾᩦ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨯ᩠ᨿᩅ​ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᨽ ᨲᩯ᩵​ᨾᩮᩬᩥᩋ​ᨠᩬ᩵ᩁ​ᨾᩦ ᪂ ᩈ᩠ᨿᨦ ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᨻ, ᩁ ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᨣᩤᩴ​ᨶᩦ᩵​ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <ᨻ, ᩁ ᩌᩰᩫᨦ>

ᨶᩬᨠ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨲ᩠ᩅᩫ ᩁ ᩌᩰᩫᨦ ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨴᩮᩢ᩵ᩤ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᩈ᩠ᨿᨦ ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ​ᩉ᩠ᨿᩲ᩵ ᩁ ᩌᩰᩫᨦ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩦ᩵​ᩈᩩᨯ ᨲᩯ᩵​ᨲ᩠ᩅᩫ ᩅ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨾᩱ᩶ᨠ᩠ᩅᩫ ᩓ ᨲ᩠ᩅᩫ ᨿ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨾᩱ᩶ᨠ᩠ᨿᩮ​ᨲᩣ᩠ᨾ ᩁ ᩌᩰᩫᨦ

ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ:

ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᩆᩣᩈ᩠ᨲᩕ᩺” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A46 ᩆ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ, U+1A48 ᩈ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A32 ᨲ, U+1A55 ᩁ ᩌᩰᩫᨦ, U+1A7A ᩁ ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ>
ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨠᩕᩈᩢ᩠ᨲ” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A20 ᨠ, U+1A55 ᩁ ᩌᩰᩫᨦ, U+1A48 ᩈ, U+1A62 ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A32 ᨲ>
ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᩈᩕ᩠ᩅᨾ” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A48 ᩈ, U+1A55 ᩁ ᩌᩰᩫᨦ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A45 ᩅ, U+1A3E ᨾ>
ᨲᩯ᩵​ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨲᩕ᩠ᨶᩬᨾ” (ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ ᨳ-ᩉ᩠ᨶᩬᨾ) ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A32 ᨲ, U+1A55 ᩁ ᩌᩰᩫᨦ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A36 ᨶ, U+1A6C ᨾᩱ᩶ᨠᩬᩴ, U+1A3E ᨾ>

ᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ​ᨣᩤᩴ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ “ᨧᩮᩢ᩶ᩣ” ᨾᩦ​ᩅᩥᨵᩦ​ᩅ᩵ᩤ​ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ​ᩈᩕ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺​ᨾᩦ​ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ:[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 5 ᩈ᩠ᩅᩁ​ᩁᩯ᩠ᨠ, 5.3 ᩓ 13

(᪁) ᩈᩕ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ
(᪂) ᩈᩕ​ᩀᩪ᩵​ᨲᩱ᩶ (ᨷᩫ᩠ᨶ​ᨻᩱ​ᨲᩱ᩶)
(᪃) ᩈᩕ​ᩀᩪ᩵​ᨷᩫ᩠ᨶ (ᨲᩱ᩶​ᨻᩱ​ᨷᩫ᩠ᨶ)
(᪄) ᨾᩱ᩶​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺ (ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ​ᨻᩱ​ᨡ᩠ᩅᩣ)
(᪅) ᩈᩕ​ᨲᩣ᩠ᨾ (ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ​ᨻᩱ​ᨡ᩠ᩅᩣ)

ᨴᩦ᩵​ᩅᩥᨵᩦ​ᨶᩦ᩶​ᨶᩢ᩠ᨷ​ᩅ᩵ᩤ ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ​ᨾᩫ᩠ᨶ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩕ ᨾᩯ᩠ᨶ᩠ᩅ᩵ᩣ​ᨴᩤᩴ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨴᩦ᩵​ᨡᩬᨦ​ᨶᩥᨣ᩠ᨣᩉᩥᨲ ᩁᩦ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ ᨶᩢ᩠ᨷ​ᩅ᩵ᩤ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᨾᩱ᩶​ᨪᩢ᩠ᨯ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩕ ᨾᩯ᩠ᨶ᩠ᩅ᩵ᩣ​ᨴᩤᩴ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨴᩦ᩵​ᨡᩬᨦ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ ᩁᩦ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨠ ᩁᩦ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩦ᩵​ᩈᩩᨯ ᨾᩯ᩠ᨶ᩠ᩅ᩵ᩣ​ᨴᩤᩴ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨴᩦ᩵​ᨸᩖ᩠ᨿ᩵ᩁ​ᩈᩕ​ᨿᩣ᩠ᩅ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩕ​ᩈᩢ᩠᩶ᨶ​ᨩᩮ᩠᩵ᨶ “ᨸᩮᩢ᩠ᨯ”

ᩅᩥᨵᩦ​ᩃᩣᩴᨯᩢ᩠ᨷ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨶᩦ᩶​ᨠ᩠ᨿ᩵ᩅ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᨴᩦ᩵​ᩀᩪ᩵​ᨷᩫ᩠ᨶ​ᩁᩂ​ᨲᩱ᩶ ᨲᩬ᩶ᨦ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨽᩣᩈᩣ​ᩃᩣ᩠ᩅ​ᨩᩮ᩠᩵ᨶ เจ้า เกี่ว ชุํ ᩓ ບິ່.

ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ:

ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨧᩮᩢ᩶ᩣ” ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A27 ᨧ, U+1A6E ᨾᩱ᩶ᨠᩮ, U+1A62 ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ, U+1A76 ᨾᩱ᩶ᨡᩬᩴᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ>[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 5 ᨾᩦ᩵ 29
ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ​ “ᨾᩢᩣ” (ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ ᨾᩣ᩠ᨠ) ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A3E ᨾ, U+1A62 ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ>
ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᩃᩪᩢ” (ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ ᩃᩪᨠ) ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A43 ᩃ, U+1A6A ᨾᩱ᩶ᨠᩪ, U+1A62 ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ>
ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨶᩮᩢᩣ” ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A36 ᨶ, U+1A6E ᨾᩱ᩶ᨠᩮ, U+1A62 ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ>
ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᩋᩫᨶ᩠ᨲᩕᩣ᩠ᨿ” (ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶᩅ᩵ᩤ ᩋᩫ᩠ᨶ-ᨳ-ᩉᩖᩣ᩠ᨿ) ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A4B ᩋ, U+1A6B ᨾᩱ᩶ᨠᩫ᩠ᨦ, U+1A36 ᨶ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A32 ᨲ, U+1A55 ᩁ ᩌᩰᩫᨦ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A3F ᨿ>

ᩈᩣᩴᩉᩕᩢ᩠ᨷ​ᨾᩱ᩶​ᨠ᩠ᨿᩮ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨾᩱ᩶​ᨠ᩠ᩅᩫ​ᨴᩢ᩠ᨦ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ ᩅᩥᨵᩦ​ᨸᩖᩯ​ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ ᨿ​ᩓ​ᨩᩮᩥ᩠ᨦ ᩅ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ] ᨶᩢ᩠ᨷ​ᩀᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲᩫ᩠᩶ᨶ[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 14.3


ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ:

ᨣᩤᩴᩅ᩵ᩤ “ᩈ᩠ᨿᩮ” ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨸᩖᩯ​ᩁᩉᩢ᩠ᩈ​ᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A48 ᩈ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A3F ᨿ, U+1A6E ᨾᩱ᩶ᨠᩮ>[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 5 ᨴᩦ᩵ 33
ᨣᩤᩴᩅ᩵ᩤ “ᨸᩖ᩠ᨿ᩵ᩁ” ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A38 ᨸ, U+1A56 ᩃ ᩉ᩠ᨶᩬ᩠᩶ᨿ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A3F ᨿ, U+1A75 ᨾᩱ᩶​ᩀᩢ᩠ᨠ, U+1A41 ᩁ>[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 14.9
ᨣᩤᩴᩅ᩵ᩤ “ᨲ᩠ᩅᩫ” ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A32 ᨲ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A45 ᩅ, U+1A6B ᨾᩱ᩶ᨠᩫ᩠ᨦ>[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 14.3
ᨣᩤᩴᩅ᩵ᩤ “ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ” ᨧᩧ᩠ᨦᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᨯᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A48 ᩈ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A45 ᩅ, U+1A75 ᨾᩱ᩶​ᩀᩢ᩠ᨠ, U+1A41 ᩁ>
ᨣᩤᩴᩅ᩵ᩤ “ᨠᩖ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ” ᨧᩧ᩠ᨦᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᨯᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A20 ᨠ, U+1A56 ᩃ ᩉ᩠ᨶᩬ᩠᩶ᨿ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A45 ᩅ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A76 ᨾᩱ᩶ᨡᩬᩴᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ, U+1A3F ᨿ>
(<U+1A60, U+1A76> ᨴᩮᩢ᩵ᩣ​ᨠᩢ᩠ᨷ <U+1A76, U+1A60> ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ)

ᨶᩬᨠ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ​ᨶᩲ​ᨾᩱ᩶​ᨠᩣᩴ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨷᩫ᩠ᨶ​ᨾᩱ᩶ᨠᩣ ᨴᩦ᩵​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ​ᨣᩴ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨴᩦ᩵​ᩉᩖᩣ᩠ᨿ​ᨴᩦ᩵ - ᨷᩫ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ ᨷᩫ᩠ᨶ​ᨾᩱ᩶ᨠᩣ ᩓ​ᩉ᩠ᩅ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩓ​ᨾᩱ᩶ᨠᩣ ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᨣᩬᨱᨪᩬᩴᩁ᩺ᨴ᩠ᨿᨾ​ᨯᩱ᩶​ᨷᨭᩥᩈᩮᨵ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ​ᨡᩬᨦ​ᩋᩮ᩠ᨦ ᨣᩤᩴᩅ᩵ᩣ “ᨷᩴ᩠᩵ᨾᩣ” (ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶᩅ᩵ᩤ “ᨷᩴ᩵ᨾᩣ”) ᨷ᩵​ᨲᩬ᩶ᨦ​ᨯᩪ​ᨾᩦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᩕ​ᨴᩮᩢ᩵ᩤ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨲ᩵ᩣᩴ” ᨾᩱ᩶​ᨠᩣᩴ​ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ, U+1A74 ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ> ᨣᩤᩴᩅ᩵ᩤ “ᨷᩴ᩠᩵ᨾᩣ” ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A37 ᨷ, U+1A74 ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ, U+1A75 ᨾᩱ᩶​ᩀᩢ᩠ᨠ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A3E ᨾ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ> ᨣᩤᩴᩅ᩵ᩤ “ᨲ᩵ᩣᩴ” ᨣᩴ ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A32 ᨲ, U+1A75 ᨾᩱ᩶​ᩀᩢ᩠ᨠ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ, U+1A74 ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ> ᨾᩱ᩶ᨠᩣᩴᩉᩖ᩠ᩅᨦ ᨣᩴ ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A64 ᨾᩱ᩶ᨠᩣᩉᩖ᩠ᩅᨦ, U+1A74 ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ>

U+1A5A ᨻ ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ ᨸᩮ᩠ᨶ ᨡᩬᩴ᩶​ᨨᨻᩕᩰᩬᩡ ᨣᩤᩴ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ “ᨣᨽᩚ” (ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶᩅ᩵ᩤ ᨣᨻ᩠ᨽ) ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A23 ᨣ, U+1A3D ᨽ, U+1A5A ᨻ ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ>[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 4

ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᩈᨯᩯ᩠ᨦ​ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ​ᩉᩖᩱ​ᩓ ᩃ ᨴᩘ᩠ᩃᩣ᩠ᨿᨣᩨ:

ᨣᩤᩴ​ᨷᩤᩃᩦ​ᩅ᩵ᩤ “ᩈᩘᨥᩮᩣ” ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A48 ᩈ, U+1A58 ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ​ᩉᩖᩱ, U+1A25 ᨥ, U+1A6E ᨾᩱ᩶ᨠᩮ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ>
ᨣᩤᩴ​ᩅ᩵ᩤ “ᨴᩘ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ” (ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ ᨴᩢ᩠ᨦᩉᩖᩣ᩠ᨿ) ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A34 ᨴ, U+1A58 ᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ​ᩉᩖᩱ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A43 ᩃ, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ, U+1A60 ᨾᩱ᩶ᩈᨠᩫ᩠ᨯ, U+1A3F ᨿ>
ᨣᩤᩴ​ᨴᩱ​ᩃᩨ᩶​ᩅ᩵ᩤ “ᨴᩢᩗᩣ” (ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ ᨴᩢ᩠ᨦᩉᩖᩣ᩠ᨿ) ᨸᩖᩯᩁᩉᩢ᩠ᩈᨸᩮ᩠ᨶ <U+1A34 ᨴ, U+1A62 ᨾᩱ᩶ᨪᩢ᩠ᨯ, U+1A57 ᩃ ทังหลาย, U+1A63 ᨾᩱ᩶ᨠᩣ>

ᨼᩬᨶ᩠ᨲ᩺[edit]

There are currently a few fonts that support this range. Thai people are used to typing the Thai script by placing a front vowel before a consonant; this might cause incorrect input method for Tai Tham script because the consonant must be always typed before the associated vowel, regardless of the relative written position of the vowel, similar to typing the Khmer, Myanmar or Tamil script.

  • A Tai Tham KH New – 244 characters in version 1.000 September 15, 2016
    • Ranges: Basic Latin (100); Tai Tham (144)
    • OpenType layout tables: Default
    • Family: Sans-serif
    • Styles: Regular
    • Availability: Free download[18]
  • A Tai Tham KH – 239 characters in version 2.000 February 27, 2016
    • Ranges: Basic Latin (95); Tai Tham (144)
    • OpenType layout tables: Default
    • Family: Sans-serif
    • Styles: Regular
    • Availability: Free download[18]
  • Tai Tham LN – 244 characters in version 1.000 November 15, 2014
    • Ranges: Basic Latin (100); Tai Tham (144)
    • OpenType layout tables: Default
    • Family: Sans-serif
    • Styles: Regular
    • Availability: Free download[18]

(The following links are from Alan Wood’s Unicode Resources,[19] which is no longer being maintained.[20])

  • Chiangsaen Alif – 318 characters (376 glyphs) in version 1.00 February 24, 2010, initial release
    • Ranges:   Basic Latin (96); Tai Tham (127); Geometric Shapes (1)
    • OpenType layout tables:   Latin
    • Family:   Sans-serif
    • Styles:   Regular
    • Availability:   Free download[21]
  • Lanna Alif – 318 characters (376 glyphs) in version 1.00 February 24, 2010, initial release
    • Ranges:   Basic Latin (96); Tai Tham (127); Geometric Shapes (1)
    • OpenType layout tables:   Latin
    • Family:   Sans-serif
    • Styles:   Regular
    • Availability:   Free download[21]
  • Lanna Unicode UI – 374 characters (487 glyphs) in version 0.40 July 14, 2010
    • Ranges:   Basic Latin (25); Latin-1 Supplement (5); Greek and Coptic (1); Tai Tham (127); Mathematical Operators (1); Geometric Shapes (1)
    • OpenType layout tables:   Latin
    • Family:   Sans-serif
    • Styles:   Regular
    • Availability:   Free download[22]
  • Alan Wood's Tai Tham test page[23]

ᩋ᩶ᩣ᩠ᨦ​ᩋᩥ᩠ᨦ[edit]

  1. บุรุษภักดี, นาตนภางค์ (October 2004). คนเมืองเหนือกับภาษาเมือง: ทัศนคติของคนหนุ่มสาวทางภาคเหนือที่มีต่อคำเมืองและตัวอักษรล้านนา [Khon Muang Neu Kap Phasa Muang: Attitudes of Northern Thai Youth towards Kammuang and the Lanna Script] (M.A. Thesis). Presented at 4th National Symposium on Graduate Research, Chiang Mai, Thailand, August 10–11, 2004. Asst. Prof. Dr. Kirk R. Person, adviser. Chiang Mai: Payap University. P. 7, digital image 30. Archived from the original (PDF) on 2013-06-14. Retrieved June 8, 2013. The reason why they called this language ‘Kammuang’ is because they used this language in the towns where they lived together, which were surrounded by mountainous areas where there were many hill tribe people. 
  2. 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19 2.20 2.21 2.22 2.23 2.24 รุ่งเรืองศรี, อุดม (January 2004). ᨻᨧᨶᩣᨶᩩᨠᩕᩫ᩠ᨾᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ - ᨴᩱ᩠ᨿ: ᨨᨷᩢ᩠ᨷᨾᩯ᩵ᨼ᩶ᩣᩉᩖ᩠ᩅᨦ พจนานุกรมล้านนา ~ ไทย: ฉบับแม่ฟ้าหลวง. ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ISBN 974-685-175-6. 
  3. 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 3.16 3.17 3.18 3.19 3.20 3.21 3.22 3.23 3.24 3.25 3.26 3.27 3.28 3.29 3.30 3.31 3.32 3.33 3.34 3.35 3.36 3.37 3.38 3.39 3.40 3.41 3.42 3.43 3.44 3.45 3.46 3.47 3.48 3.49 3.50 3.51 3.52 3.53 3.54 3.55 3.56 3.57 3.58 ᨷᩯ᩠ᨷᩁ᩠ᨿᩁᨽᩣᩈᩣᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ แบบเรียนภาษาล้านนา. ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵. September 2000. 
  4. 4.00 4.01 4.02 4.03 4.04 4.05 4.06 4.07 4.08 4.09 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16 4.17 4.18 4.19 4.20 4.21 4.22 4.23 4.24 4.25 4.26 4.27 4.28 4.29 4.30 4.31 4.32 4.33 4.34 4.35 4.36 4.37 4.38 4.39 4.40 4.41 4.42 4.43 4.44 4.45 4.46 4.47 4.48 4.49 4.50 4.51 4.52 4.53 4.54 4.55 4.56 วัชรศาสตร์, บุญคิด (2005). ᨷᩯ᩠ᨷᩁ᩠ᨿᩁᨽᩣᩇᩣᨾᩮᩬᩥᨦᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ แบบเรียนภาษาเมืองล้านนา (in ᨴᩱ᩠ᨿ). ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵: ธาราทองการพิมพ์. 
  5. 5.00 5.01 5.02 5.03 5.04 5.05 5.06 5.07 5.08 5.09 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15 5.16 5.17 เตชะศิริวรรณ, อภิรดี (2 May 2003). "พัฒนาการของอักษรและอัขรวิธีในเอกสานไทลื้" (pdf) (in ᨴᩱ᩠ᨿ). 
  6. 6.0 6.1 Kourilsky, Grégory (June 2005). "Exemple d'écriture iɡnorée par Unicode : l'écriture Tham du Laos" (pdf) (in ᨺᩕᩢ᩠᩵ᨦᩆᩮ᩠ᩈ). 
  7. 7.00 7.01 7.02 7.03 7.04 7.05 7.06 7.07 7.08 7.09 7.10 7.11 Owen, R. Wyn (2017). "A description and linguistic analysis of the Tai Khuen writing system". Journal of the Southeast Asian Linguistics Society. 10.1: 140–164. hdl:10524/52403. 
  8. 8.0 8.1 เดชะวงศ์, สงบ (2003). คู่มือการเรียนหนังสือตัวเมือง แบบง่าย (in ᨽᩣᩈᩣᨴᩱ᩠ᨿ). สภาวัฒนธรรมอำเภอแม่อาย จังหวักเชียงใหม่. 
  9. 9.0 9.1 9.2 9.3 9.4 Kourilsky, Grégory; Berment, Vincent (May 2005). "Towards a Computerization of the Lao Tham System of Writing" (pdf) (in ᩋᩢ᩠ᨦᨠᩂᩇ). 
  10. 10.00 10.01 10.02 10.03 10.04 10.05 10.06 10.07 10.08 10.09 10.10 10.11 ເດືອນຮັກຩາ, ຈັນທຣ໌ຖນອມ. "ᨾᩣᩁ᩠ᨿᩁᨲ᩠ᩅᩫᩉ᩠ᨶᩢᨦᩈᩨᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺ᨽᩢ᩠ᨶᨳᩦ᩠ᨠᨴᩦ᩵ᨯᩱ᩶ᨡ᩠ᨿᩁᨽᩣᩈᩣᨷᩤᩃᩦᩓᩈᩢᨶ᩠ᩈᨠᩂᨲ" ມາຣຽນໂຕໜັງສືຘັມມືຠັນຖີດທີ່ໃຊ້ຂຽນຠາສາບາລີ ແລະ ສັນສກຣິຕ (PDF) (in ᩃᩣ᩠ᩅ). Retrieved 14 July 2018. 
  11. Gedney, William J., and Thomas J. Hudak. William J. Gedney's Tai Dialect Studies: Glossaries, Texts, and Translations. Ann Arbor, MI: Center for South and Southeast Asian Studies, The University of Michigan, 1997. Print.
  12. 12.00 12.01 12.02 12.03 12.04 12.05 12.06 12.07 12.08 12.09 12.10 12.11 12.12 12.13 12.14 12.15 12.16 12.17 Everson, Michael; Hosken, Martin; Constable, Peter (21 March 2007). "Revised proposal for encoding the Lanna script in the BMP of the UCS" (PDF). Unicode (in ᩋᩢ᩠ᨦᨠᩂᩇ). 
  13. Khotsimeuang, Veomany. "Tai Lue: Complex Orthographic Rules: Graphic Blends(I)". SEAsite. Retrieved 10 June 2018. 
  14. 14.0 14.1 Hosken, Martin (28 January 2008). "Tai Tham Subjoined Variants" (PDF). Unicode. 
  15. "Tai Tham Ad-hoc Meeting Report (WG2 N3379)" (PDF). Unicode (in ᩋᩢ᩠ᨦᨠᩂᩇ). 22 January 2008. 
  16. ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ COENG ᨣᩨ U+17D2 KHMER SIGN COENG
  17. "The encoding model for Lanna is similar to that for Myanmar and Khmer, using a CEONG[16]-like character plus some combining medial-consonant characters."[12]:ᩅᨣ᩠ᨣ 14
  18. 18.0 18.1 18.2 "Tai Tham Fonts". Kengtung.org. Archived from the original on 29 January 2017. 
  19. Wood, Alan (15 September 2012). "Southeast Asian Unicode fonts for Windows computers". Alan Wood’s Unicode Resources. Archived from the original on 23 December 2013. Retrieved 9 May 2016. 
  20. Wood, Alan (15 November 2015). "Unicode and multilingual support in HTML, fonts, Web browsers and other applications: Caution and apology". Alan Wood’s Unicode resources. Retrieved 9 May 2016. I regret that I no longer have the time to keep this website up-to-date. The test pages include the Unicode 6.3 characters, and some of the Unicode 7.0 characters, but nothing more recent. The pages of fonts and utilities have not been updated for several years. 
  21. 21.0 21.1 Silpachai, Alif. "SIMs Heart". Tai Tham (Lanna) Unicode Font. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 9 May 2016. 
  22. "Download: Tai Tham Fonts (Lanna)". Octra Bond's World. Archived from the original on 2010-11-22. Retrieved 9 May 2016. 
  23. Wood, Alan. "Test for Unicode support in Web browsers: Tai Tham". Alan Wood’s Unicode Resources. Archived from the original on 16 December 2013. Retrieved 9 May 2016. 

ᩉᩖᩯ᩵ᨦ​ᨡᩬᩴ᩶​ᨾᩪᩃ᩺​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ[edit]


ตัวเมือง[edit]

ตัวเมือง เปน​อักขระ​ที่​ใช้​ใน​สาม​ภาสา คือว่า คำเมือง, ไทลื้อ แล ขึน นอก​เหนอ​จาก​นี้ ตัวเมือง​ยัง​ใช้​กับ​ลาว​ธัมม์ (คาว่า​ลาว​บัวราณ) แล​ภาสา ถิ่น​อื่น​ใน​กัมพี​ใบลาน​พุทธะ​แล​สมุด​บันทึก อักขระ​นี้​ยัง​เรียก อักขระ​ธัมม์​คาว่า​อักขระยวน



ตัว​เมือง
Tai Tham script sample.png
ชนิด อักษรสระประกอบ
ภาษาพูด ​บาลี, คำเมือง, ไทลื้อ, ขึน, คำ​ลาว, ปลัง
ช่วงยุค ประมาณ ค.ศ. 1300 – ปัจจุบัน
ระบบแม่
ระบบลูก New Tai Lue alphabet
อ‍⁠ยูนิโคด U+1A20–U+1AAF
ISO 15924Lana
บท​ฅวาม​นี้​มี​สัญญลักษณ์​สัททศาสตร์สัททอักษอร​สากละ คอน​มี​ปัญหา เจ้า​อาจ​หันเครื่อง​หมาย​คำ​ถาม กล่อง​คาว่า​สัญญลักษณ์​อื่นแทน​อักขระอ‍⁠ยูนิโคด
ป้าย​ชื่อ​วัด​หม้อ​ฅำ​ตวง ต่ำบน​ศรีภูมิ อำเภอ​เมือง​เชียงไหม่ จังหวัด​เชียงไหม่ เขียน​โดย​ตัว​เมือง​ แต่​เลข​ที่ 119 เปน​ตัว​ไทย


คำเมือง​เปน​ภาสา​ใกล้​ชิด​กับภาสาไทย แล​เปน​สมาชิก​ของ​กระกูล​ภาสา​เชียงแสน มี​ผู้​อู้​เกือบ 6,000,000 ฅน​ใน​ล้านนา แล​หลาย​พัน​ฅน​ใน​ประเทส​ลาว ที่​มี​จำนวน​น้อย​ที่​รู้​ตัวเมือง อักขระ​นี้​ยัง​ใช้​อ‍⁠ยู่​ใน​พระ​สังฆะ​อายุ​มาก คำเมือง​มี​หกวัณณยุกต์ ขณะ​ที่​ภาสา​ไทย​มี​ห้า​วัณณยุกต์ คอน​หื้อ​การ​ถอด​เสียง​เปน​อักขระ​ไทย​มี​ปัญหา มี​คำ​สน​ใจ​ใน​ตัวเมือง​ขึน​มา​อีก​บ้าง​ใน​หมู่​ฅน​หนุ่ม​สาว แต่​คำบัญหา​เตื่อม​ขึ้น คือว่า แบบ​ภาสา​อู้​สมัย​ใหม่ มี่​เรียก คำเมือง ออก​เสียง​ต่าง​จาก​แบบ​เก่า[1]

มี​ฅน​อู้​ภาสา​ไท​ขึน 120,000 ที่​มี​อ‍⁠ย่าง​เขียน​ภาสา​อ‍⁠ย่าง​เดียว​คือ​ตัวเมือง


พยัญชนะ[edit]

พยัญชนะ​ที่​ตัวเมือง​จัด​ตาม​กลุ่ม​พยัญชนะ​วัคค์​ตาม​พยัญชนะ​ภาสา​บาลี แบ่ง​ออก​เปน 5 วัคค์ วัคค์​ละ 5 ตัว เรียก​ว่า​ “พยัญชนะ​วัคค์”​ คาว่า ​“พยัญชนะ​ใน​วัคค์” อีก 8 ตัว​บ่​จัด​อ‍⁠ยู่​ใน​วัคค์​เรียก​ว่า​“พยัญชนะ​อวัคค์”​รือ​“พยัญชนะ​นอก​วัคค์”​รือ​“พยัญชนะ​เศษ​วัคค์” คือ ᨿ ᩁ ᩃ ᩅ ᩈ ᩉ ᩊ ᩋᩴ ทังเสียง​เปน 33 ตัว จิง ๆ ​ภาสา​บาลี​มี​พยัญชนะ​อวัคค์​พยัญชนะ​แท้ อีก 7 ตัว บ่​ดาย ไม้กัง​ค็​ต้อง​นับ​กับ​สระ​จม ตัว อ ค็​เปน​สระ​ลอย​ใน​ภาสา​บาลี มี​พยัญชนะ​เติม​อีก 2 กลุ่ม ค็​เติม 2 ตัว คือว่า ᩆ ᩇ เพื่อ​เขียน​เสียง​สันสกฤต แล​เติม​อีก 8 ตัว​เพื่อ​เขียน​เสียง​ไท​ที่​ภาสา​บาลี​บ่​มี​คํมี 43 ตัว

ส่วน​การ​อ่าน​ออก​เสียง​เรียก​พยัญชนะ​ทังหลาย​นั้น จัก​เรียก​ว่า “ตัว” เช่น ᨠ ว่า “ตัว ก๋ะ” ᨡ ว่า “ตัว ข๋ะ” เปน​จ้น

พยัญชนะ​ปกติ[edit]

ตัวเมือง​แล​ตัว​ถอด​เปน​ตัว​ไทย​อาจ​จัก​มี​เสียง​ต่าง​กัน จัก​เรียน​เสียง​แถ้​ของ​อักขระ​จาก เสียง​ชื่อ แล สัททอักษอร​สากละ[คำ​เมือง​ก่อ ]

วัคค์
วัณณะ อนาสิก นาสิก
หมวด หลัก เติม หลัก เติม หลัก เติม หลัก
ก วัคค์ รูป Lanna letter ka.png Lanna letter kha.png Lanna letter xa.png Lanna letter ga.png Lanna letter ɣa.png Lanna letter gha.png Lanna letter nga.png
ชื่อไมย ก๋ะ ข๋ะ ข๋ะ (ฃ๋ะ) ก๊ะ คะ (ฅะ) คะ (ฆะ) งะ
ชื่อเมือง ก๋ะ ข๋ะ ฃ๋ะ ก๊ะ คะ ฆะ งะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /káʔ/ /xáʔ/ /xáʔ/ /ka᷇ʔ/ /xa᷇ʔ/ /xa᷇ʔ/ /ŋa᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง ต่ำ
จะ วัคค์ รูป Lanna letter ca.png Lanna letter cha.png Lanna letter ja.png Lanna letter za.png Lanna letter jha form 1.png, Lanna letter jha form 2.png Lanna letter nya.png
ชื่อไทย จ๋ะ ส๋ะ (ฉ๋ะ) จ๊ะ ซะ ซะ (ฌะ) ญะ
ชื่อเมือง จ๋ะ ฉ๋ะ จ๊ะ ซะ ฌะ ญะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /t͡ɕáʔ/ /sáʔ/ /t͡ɕa᷇ʔ/ /sa᷇ʔ/ /sa᷇ʔ/ /ɲa᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง ต่ำ
ฏ วัคค์ รูป Lanna letter retroflex ta.png Lanna letter retroflex tha.png, Lanna conjunct retroflex ttha.png Lanna letter retroflex da.png Lanna letter retroflex dha.png Lanna letter retroflex na.png
ชื่อไทย หละต๋ะ (หละฏ๋ะ) หละถ๋ะ (หละฐ๋ะ) ด๋ะ หละทะ (หละฒะ) หละนะ (หละณะ)
ชื่อเมือง ระฏ๋ะ ระฐ๋ะ ด๋ะ ระฒะ ระณะ
ถอด​อักขระ ฑ,ฎ,ด
เสียง​ชื่อ /lə.táʔ/ /lə.tʰáʔ/ /dáʔ/ /lə.tʰa᷇ʔ/ /lə.na᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง กลาง ต่ำ
ต วัคค์ รูป Lanna letter ta.png Lanna letter tha.png Lanna letter da.png Lanna letter dha.png Lanna na.png
ชื่อไทย ต๋ะ ถ๋ะ ต๊ะ ทะ (ธะ) นะ
ชื่อเมือง ต๋ะ ถ๋ะ ต๊ะ ธะ นะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /táʔ/ /tʰáʔ/ /ta᷇ʔ/ /tʰa᷇ʔ/ /na᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง ต่ำ ต่ำ
บ วัคค์ รูป Lanna letter pa.png Lanna letter fortis pa.png Lanna letter pha.png Lanna letter fa.png Lanna letter ba.png Lanna letter va.png Lanna letter bha.png Lanna letter ma.png
ชื่อไทย บ๋ะ ป๋ะ ผ๋ะ ฝ๋ะ ป๊ะ ฟะ พะ (ภะ) มะ
ชื่อเมือง บ๋ะ ป๋ะ ผ๋ะ ฝ๋ะ ป๊ะ ฟะ ภะ มะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /báʔ/ /páʔ/ /pʰáʔ/ /fáʔ/ /pa᷇ʔ/ /fa᷇ʔ/ /pʰa᷇ʔ/ /ma᷇ʔ/
หมู่อักขระ กลาง สูง ต่ำ
อวัคค์
หมวด หลัก เติม หลัก เติม หลัก เติม หลัก
อวัคค์ รูป Lanna letter ya.png Lanna letter lustral ya.png Lanna letter ra.png Lanna la.png Lanna letter wa.png
ชื่อไทย ญะ (ยะ) อย๋ะ ละ, ฮะ (ระ) ละ วะ
ชื่อเมือง ยะ อ‍⁠ย๋ะ ระ ละ วะ
ถอด​อักขระ อย
เสียง​ชื่อ /ɲa᷇ʔ/ /jáʔ/ /ra᷇ʔ/,/la᷇ʔ/,/ha᷇ʔ/ /la᷇ʔ/ /wa᷇ʔ/
หมู่​อักขระ ต่ำ กลาง ต่ำ ต่ำ ต่ำ
รูป Lanna letter sha.png Lanna letter retroflex sa.png Lanna letter sa.png
ชื่อไทย ส๋ะ (ศ๋ะ) ส๋ะ (ษ๋ะ) ส๋ะ
ชื่อเมือง ศ๋ะ ษ๋ะ ส๋ะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /sáʔ/ /sáʔ/ /sáʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง สูง
รูป Lanna letter ha.png Lanna retroflex la.png Lanna Letter a.png, Reversed Lanna Letter a.png Lanna letter low ha.png
ชื่อไทย ห๋ะ ละ (ฬะ) อ๋ะ ฮะ
ชื่อเมือง ห๋ะ ฬะ อ๋ะ ฮะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /háʔ/ /la᷇ʔ/ /ʔáʔ/ /ha᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง ต่ำ กลาง ต่ำ

ตัว ᨷ มี​เสียง​ว่า /páʔ/ ที่​ภาสา​บาลี แต่​ตัว ᨷ เปน​อักขระ​เติม​ที่​อ‍⁠ย่าง​ลาว ฅน​ลาว​ค็​ใช้​ตัว ᨸ เพื่อ​เขียน​ภาสา​บาลี

พยัญชนะ​หาง[edit]

“พยัญชนะ​หาง” คาว่า “พยัญชนะ​เชิง” คาว่า “พยัญชนะ​ฐานะ” (ตัว​หาง) เปน​พยัญชนะ​ที่​ใส้​ไว้​ใต้​พยัญชนะ​อื่น​เพื่อ​ทำ​หน้าที่​อ‍⁠ย่าง​ใด​นึ่ง​ดังนี้ คือ

  • เพื่อ​หื้อ​สระ​เขียน​บ่​ตาม​พยัญชนะ​ก่อน แต่​ตาม​พยัญชนะ​หาง​นี่ง​ตัว
  • เพื่อ​ทำ​หน้าที่​เปน​ตัว​สกด[คำ​เมือง​ก่อ ]
  • เพื่อ​หย้อ​คำ​โดย​เขียน​สอง​คำ​ด้วย​กัน ค็​เขียน​ตัว​เหมือน​กัน​เท่า​เดียว เช่น “ᨯ᩠ᩃᩦ” แทน “ᨯᩦᩉᩖᩦ” (ดีหลี)

มี​ตัว​ที่​รูป​ตัว​หาง​เหมือน​ผิด​รูป​ปกติ มี่​ตัว​ที่​มี​รูป​ตัว​หาง​สอง​รูป​แล​รูป​มี​การ​ใช้​ต่าง คอน​ตัว​หาง​กับ​เครื่อง​หมาย​สอง​ตัว​เขียน​ใต้ จัก​เขียน​ได้​ข้างๆ

Lanna subscript.gif

คอน​ตัว​หน้า​คือว่า ตัว​ตาม​อาจ​จัก​อ‍⁠ยู่​ที่​ปักกติ แล​แทน​​รูป​ปักกติ ตัว ง ค็​มี​รูป​วิเสสชือว่าไม้​กัง​ไหล[2](หน้า ๕๗๐) อ‍⁠ย่าง​เก่า​เช่น ᨾᩘᨣ᩠ᩃᩈᩩᨲ᩠ᨲ อ‍⁠ย่าง​ใหม่​เช่น ᨾ‌‌‌‌‌ᩘ‌ᨣ᩠ᩃ​ᩈᩩᨲ᩠ᨲ

มี​คำ​ไท​ขึน​คำ​เดียว ที่​ตัว ทำ​ตัว​อ‍⁠ย่าง​เก่า​ก่อน คือ ᨣᨽᩚ มี​ฅวาม​หมาย​ว่า มี​คัพภะ

พยัญชนะ​นอก​เหนือ​จาก​นี้ คือว่า ᨢ ᨤ ᨪ ᨸ ᨺ ᨼ ᩀ ᩌ เปน​พยัญชนะ​ที่​ล้านนา​ประดิต​ขึ้น​มา​เอง ดัง​นั้น​จึง​บ่​มี​รูป​พยัญชนะ​หาง แต่​อ‍⁠ย่าง​ได​ค็​ตาม​เพื่อ​หื้อ​สามัตถะ​เขียน​คำ​ที่​มา​จาก​ภาสา​ต่าง​ประเทส​ได้​ใกล้​เฅียง​กับ​ภาสา​เดิม​มาก​ที่​สุด จึง​สม​ควน​มี​การ​ประดิต​รูป​พยัญชนะ​หาง​ของ ᨪ ᨸ แล ᨼ ขึ้น​มา​เติม

พยัญชนที่สุดตัวอื่น[edit]

ปกติ รูป ถอด​​อักขระ ถอด​ชื่อ เสียง ตัว​อ‍⁠ย่าง อ่าน​ว่า
Lanna letter ka.png Lanna mai sam.png ไม้กั๋ก /k/ ᨯᩬᩢ ดอก
Lanna letter nga.png Lanna final ng.png /ŋ/ ᨩ᩠ᨿᩙᨲᩩᩴ เชียงตุง
Lanna letter ra.png Lanna final r.png ร, น /n/ ᨾ᩠ᩅ᩺᩵ ม่วน
Lanna letter wa.png Lanna final w.png /w/ ᨯ᩠ᨿᩴ เดียว

ไม้​กักทำ​หน้าที่​สอง​อ‍⁠ย่าง​ได้ คือ​เปน​สระ​แล​พยัญชนะ เช่น ᩁᩢ (รั) อ่าน​ว่า รัก

พยัญชนะ​วิเสส (ฉเพราะ)[edit]

รูป ชื่อ ถอด​อักขระ เสียง
Southern Lanna LAE.png แล แล/และ /lɛ̄ː/
Northern Lanna LAE.png แล แบบ​ไทลื้อ
Lanna NAA.png นา นา /nāː/
Lanna geminate NYA.png ญญะ ญฺญ /n.ɲ/
Lanna Double 'SA' Conjunct.png ส สองห้อง สฺส /t.s/, /s.s/, /sː/
Lanna medial RA.png ร โรง ร (ควบกล้ำ) /r/, /l/, /ʰ/

สระ[edit]

คำเมือง​เขียน​โดย​ตัวเมือง​บน​หิน​ที่​เชียง⁠ใหม่

สระ​เขียน​หน้า​พยัญชนะ​ใต้​พยัญชนะ​บน​พยัญชนะ​แล​ตาม​พยัญชนะ​เหมือน​ตัว​ไทย มี​อักขระ​วิเสส​ที่​ใช้​ได้​แทน​ตัว อ กับ​สระ อักขระ​ตัว​หนี้​เรียก​ว่า​ "สระ​ลอย" ใช้​ตัว​สระ​ผสม​กัน​แล​ผสม​กับ​พยัญชนะ​เพื่อ​เขียน​หลาย​เสียง​สระ

สระ​ลอย (บาลี)[edit]

รูป ชื่อ ถอด​อักขระ เสียง
Lanna Letter a.png อ แบบ​บาลี /áʔ/
Lanna letter aa.png อา แบบ​บาลี อา /āː/
Lanna letter i.png อิ แบบ​บาลี อิ /íʔ/
Lanna letter ii.png อี แบบ​บาลี อี /īː/
Lanna letter u.png อุ แบบ​บาลี อุ /úʔ/
Lanna letter uu.png อู แบบ​บาลี อู /ūː/
Lanna letter e.png เอ แบบ​บาลี เอ /ēː/
Lanna letter o.png โอ แบบ​บาลี โอ /ōː/
Lanna letter rue.png ลึ ฤ,ฤๅ (ฤๅ) /lɯ᷇ʔ/
Lanna letter lue.png ลือ /lɯ̄ː/


เปน​สระ​ที่​มา​จาก​ภาสา​บาลี สามัตถะ ออก​เสียง​ได้​โดย​ตัว​เอง​บ่​จำเปน​ต้อง​นำ​ไพ​ผสม​กับ​พยัญชนะ​ก่อน แต่​บัง​ทีค็มี​การ​นำ​ไพ​ผสม​​กับ​พยัญชนะ​รือ​สระ​แท้ เช่น คำ​ที่​มี​เสียง​ว่า เอา สามัตถะ​เขียน​ได้​โดย​เขียน​สระ​จาก​ภาสา​บาลี​คือ ᩐ ตาม​ด้วย สระ​แท้ ᩣ คือ ᩐᩣ

สระ​จม[edit]

เปน​สระ​ที่​บ่​สามัตถะ​ออก​เสียง​ได้​โดย​ตัว​เอง ต้อง​นำ​ไพ​ผสม​กับ​พยัญชนะ​ก่อน​จึง​จัก​สามัตถะ​ออก​เสียง​ได้​เลิย

สระ​สแดง​ผสม​กับตัว ᨠ คาว่า ᨣ

สระ​จม​บ่​ใช้​ตัว​ย่าง​เหมือน​กัน จึง​บอก​ว่า​ภาสา​ได​ใช้​อ‍⁠ย่าง​ผสม​ได ภาสา​ไท​มี​ฅวาม​หมาย​ว่า คำเมือง ภาสา​ไท​ขึน ภาสา​ไทลื้อ กับ​ภาสา​ลาว ภาสา​ไทย​กับ​ตัว ย คือ​ภาสา​ของ​สยาม

สระ​จม​สำหรับ​ภาสา​​บาลี[edit]

รูป ชื่อ ถอด​อักขระ เสียง

อ, อั, อะ /a/
Lanna vowel aa.png

ᨠᩣ

ไม้กา[2]:๕๗๐, ไม้กาหน้อย[3]:๑๕[มห. 1] อา /aː/
Lanna vowel tall aa.png

ᨣᩤ

ไม้กา​หลวง[2]:๕๗๐, ไม้กา​โว้ง[2]:๕๗๐ อา /aː/

ᨠᩥ

ไม้กิ[3]:๑๓[4]:๑๓ [มห. 1] อิ /i/

ᨠᩦ

ไม้กี[2]:๕๗๐ อี /iː/

ᨠᩩ

ไม้กุ[3]:๑๔[4]:๑๓ [มห. 1] อุ /u/

ᨠᩪ

ไม้กู[3]:๑๔[4]:๑๓ [มห. 1] อู /uː/

ᨠᩮ

ไม้เก[3]:๑๔[4]:๑๓ [มห. 1] เอ /e/, /eː/

ᨠᩮᩣ

ไม้โก(บาลี)[3]:๑๔[4]:๑๓ [มห. 1] โอ /oː/

ᨣᩮᩤ

โอ /oː/

ᩅᩣ (วา) มี​รูป​เหมือน​รูป​ของ ᨲ (ต) ฅน​ส่วน​ใหย่​จึง​ใช้​ไม้​กา​หลวง​แทน​ไม้กา​ตาม​พยัญชนะ ᨣ ᨴ ᨵ ᨷ ᩅ บัง​ฅน​แทน​ตาม ᨻ ด้วย ค็​ไช้ ᨣᩮᩤ (โค) ฯลฯ แทน ᨣᩮᩣ (โค) เหมือน​กัน

สระ​สั้น​ของ​ภาสา​ไท​ออก​เสียง​สกด​ว่า /ʔ/ คอน​บ่มี​ตัว​สกด

นิคคหิตะ[edit]

สำหรับ​นิคคหิตะ​ที่​ภาสา​อื่น ดู นิคคหิตะ

รูป ชื่อ ภาสา ถอด​อักขระ เสียง

ᨠᩴ

นิคคหิตะ, ไม้​กัง, ไม้กังมน[2](หน้า ๕๗๐) บาลี อํ /aŋ/
ไท ออ /ɔː/

ᨠᩣᩴ

ไม้​กำ[3]:๑๔[4]:๑๓ [มห. 1] ไท อำ /am/

ᨣᩤᩴ

ᨠᩥᩴ

ไม้​กิง[3]:๔๓[4]:๒๓ [มห. 1] บาลี อิํ /iŋ/

ᨠᩥᩴ

ลื้อ[5]:53 อิม /im/

ᨠᩩᩴ

ไม้​​กุง[3]:๔๓[4]:๒๓ [มห. 1] บาลี ลื้อ[5]:53 อุํ /uŋ/


ᨠᩴ ออก​เสียง​เหมือน ᨠᩬᩴ (กอ) ใน​น้อย​คำ​เช่น ᨣᩴ (ค็)

สระ​จม​อื่น​มี​ไม้​เดียว[edit]

รูป ชื่อ ภาสา ถอด​อักขระ เสียง

ᨠᩡ

ไม้กะ[2]:๕๗๐[4]:๒๓ ไท อะ /aʔ/
ไม้กะปูยาด[2]:๕๗๐[4]:๒๓ เมือง[4]:๒๓ /k/

ᨠᩢ

ไม้ซัด[2]:๕๗๒ ไท อั /a/
ไท อัก /ak/
ไม้ซัด[2]:๕๗๒,
ไม้กัก[2]:๕๗๒
ไท /k/

ᨠᩧ

ไม้กึ[3]:๑๔[4]:๑๓ [มห. 1] ไท อึ /ɯ/

ᨠᩨ

ไม้กือ[3]:๑๔[4]:๑๓ [มห. 1] ไท อื /ɯː/

ᨠᩯ

ไม้แก[3]:๑๔[4]:๑๓ [มห. 1] ไท แอ /ɛː/

ᨠᩯ

ลาว[6]:วัคคะ 3.3
รูป ชื่อ ภาสา ถอด​อักขระ เสียง

ᨠᩫ

ไม้กง[2]:๕๗๐,
ไม้โกะ[2]:๕๗๑
ไท /o/

ᨠᩰ

ไม้โก[2]:๕๗๑ ไท โอ /oː/

ᨠᩱ

ไม้ไก[3]:๑๔[4]:๑๓ [มห. 1] ไท ไอ /ai/

ᨠᩲ

ลาว,
เมือง[2]:
ใอ /aɯ/[มห. 2], /ai/

ᨠᩳ

ไม้เกาห่อหนึ้ง[3]:๑๘[4]:๒๓


[มห. 1]

เมือง,
ลาว[6]:วัคคะ 3.3
ลื้อ[5]:37, 53
เอา /au/
ขึน[7]:152,
ลื้อ[5]:37
ออ /ɔː/

สระ​จม​ประกอบ[edit]

รูป ชื่อ ภาสา ถอด​อักขระ เสียง

ᨠᩮᩢᩣ

ไม้เกา[3]:๑๔[4]:๑๓ [มห. 1] เมือง, ขึน, ลื้อ[5]:53 เอา /au/

ᨣᩮᩢᩤ

ᨠᩮᩫᩢᩣ

เมือง[8]

ᨣᩮᩫᩢᩤ

ᨠᩮᩫᩣ

ลาว[9]:6

ᨣᩮᩫᩤ

ᨠᩪᩦ᩶

ไม้เกาจู้จี้[3]:๑๘[4]:๒๓ [มห. 1] เมือง (บัวราณ)

ᨠᩮᩥ

ลาว[10]:77 เออะ /ɜʔ/

ᨠᩮᩥ᩠ᨠ[มห. 3]

ลาว[10]:77 เอิก็ /ɜ/
เมือง[3]:๒๖[4]:๖๐ ลื้อ[5]:76 เอิก /ɜː/

ᨠᩮᩦ

ลาว[10]:77 เออ, เอิ /ɜː/

ᨠᩮᩨ᩠ᨠ[มห. 3]

ขึน[7]:152 เอิก /ɜː/

ᨠᩰᩫ᩠ᨠ[มห. 3]

เมือง[3]:๑๗[4]:๖๐ โอก /oː/

ฅอมพิวเทือร์​ส่วน​ใหย่​บ่​หื้อ​เขียน​ไม้ไต่คู้​บน​สระ อิ อี อือ จึง​ที่​หนี้​เขียน​ไม้ไต่คู้​บน​​พยัญชนะ​สกด แล​สแดง​ตัว​สกด​ที่​คำ​ถอด​อักขระ


พยัญชนะ​ที่​ยะ​หน้าที​เปน​สระ​จม[edit]

รูป ชื่อ ภาสา ถอด​อักขระ เสียง

ᨠ᩠ᨿᨠ

หาง ย[3]:๔๔[4]:๒๒ เมือง[3]:๑๗[4]:๖๐ ลาว[10]:77 ขึน[7]:152 ลื้อ[5]:52 เอีย /iːa/

ᨠᩭ

ขึน[7]:152 ลื้อ[5]:52 ออย /ɔːi/

ᨠ᩠ᩅᨠ [มห. 4]

เมือง[3]:๒๖[4]:๖๐ ลาว[10]:77 ขึน[7]:152 ลื้อ[5]:52 อว /uːa/

ᨠ᩠ᩅ᩠ᨿ

เมือง[3]:๓๗[4]:๖๐ ขึน[7]:153 อวย /uai/

ᨠᩬᨠ[มห. 4]

ไม้​กอ[2]:๕๗๐ เมือง[3]:๑๗[4]:๒๔ ลาว[9]:6 ขึน[7]:152 ลื้อ[5]:52 ออ /ɔː/

ᨠᩘᨠ

ไม้กังไหล[2]:๕๗๐ เมือง[3]:๑๖[4]:๑๓ ขึน[7]:152 ลื้อ[5]:52 อัง /aŋ/

ไม้​กวย​ (ᨠ᩠ᩅ᩠ᨿ) บ่​วิเสส ค็​เปน​ไม้​กัว​ผสม​กับ ย สกด

คอน​อู้​จิง ไม้​กัง​ไหล​เปน​พยัญชนะ /ŋ/

หมู่​ไม้​ผสม​กับ​พยัญชนะ[edit]

รูป ชื่อ ภาสา ถอด​อักขระ เสียง

ᨠᩬᩴ

ไม้กอ[3]:๑๔[4]:๑๓ เมือง ออ /ɔː/

ᨠᩬᩳ

ลื้อ​[5]:37

ᨠ᩠ᩅᩫ

ไม้กัว[3]:๑๔[4]:๑๓ ไท อัว /uːa/

ᨠᩮᩬᩥ

ไม้เกอ[3]:๑๔[4]:๑๓ เมือง[3]:๑๔[4]:๑๓,
ลื้อ[5]:76
เออ /ɜː/

ᨠᩮᩬᩨ

ขึน[7]:152, ลื้อ[5]:76 เออ /ɜː/

ᨠᩮᩬᩧ

ลาว[10]:77 เอือะ /ɯaʔ/
เอือ็ /ɯa/

ᨠᩮᩬᩨ

ลาว[10]:77 เอือ /ɯːa/

ᨠᩮᩬᩥᨠ

เมือง[2]:

ᨠᩮᩬᩨᨠ

เมือง[3]:๑๘[4]:๖๐
ลาว[10]:77

ᨠᩮᩬᩥᩋ

ไม้เกือ[3]:๑๔[4]:๑๓ เมือง[2]:

ᨠᩮᩬᩨᩋ

เมือง[3]:๑๔[4]:๑๓

ᨠᩮᩥᩋ

ลื้อ[5]:76 เอือ /ɯːa/
รูป ชื่อ ภาสา ถอด​อักขระ เสียง

ᨠ᩠ᨿᩮ

ไม้เกีย[3]:๑๔[4]:๑๓ ไท เอีย /iːa/

ᨠᩮᩢ᩠ᨿ

ลาว[10]:77

ᨠᩢ᩠ᨿ

ไท อัย /ai/

ᨠᩱ᩠ᨿ

ไม้ไกย[3]:๑๕ ไท ไอย

ᨠᩮᨿ᩠ᨿ

ไม้ไกย[3]:๑๕,
ไม้ไกย(บาลี)[3]:๑๖
บาลี เอยฺย /aija/

ᨠᩱᨿ᩠ᨿ

ไม้ไกย[3]:๑๖ เมือง ไอย

ᨠᩰᩬᩡ

ไม้เกาะ[3]:๑๔[4]:๑๓ เมือง, ลื้อ[5]:52 เอาะ /ɔʔ/

ᨠᩰᩬ

ลื้อ[5]:52 เอาะ /ɔʔ/

ต้น​ทังหลาย​หื้อ​ชื่อ​โดย​อักขระ​ไทย​บ่ดาย

สระ​จม​จาก​​สระ​จม​อื่น[edit]

รูป ชื่อ ภาสา ถอด​อักขระ เสียง

ᨠᩮᩡ

ไม้เกะ[3]:๑๔[4]:๑๓ ไท เอะ /eʔ/

ᨠᩯᩡ

ไม้แกะ[3]:๑๔[4]:๑๓ ไท แอะ /ɛʔ/

ᨠᩰᩡ

ไม้โกะ[3]:๑๔[4]:๑๓ ไท โอะ /oʔ/

ᨠᩮᩬᩥᩡ

ไม้เกอะ[3]:๑๔[4]:๑๓ เมือง[3]:๑๔[4]:๑๓,
ลื้อ[5]:52
เออะ /ɜʔ/

ᨠᩮᩬᩨᩡ

ขึน[7]:152 เออะ /ɜʔ/

ᨠ᩠ᨿᩮᩡ

ไม้เกียะ[3]:๑๔[4]:๑๓ ไท เอียะ /iaʔ/

ᨠᩮᩬᩥᩋᩡ

ไม้เกือะ เมือง[2]: เอือะ /ɯaʔ/

ᨠᩮᩬᩨᩋᩡ

ไม้เกอืออะ[3]:๑๔[4]:๑๓ เมือง[3]:๑๔[4]:๑๓ เอือะ /ɯaʔ/

ᨠ᩠ᩅᩫᩡ

ไม้กัวะ[3]:๑๔[4]:๑๓ ไท อัวะ /uaʔ/

ᨠᩬᩴᩡ

เมือง[8] เอาะ /ɔʔ/

ᨠᩮᩣᩡ

ลาว[9]:6 เอาะ /ɔʔ/

ᨠᩮᩢ᩠ᨿᩡ

ลาว[9]:6 เอียะ /iaʔ/

ต้น​ทังหลาย​หื้อ​ชื่อ​โดย​อักขระ​ไทย​บ่ดาย

รูป ภาสา ถอด​อักขระ เสียง

ᨠᩮᩢ᩠ᨠ[มห. 3]

เมือง[3]:๒๙[4]:๖๐ ลาว[10]:77 เอ็ก /e/

ᨠᩯᩢ᩠ᨠ[มห. 3]

เมือง[3]:๒๙[4]:๖๐ ลาว[10]:77 แอ็ก /ɛ/

ᨠᩬᩢᨠ

เมือง[3]:๒๙[4]:๖๐ อ็อก /ɔ/

ᨠ᩠ᩅᩢᨠ

เมือง[3]:๒๙[4]:๖๐ อ็วก /ua/

ᨠ᩠ᨿᩢᨠ

เมือง[3]:๒๙[4]:๖๐ เอีย็ก /ia/

ᨠᩮᩬᩥᩢᨠ

เอือ็ก /ɯa/

ᨠᩮᩬᩨᩢᨠ

เมือง[3]:๒๙[4]:๖๐

ᨠᩮᩥᩢ᩠ᨠ[มห. 3]

เมือง[3]:๒๙[4]:๖๐ เอิก็ /ɜ/

ต่าง​ภาสา​ไทย​มาตระฐาน ตัวเมือง​กับ​ภาสา​ลาว​มี /ia/ แล /iːa/ เปน​สำเนียง 2 เสียง /ua/ กับ /uːa/ แล /ɯa/ กับ /ɯːa/ ค็​เหมือน​กัน

ฅอมพิวเทือร์​ส่วน​ใหย่​บ่​หื้อ​เขียน​ไม้ไต่คู้​บน​สระ อิ อี อือ จึง​เขียน​ไม้ไต่คู้​บน​พยัญชนะ​สกด แล​สแดง​ตัวสกด​ที่​คำถอด​อักขระ

หมายเหตุ[edit]

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 ต้น​มี​ชื่อ​โดย​อักขระ​ไทย​บ่ดาย
  2. เสียง​บัวราณ แล​เปน​เสียง​อ‍⁠ยู่​ที่​ประเทส​ลาว​ถิ่น​เหนือ
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 คอน​ต้น​เปน​อักขระ​กวบ คํมี​รูป​เหมือน ᨠᩖᩰᩫᨠ แทน​รูป​เหมือน ᨠᩰᩫ᩠ᨠ​
  4. 4.0 4.1 คอน​ต้น​เปน​อักขระ​กวบ​ใน​ภาสา​ลาว ค็​มี​รูป​เหมือน ᩉ᩠ᨶᩋᩢ คาว่า ᩉ᩠ᨶᩋ᩠ᨠ แทน​รูป​ ᩉ᩠ᨶᩬᨠ[9]:12 เขียรว่า ᩈᩦᩉᩖᩮᩨᩋ᩠ᨦ แทน ᩈᩦᩉᩖᩮᩬᩨᨦ แล ᩉᩖᩅᩙ แทน ᩉᩖ᩠ᩅᩙ โด้ย​อ‍⁠ย่าง​เหมือน[10]:77

วัณณยุกต์[edit]

รูป ชื่อ ภาสา ถอด​อักขระ​ชื่อ ถอด​อักขระ​รูป สัททอักษอร
Lanna-tone1.png

◌᩵

ไม้​อ‍⁠ยัก[2](หน้า ๕๗๔), ไม้เอ‍⁠ยาะ[2](หน้า ๕๗๔) ไท ไม้หยัก, ไม้เหยาะ ◌่ /máj.jǎk/, /máj.jɔ́ʔ/
Lanna-tone2.png

◌᩶

ไม้​ขอ​ช้าง[2](หน้า ๕๗๑), ไม้​ซัด[7] ไท ไม้ขอช้าง, ไม้ซัด ◌้ /máj.xɔ̌ː.t͡ɕáːŋ/ /máj.sát/

◌้

ขึน[7]

◌๊

ลาว, เมือง ◌๊

◌๋

ไม้​ขาเป ลาว, เมือง, ขึน ไม้ขาเป ◌๋

◌᩷

ไม้​ก᩷​เหนือ ลื้อ, ขึน ไม้กอเหนือ

◌᩸

ไม้​สอง​เหนือ ขึน ไม้สองเหนือ

⁠◌᩹

ไม้​สาม​ขีด ขึน ไม้สามขีด

คำเมือง​สามัตถะ​ผัน​ได้ 6 เสียง คอน​เสียง​พยัญชนะ​มี​อักขระ​สูง​กับ​อักขระ​ต่ำ เขียน​วัณณยุกต์​ค็​เขียน​ได้ คอน​มี​อักขระ​กลาง​บ่​ดาย ค็​สแดง​ผัน 3 เสียง​บ่​ดาย วัณณยุกต์ 2 ตัว​บ่​ค็​พอ ใน​คำเมือง​โดย​ตัวเมือง​มี​ปัญหา​น้อยสำหรับ /d b j ʔ/ น้อย​คำ​มี​ปัญหา เช่น ᩋᩮᩬᩥ᩠᩶ᨿ (เอื้อย) (มี​เสียง​ตี​ค็​บ่มี​เสียง​ตี​วิเสส) ใน​ภาสา​ไท​ลื้อ​อักขระ อ เปน​อักขระ​สูง ภาสา​ไท​ลื้อ​ฮับ​คำ​ว่า ᩋᩣᩴᨶᩣ᩠ᨯ (อำนาด) จาก​ล้านนา​แต่​ที่​คำเมือง อ ที่​คำ​นี้​มี เสียง อ‍⁠ย่าง เปน​อักขระ​ต่ำ ภาสา​ไท​ลื้อ​จึง​เขียน​ว่า ᩋ᩷ᩣᩴᨶᩣ᩠ᨯ (อ้ำนาด)

ภาสา​ไทย​กลาง​เคิย​มี​ปัญหา​ชนิด​นี้​กับ​อักขระ​กลาง แลว​ค็​เติม​ไม้​ตี​กับ​ไม้​จัตตวา[คำ​เมือง​ก่อ ] การ​เตื่อม 2 ตัว​ค็​พอ เพราะ​ภาสา​กลาง​มี 5 เสียง​บ่​ดาย คอน​เขียน​คำเมือง​โดย​อักขระ​ไทย​แล​ไช้​เสียง​ภาสา​กลาง ค็​มี​ปัญหา​เพราะ​เสียง /p t k/ มี​อักขระ​ไทย​กลาง​เปน​อักขระ​กลาง​บ่​ดาย แล​ภาสา​เหนือ​ไช้​มาก​เสียง​วัณณยุกต์​ทัง 6 เสียง​ทึง​ปึก

เสียง​วัณณยุกต์​สำเนียง​เชียงใหม่​มี 6 เสียง​คือ​เสียง​จัตตวา,เสียง​เอก, เสียง​โท​วิเสส, เสียง​สามัญญะ, เสียง​โม, แล​เสียง​​ตี[11]

เสียง​วัณณยุกต์ ตัว​อ‍⁠ย่าง การ​ถอด​รหัส​เสียง การออกเสียง ฅวาม​หมาย​ใน​ภาสา​กลาง
เสียง​จัตตวา ขา /xǎː/ [xaː˩˦] ขา
เสียง​เอก ข่า /xàː/ [xaː˨˨] ข่า
เสียง​โทวิเสส ข้า /xa᷇ː/ [xaː˥˧] ฆ่า
เสียง​สามัญญะ ฅา /xaː/ [xaː˦˦] หญ้าคา
เสียงโท ไฮ่ /hâjː/ [hajː˦˩] ไร่
เสียงตี ฟ้า /fáː/ [faː˦˥˦] ฟ้า

เสียง​โท​วิเสส(ไทย: โทพิเศษ)มี​หลาย​ชื่อ​คือ เสียง​ตีวิเสส(ไทย: ตรีพิเศษ), เสียง​วิเสส(ไทย: พิเศษ)[3](หน้า ๒๑), เสียง​ตี​เพี้ยน(ไทย: ตรีเพี้ยน)[3](หน้า ๒๑), เสียง​เกิ่ง​ตี​เกิ่ง​โท(ไทย: ครึ่ง​ตรี​ครึ่ง​โท)[2](หน้า ฉ)

การสแดงเสียงวัณณยุกต์[edit]

การ​สแดง​เสียง​วัณณยุกต์ ของ​คำเมือง​สำเนียง​เชียงใหม่

เสียง​วัณณยุกต์ คำ​เปน บ่มี​ไม้​วัณณยุกต์ คำ​เปน ไม้​อ‍⁠ยัก คำ​เปน ไม้​ขอ​ช้าง คำ​ตาย สระ​สั้น คำ​ตาย สระ​ยาว
อักขระ​สูง เสียง​จัตตวา เสียง​เอก เสียง​โทวิเสส เสียงจัตตวา[คำ​เมือง​ก่อ ] เสียงเอก
อักขระ​กลาง เสียง​สามัญญะ
อักขระ​ต่ำ เสียง​โท เสียง​ตี เสียง​ตี เสียง​โท

ตัวเมือง​กับ​รเบียบ​อื่น[edit]

อักขระ​วัคค์[edit]

ตัวเมือง ไทลื้อใหม่ ไทย ลาว พม่า เขมร
IPA อักขระ เชิง
/ká/ Lanna-1.png -᩠ᨠ က
/xá/ Lanna-2.png -᩠ᨡ
/xá/ Lanna-3.png - -
/ka᷇/ Lanna-4.png -᩠ᨣ
/xa᷇/ Lanna-5.png -
/xa᷇/ Lanna-6.png -᩠ᨥ - Lao-Pali-gh.png
/ŋa᷇/ Lanna-7.png -᩠ᨦ
ตัวเมือง ไทลื้อใหม่ ไทย ลาว พม่า เขมร
IPA อักขระ เชิง
/t͡ɕá/ Lanna-8.png -᩠ᨧ
/sá/ Lanna-9.png -᩠ᨨ - Lao-Pali-ch.png
/t͡ɕa᷇/ Lanna-10.png -᩠ᨩ
/sa᷇/ Lanna-11.png -
/sa᷇/ Lanna-12.png -᩠ᨫ - Lao-Pali-jh.png
/ɲa᷇/
/ja᷇/[มห. 1]
Lanna-13.png -᩠ᨬ - Lao-Pali-ny.png
ตัวเมือง ไทลื้อใหม่ ไทย ลาว พม่า เขมร
IPA อักขระ เชิง
/tá/ Lanna-14.png -᩠ᨭ - Lao-Pali-T.png
/tʰá/ Lanna-15.png -᩠ᨮ - Lao-Pali-Th.png
/dá/ Lanna-17.png -᩠ᨯ ฑ,ด Lao-Pali-D.png,ດ
/tʰa᷇/ Lanna-15-5.png -᩠ᨰ - Lao-Pali-Dh.png
/na᷇/ Lanna-16.png -᩠ᨱ - Lao-Pali-N.png
ตัวเมือง ไทลื้อใหม่ ไทย ลาว พม่า เขมร
IPA อักขระ เชิง
/tá/ Lanna-18.png -᩠ᨲ
/tʰá/ Lanna-19.png -᩠ᨳ
/ta᷇/ Lanna-20.png -᩠ᨴ
/tʰa᷇/ Lanna-21.png -᩠ᨵ Lao-Pali-dh.png
/na᷇/ Lanna-22.png -᩠ᨶ
ตัวเมือง ไทลื้อใหม่ ไทย ลาว พม่า เขมร
IPA อักขระ เชิง
/bá/ Lanna-23.png -᩠ᨷ
/pá/ Lanna-24.png -
/pʰá/ Lanna-25.png -᩠ᨹ
/fá/ Lanna-26.png -
/pa᷇/ Lanna-27.png -᩠ᨻ
/fa᷇/ Lanna-28.png -
/pʰa᷇/ Lanna-29.png -᩠ᨽ Lao-Pali-bh.png
/ma᷇/ Lanna-30.png -᩠ᨾ

อักขระ​อวัคค์[edit]

ตัวเมือง ไทลื้อใหม่ ไทย ลาว พม่า เขมร
IPA อักขระ เชิง
/ɲa᷇/
/ja᷇/[มห. 1]
Lanna-31.png ᨿ -᩠ᨿ ย ต่ำ
/já/ Lanna-44.png - ย กลาง, อย
/ha᷇/
/la᷇/
Lanna-32.png -᩠ᩁ
/lɯ́ʔ/ Lanna-42.png - -
/la᷇/ Lanna-33.png -᩠ᩃ
/lɯ̄ː/ Lanna-43.png - -
/wa᷇/ Lanna-34.png -ว
ตัวเมือง ไทลื้อใหม่ ไทย ลาว พม่า เขมร
IPA อักขระ เชิง
/sá/ Lanna-35.png -᩠ᩆ - Lao-Sanskrit-sh.png
/sá/ Lanna-36.png -᩠ᩇ - Lao-Sanskrit-S.png
/sá/ Lanna-37.png -᩠ᩈ
/há/ Lanna-38.png -᩠ᩉ
/la᷇/ Lanna-39.png -᩠ᩊ - Lao-Pali-L.png
/ʔá/ Lanna-40.png -᩠ᩋ
/ha᷇/ Lanna-41.png - -

หมายเหตุ[edit]

  1. 1.0 1.1 ใน​ไท​ลื้อ

ตัวเลข[edit]

ตัวเลขโหรา
ตัวเลข​ใช้​ใน​ธัมม์
ตัวเลขไทย
เลข​ลาว
ตัวเลขพม่า
ตัวเลข​เขมร

อ‍⁠ยูนิโคด[edit]

ปวัตติการช่วยงาน[edit]

มาตระฐานอ‍⁠ยูนิโคดเติม​ตัว​เมือง​ตั้ง​แต่​รุ่น 5.2 (ที่​ออก​ตุลาคม 2552)

รเบียบ​ปฏิบัตติ​การ[คำ​เมือง​ก่อ ]ที่​ฮอง​ฮับ​อ‍⁠ยูนิโคด​ตัวเมือง​ใน​ตอน​นี้​ ได้แก่ อูบุนตุ (อังกฤษ: Ubuntu) ตั้ง​แต่ 11.04 โดย​อาศัย​ฟอนต์[คำ​เมือง​ก่อ ]แบบโอเพนไทป์[คำ​เมือง​ก่อ ] (อังกฤษ: OpenType) ส่วน​รเบียบ​ปฏิบัตติ​การ​ วินโดวส์ นั้น​ยัง​บ่​ฮอง​ฮับ​ตัวเมือง​แบบ​อ‍⁠ยูนิโคด แต่เว็บ​เบราว์เซอร์[คำ​เมือง​ก่อ ]​ Mozilla Firefox รุ่น 4.0 ขึน​ไพ (อาศัย​ฟอนต์​แบบ​โอเพนไทป์) นอก​จาก​นี้​แล้ว​ยัง​สามัตถะ​ไช้​ตัวเมือง​แบบ​อ‍⁠ยูนิโคด​ใน​โปรแกรม[คำ​เมือง​ก่อ ]​สำนัก​งาน​ได้​โดย​โปรแกรม OpenOffice รุ่น 3.2 ขึน​ไพ (อาศัย​ฟอนต์​แบบ Graphite)

หมู่อักขระ[edit]

หมู่​อักขระ​ที่​อ‍⁠ยูนิโคด​หื้อ​ตัวเมืองชื่อว่า ​ไท​ธัมม์ (อังกฤษ: Tai Tham) หมู่ คือ U+1A20–U+1AAF:


ไท​ธัมม์ (ชื่อ​ตาม​มาตระฐาน​อ‍⁠ยูนิโคด)
ผังที่ unicode.org (PDF)
  0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
U+1A2x
U+1A3x ᨿ
U+1A4x
U+1A5x  
U+1A6x
U+1A7x     ᩿
U+1A8x            
U+1A9x            
U+1AAx    


ที่​บทฅวาม​ฉบับ​นี้​แปล​ชื่อ​ของ​ตัว​อ‍⁠ยูนิโคด​เปน

รหัส รูป ชื่อ
U+1A20 – U+1A4C ก๋ะ – ฮะ
U+1A4D – U+1A52 อักขระอิ – อักขระโอ
U+1A53 แล
U+1A54 สะสองห้อง[3]:๔๘[4]:๒๔
U+1A55 ระโฮง[3]:๔๔[4]:๒๒
U+1A56  ᩖ ละหน้อย[4](หน้า ๒๒)
U+1A57  ᩗ ละทังหลาย
U+1A58 ไม้​กัง​ไหล
U+1A59 งะเหนือ[คำ​เมือง​ก่อ ]
U+1A5A ป๊ะเหนือ[คำ​เมือง​ก่อ ]
U+1A5B หางระฐ๋ะรือหางป๊ะ
U+1A5C เชิงมะ[คำ​เมือง​ก่อ ]
U+1A5D เชิงบ๋ะ[คำ​เมือง​ก่อ ]
U+1A5E เชิงส๋ะ[คำ​เมือง​ก่อ ]
U+1A60  ᩠ ไม้สกด
U+1A61 ไม้กะ
รหัส รูป ชื่อ
U+1A62 ไม้ซัด
U+1A63 ไม้กา
U+1A64 ไม้กาหลวง
U+1A65 ไม้กิ
U+1A66 ไม้กี
U+1A67 ไม้กึ
U+1A68 ไม้กือ
U+1A69 ไม้กุ
U+1A6A ไม้กู
U+1A6B ไม้กง
U+1A6C ไม้กอ
U+1A6D ไม้กอย
U+1A6E ไม้เก
U+1A6F ไม้แก
U+1A70 ไม้โก
U+1A71 ไม้ไก
รหัส รูป ชื่อ
U+1A72 ไม้ใกม้วน[คำ​เมือง​ก่อ ]
U+1A73 ไม้เกาห่อหนึ้ง
U+1A74 ไม้​กัง
U+1A75 ไม้​อ‍⁠ยัก
U+1A76 ไม้ขอช้าง
U+1A77 ไม้กอเหนือ
U+1A78 ไม้สองเหนือ
U+1A79 ไม้สามขีด
U+1A7A ระห้าม[3]:๔๑[4]:๒๓
U+1A7B ไม้ซ้ำ[3]:๔๑[4]:๒๓
U+1A7C ระห้าม​ขึน​ลื้อ
U+1A7F ᩿ ไม้รหัส
U+1A80 เลข​โหรา​สูญ์
U+1A81 เลข​โหรา​นึ่ง
U+1A82 เลข​โหรา​สอง
U+1A83 เลข​โหรา​สาม
รหัส รูป ชื่อ
U+1A84 เลข​โหรา​สี่
U+1A85 เลข​โหรา​ห้า
U+1A86 เลข​โหรา​หก
U+1A87 เลข​โหรา​เจ็ด
U+1A88 เลข​โหรา​แปด
U+1A89 เลข​โสรา​เก้า
U+1A90 เลข​ธัมม์​สูญ์
U+1A91 เลข​ธัมม์​นึ่ง
U+1A92 เลข​ธัมม์​สอง
U+1A93 เลข​ธัมม์​สาม
U+1A94 เลข​ธัมม์​สี่
U+1A95 เลข​ธัมม์​ห้า
U+1A96 เลข​ธัมม์​หก
U+1A97 เลข​ธัมม์​เจ็ด
U+1A98 เลข​ธัมม์​แปด
U+1A99 เลข​ธัมม์​เก้า
U+1AA0 – U+1AAD ᪠ – ᪭

แปล​รหัส​พยัญชนะ​หาง[edit]

ตัว​พยัญชนะ​ปกติ​แล​ตัว​พยัญชนะ​หาง​มี​รหัส​เหมือน​ผิด เพราะ​ออก​เสียง​เหมือน​ผิด คำ​ว่า ᨲᩥ᩠ᨠ (ติก) แล​คำ​ว่า ᨲᩥᨠ (ติกะ) ออก​เสียง​เหมือน​ผิด รหัส​ของ​พยัญชนะ​หาง​เปน​ตัว​อ‍⁠ยูนิโคด 2 ตัว​ด้วย​กัน ตัว​หลัง​คือ ตัว​อ‍⁠ยูนิโคด​สำหรับ​พยัญชนะ​ปกติ ตัว​หน้า​คือ ตัว​วิเสส​ชื่อว่า "ไม้สกด" (อ‍⁠ยูนิโคด: U+1A60 TAI THAM SIGN SAKOT)[12]:วัคคะ 2

คอน​พยัญชนะ​ปกติ​นึ่ง​ตัว​มี​ตัว​หาง 2 ชนิด แล​คำ​ต่าง​เกี่ยว​กับ​คำ​หมาย การ​เขียน​รูป​ที่​ใช้​เขียน​พยัญชนะ​สกด​ประจำ มัน​ไช้​รหัส "ไม้สกด" รูป​อื่น​ค็​มี​รหัส​ของ​เอง

มี​คู่​ตัว​หาง 7 คู่​ที่​มี​รหัส​ต่าง​กัน​อ‍⁠ย่าง​นี้​คือ ᩁ ᩃ ᨷ ᩈ ᨾ ᨳ ᨻ

ᨣᩕᩪ (ครู) แปล​รหัส​เปน <U+1A23 ก๊ะ, U+1A55 ระโฮง, U+1A6A ไม้กู> แต่ ᨠᩣ᩠ᩁ (การ) แปล​รหัส​เปน <U+1A20 ก๋ะ, U+1A63 ไม้กา, U+1A60 ไม้สกด, U+1A41 ระ>[12]:วัคคะ 4

ᩆᩦ᩠ᩃ (ศีล) แปล​รหัส​เปน <U+1A46 ศ๋ะ, U+1A66 ไม้กี, U+1A60 ไม้สกด, U+1A43 ละ> แต่ ᨸᩖᩦ (ปลี) แปล​รหัส​เปน <U+1A38 ป๋ะ, U+1A56 ละหน้อย, U+1A66 ไม้กี>[12]:วัคคะ 4

U+1A57 ละทังหลาย ดู​เหมือน​หางละ แต่​เปน​ตัว​ต่าง ค็​เปน​ประสม​จาก​หางงะกับละห้อย[4](หน้า ๒๒) ภาสา​ไท​ลื้อ​ใช้​เพื่อ​เขียน​คำ​ว่า “ทังหลาย” เช่น “ᨴᩢ᩵ᩗᩣ”[13]

ᨣᩝᩴ (ค็บ่) แปล​รหัส​เปน <U+1A23 ก๊ะ, U+1A5D เชิงบ๋ะ, U+1A74 ไม้​กัง>, แต่ ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ) แปล​รหัส​เปน <U+1A20 ก๋ะ, U+1A62 ไม้ซัด, U+1A60 ไม้สกด, U+1A37 บ๋ะ> แล ᨠᩢᨷ᩠ᨷ᩺ (กัปป์) แปล​รหัส​เปน <U+1A20 ก๋ะ, U+1A62 ไม้ซัด, U+1A37 บ๋ะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A37 บ๋ะ, U+1A7A ระห้าม>

ที่​ญัตติ​เตม​ขาด[12](หน้า 1) ที่อ‍⁠ยูนิโคด​คอณซอร์เทียม (อังกฤษ: Unicode Consortium) ฮับ​ว่า​เชิงบ๋ะ​แปล​รหัส​เปน <ไม้สกด, บ๋ะ> แล​หางบ๋ะ (เช่น ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ)) แปล​รหัส​เปน <ไม้สกด, ป๋ะ> แต่​ตอน​การ​ส้าง​มาตระฐาน ตำ​หมาย​ชอง <ไม้สกด, บ๋ะ> เปลี่ยน [14] แล​เติม​ตัว​อ‍⁠ยูนิโคด​ชื่อว่า เชิงบ๋ะ (อังกฤษ: SIGN BA) แต่​คำ​หมาย​ของ <ไม้สกด, ป๋ะ> อ‍⁠ยู่​อ‍⁠ยู่ ค็​ดู​ยอม​สำหรับ​คำ​มา​จาก​ภาสา​ไทย​ที่​มี ป สกด (ญัตติ​เหล้ม​นี่​เรียก <ไม้สกด, ป๋ะ> อ‍⁠ย่าง​ผิด​เปน <ไม้สกด, ผ๋ะ>)

ภาสา​บาลี​ใช้​ต้วป๋ะแทน​ตัวบ๋ะแห่ง​ประเทส​ลาว​กับ​แห่ง​ท้อง​ถิ่น​อีสาน จึง​ต้อง​หวัง​พบ​หางบ๋ะแปลรหัสเปน <U+1A60 ไม้สกด, U+1A38 ป๋ะ> ด้วย

ภาสา​ไท​ขึน​มี​วิธี​เขียน​หางส๋ะ 2 อ‍⁠ย่าง การ​เขียน​ว่า ᩃᩮᩞ (เลส) (ไทย: เลศ) มัน​ถูก​ต้อง การ​เขียน​ว่า ᩃᩮ᩠ᩈ (เลส) ค็​ผิด[14] แต่​การ​เขียน​ว่า ᩈᨶ᩠ᨶᩥᩅᩤ᩠ᩈ (สันนิวาส) มัน​ถูก​ต้อง​ แต่​การ​เขียน​ว่า ᩈᨶ᩠ᨶᩥᩅᩤᩞ (สันนิวาส) ค็​ผิด! ᩃᩮᩞ (เลส) แปลรหัสเปน <U+1A43 ละ, U+1A6E ไม้เก, U+1A5E เชิงส๋ะ> แล ᩃᩮ᩠ᩈ (เลส) แปลรหัสเปน <U+1A43 ละ, U+1A6E ไม้เก, U+1A60 ไม้สกด, U+1A48 ส๋ะ>

ภาสา​ไท​ขึน​มี​วิธี​เขียน​หางมะอีก​อ‍⁠ย่าง เติม​ตัว​อ‍⁠ยูนิโคด​เพื่อ​แปล​รหัส​อ‍⁠ย่าง​นี้[15](บท 9) คำ​ที่​ภาสา​ล้านนา​เขียน​ว่า ᨵᨾ᩠ᨾ᩺ (ธัมม์) ภาสา​ไท​ขึน​ค็​เขียน​ว่า ᨵᨾ᩠ᨾ᩼ (ธัมม์) แปลรหัดเปน <U+1A35 ธะ, U+1A3E มะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A3E มะ, U+1A7C ระห้าม​ขึน​ลื้อ> แล​ค็​เขียน​ด้วย​ว่า ᨵᨾᩜ᩼ (ธัมม์) แปลรหัดเปน <U+1A35 ธะ, U+1A3E มะ, U+1A5C เชิงมะ, U+1A7C ระห้าม​ขึน​ลื้อ>

มี​วิธี​เขียน 2 อ‍⁠ย่าง​สำหรับ​หาง​ของ​ตัวระฐ๋ะแล​ตัวป๊ะทุก​สอง​ตัว คำ​ว่า ᨶᩥᨣᨱᩛ (นิคัณฐะ)[2](หน้า ๓๖๘) แปลรหัดเปน <U+1A36 นะ, U+1A65 ไม้กิ, U+1A23 ก๊ะ, U+1A31 ระณะ, U+1A5B หางระฐ๋ะรือหางป๊ะ> คำ​ว่า ᩁᩣᨩᨽᩢ᩠ᨮ (ราชภัฐ)[12](หน้า 3) ค็แปลรหัดเปน <U+1A41 ระ, U+1A63 ไม้กา, U+1A29 จ๊ะ, U+1A3D ภะ, U+1A62 ไม้ซัด, U+1A60 ไม้สกด, U+1A2E ระฐ๋ะ> คำ​ว่า ᨶᩥᨻᩛᩣᨶ (นิพพานะ) แปลรหัดเปน <U+1A36 นะ, U+1A65ไม้กิ, U+1A3B ป๊ะ, U+1A5B หางระฐ๋ะรือหางป๊ะ, U+1A63 ไม้กา, U+1A36 นะ> คำ​ว่า ᨴᩮ᩠ᨻ (เทพ) ค็​แปล​รหัส​เปน <U+1A34 ต๊ะ, U+1A6E ไม้เก, U+1A60 ไม้สกด, U+1A3B ป๊ะ> คำ​นี้​เขียน​อีก​อ‍⁠ย่าง​ว่า ᨴᩮ᩠ᨷ (เทบ) ตัว​ซ้อม ᨲ᩠ᨳ (ตถ) (แปลรหัดเปน <U+1A32 ต๋ะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A33 ถ๋ะ>) อ‍⁠ย่าง​ลาว​ดู​เหมือน ᨲᩛ (ตฐ) แปลรหัดเปน <U+1A32 ต๋ะ, U+1A5B หางระฐ๋ะรือหางป๊ะ> รูป​ของ U+1A5B ต้อง​เขียน​โดย​อ‍⁠ย่าง​ตาม​ตัว​บน

สระ​จม​ไม้​กอ​แปล​รหัส​เปน​ตัว​วิเสส​คือ <U+1A6C ไม้กอ> อ‍⁠ย่าแปลรหัดเปน <U+1A60 ไม้สกด, U+1A4B อ๋ะ> สระ​จม​ไม้​กอย ของ​ภาสา​ไท​ขึน​กับ​ภาสา​ไท​ลื้อ​ - ตัวอ‍⁠ย่าง ᨶ᩶ᩭ (น้อย) - แปล​รหัส​เปน​ตัว​วิเสส​คือ <U+1A6D ไม้กอย> ตัว​นี้​บ่​เปน <U+1A60 ไม้สกด, U+1A3F ยะ> บ่​เปน <U+1A60 ไม้สกด, U+1A40 อ‍⁠ย๋ะ>[12]:วัคคะ 5

แปล​รหัส​พยัญชนะ​ขาด​อื่น[edit]

ไม้​กัง​มนแล​ไม้​กัง​ไหลมี​รหัส​ต่าง​กัน คือ U+1A74 แล U+1A58 ตัววะเปน​รูป​พยัญชนะ​บน​ที่​บ่​มี​ตัว​อ‍⁠ยูนิโคด​ของ​เอง ค็​แปล​รหัส​เปน U+1A74 ไม้​กังมน เช่น​คำ​ไท​ขึน​ว่า “ᨯ᩠ᨿᩴ” อ่าน​ว่า “เดียว” เสียง​ว่า “เดว”

การ​เลือก​รหัส​หื้อ​ตัวระเปนรูป​พยัญชนะ​บน​กับ​เครื่อง​หมาย​ข้า​สระ​มัน​ยาก ซัก​ปลี พ.ศ. 2480 ฅน​ไท​ขึน​เขียน​พยัญชนะ​แล​เครื่อง​หมาย​โดย​รูปเดียว​กัน ผู้​ส้าง​การ​รหัส​สอบ​เรือง ค็​ตอบ​ว่า​มี​รูป​เดียว​กัน​อ‍⁠ยู่ แล้ว​ผู้​ส้าง​ค็​เลือก​เลข​รหัส​เดียว​กันคือ U+1A7A ระห้าม แล้ว​ค็​เรียน​ว่า​ฅน​ไท​ขึน​เปลี่ยน​มา​รูป​ของ​เครื่องหมาย แล้ว​ค็​ทำ​หื้อ​รูป​ใหม่​แปล​รหัส​เปน U+1A7C ระห้าม​ขึน​ลื้อ

บทฅวาม​มาก​ที่​วิกิพีเดีย​คำเมือง​ใช้ U+1A7C เปน​เครื่อง​หมาย​ข้า​สระ

พยัญชนะ​วิเสส[edit]

พยัญชนะ​วิเสส​แปล​รหัส​อ‍⁠ย่าง​นี้

รูป ชื่อ รหัส
Lanna-lae.png แล <U+1A53 แล>
Lanna-lae-Lue.png แล แบบ​ไทลื้อ
Lanna-na.png นา <U+1A36 นะ, U+1A63 ไม้กา>
Lanna-nyny.png ญญะ <U+1A2C ญะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A2C ญะ>
Lanna-ss.png ส๋ะสองห้อง <U+1A54 สะสองห้อง>
Lanna-rarong.png ระโฮง <U+1A55 ระโฮง>

คอน​รูป​ของ​ตัวนะกับ​ไม้​กา​จัก​อ‍⁠ยู่​ข้างๆ ค็​เขียน​รูป​เดียว​ว่า ᨶᩣ แทน 2 รูป​ว่า ᨶ‌ᩣ เขียน​อ‍⁠ย่าง​นี่​แม่นว่า​ตัวนะมี​ตัว​หาง​คาว่า​เครื่องหมาย ตัว​อ‍⁠ย่าง: ᨾᨶ᩠ᨲᩣ (อ่าน​ว่า มัน-ตา, แปลรหัสเปน <U+1A3E มะ, U+1A36 นะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A32 ต๋ะ, U+1A63 ไม้กา>) แล ᨶᩮᩢᩣ (เนา) แปล​รหัส​เปน <1A36 นะ, 1A6E ไม้เก, 1A62 ไม้ซัด, U+1A63 ไม้กา>) หางนะกับ​ไม้กา​บ่​กลาย​เปน​รูป​เดียว ตัว​อ‍⁠ย่าง: ᩉ᩠ᨶᩣ (หนา) (แปล​รหัส​เปน <U+1A49 ห๋ะ, U+1A60 ไม้สกด, 1A36 นะ, U+1A63 ไม้กา>)

ตัวส๋ะ​สองห้องมี​รหัส​ของ​เอง เพราะ​คำ​ว่า ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ (วิเสส) มี​รูป​ต่าง​จาก ᩅᩥᩔᩮ (วิสเส)

รหัสของสระลอย[edit]

สระลอย 5 ตัว​ที่​คำเมือง​ใช้ มัน​มี​รหัส​ของ​เอง คือ ᩍ ᩎ ᩏ ᩐ ᩑ[12]:วัคคะ 3

สระลอย ᩋ แล​ตัว​พยัญชนะ ᩋ เปน​อักขระ​เดียว​กัน

สระลอย ᩋᩣ แล ตัว ᩋ ประสม​กับ​ไม้กา​มี​​รูป​เดียว​กัน จึง​มี​รหัส​เดียว​กัน​คือ <U+1A20 อ๋ะ, U+1A63 ไม้กา>

ที่​คำเมือง สระลอย​ที่ 8 บ่​มี​รูป​เหมือน​ผิด​กับ​ตัวอ๋ะประสม​กับ​ไม้​โก​คือว่า ᩋᩰ ญัตติ[12]:วัคคะ 3เขียน​อ‍⁠ย่าง​​นี้​ว่า ภาสา​เมือง​บ่​​ใช้​สระลอย​ว่าอักขระโอ สำหรับ​ภาสา​อื่น ​ค็​มี ᩒ <U+1A52 อักขระโอ>

ลำดับตัวอ‍⁠ยูนิโคด[edit]

ญัตติ​ส้าง​การ​รหัส[12]​ได้​ส้าง​การ​ลาํดับ​ตัว​อ‍⁠ยูนิโคด

เหมือน​วิธี​เขียน​ภาสา​พม่า ภาสา​เขมร แล​ภาสา​อิเนดีย ตัว​อ‍⁠ยูนิโคด​มี​ลำดับ​ตาม​ลำดับ​เสียง​นอก​จาก​ข้อ​ฉเพราะ[17] คอน​สำเนียง 2 เสียง​ประสม​เปน​เสียง​เดียว ค็​ไช้​ลำดับ​เก่า ลำดับ​นี้​เหมือน​ที่​ภาสา​ไทย​ส่วน​ปักกติ คอน​เสียง​บ่​มี​ลำดับ ค็​ไช้​ลำดับ​ที่​หัน รือ วิธี​อื่น​วิเสส

มี​วิธี​วิเสส​สำหรับ

(ก) ลำดับ​ของ​สระ
(ข) การ​เขียน​ไม้​เกีย​ทัง​อ‍⁠ย่าง
(ค) การ​เขียน​ไม้​กัวทัง​อ‍⁠ย่าง
(ง) การ​เขียน​ไม้​กำ
(จ) การ​เขียน​ไม้​วัณณยุกต์

ลำดับ​ตัว​อ‍⁠ยูนิโคด​สำหรับ​​พยัญชนะ​กับ​สระ​คือ อักขระ​ต้น, ไม้​สระ​แท้, ตัว​สกด, อักขระ​ต้น, ไม้​สระ​แท้, ตัว​สกด,...[12]:วัคคะ 14 เพื่อ​สดวก​นับ​ว่า​เครื่อง​หมาย​ข้า​สระ​เปน​สระ

อักขระ​ต้น​เปน​พยัญชนะ​สระ​ลอย​คาว่า​เครื่อง​ไม้​วิเสส พยัญชนะ​ที่​หมู่​มี​ลำดับ​ตาม​ลำดับ​ที่​ออก​เสียง​คาว่า​เคิย​ออก​เสียง

ตัว​อ‍⁠ย่าง: คำ​ว่า ᨻᩩᨴ᩠ᨵ (พุทธะ)  

อักขระ​ตน: ป๊ะ
ตัว​สระ​แท้: ไม้กุ
ตัว​สกด: ต๊ะ
อักขระ​ตน: ธะ
ตัว​สระ​แท้: (บ่​มี​รูป)
ตัว​สกด: (บ่​มี)

แปล​รหัส​เปน <U+1A3B ป๊ะ, U+1A69 ไม้กุ, U+1A34 ต๊ะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A35 ธะ>

ตัว​อ‍⁠ย่าง: คำ​ว่า ᨻᩕ (พระ) มี​เสียง​พยัญชนะ​เสียง​เดียว​คือว่า ภ แต่​เมือ​ก่อน​มี 2 เสียง คือว่า พ, ร เหมือน​ภาสา​ไทย​กลาง คำ​นี่​แปล​รหัส​เปน <ป๊ะ, ระโฮง>

นอก​จาก​ตัว ระโฮง ลำดับ​รูป​ตัว​เท่า​กับ​ลำดับ​เสียง ส่วน​ใหย่ ระโฮง เปน​พยัญชนะ​ที่​สุด แต่​ตัว ว เปน​ไม้กัว แล ตัว ย เปน​ไม้เกีย​ตาม ระโฮง

ตัว​อ‍⁠ย่าง:

คำ​ว่า ᩆᩣᩈ᩠ᨲᩕ᩺ (ศาสตร์) แปล​รหัส​เปน <U+1A46 ศ๋ะ, U+1A63 ไม้กา, U+1A48 ส๋ะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A32 ต๋ะ, U+1A55 ระโฮง, U+1A7A ระห้าม>
คำ​ว่า ᨠᩕᩈᩢ᩠ᨲ (กระสัต) แปล​รหัส​เปน <U+1A20 ก๋ะ, U+1A55 ระโฮง, U+1A48 ส๋ะ, U+1A62 ไม้ซัด, U+1A60 ไม้สกด, U+1A32 ต๋ะ>
คำ​ว่า ᩈᩕ᩠ᩅᨾ (สรวม) แปล​รหัส​เปน <U+1A48 ส๋ะ, U+1A55 ระโฮง, U+1A60 ไม้สกด, U+1A45 วะ, U+1A3E มะ>
แต่​คำ​ว่า ᨲᩕ᩠ᨶᩬᨾ (ตรนอม) (อ่าน​ว่า ถ-หนอม) แปล​รหัส​เปน <U+1A32 ต๋ะ, U+1A55 ระโฮง, U+1A60 ไม้สกด, U+1A36 นะ, U+1A6C ไม้กอ, U+1A3E มะ>

สำหรับ​คำ​อ‍⁠ย่าง ᨧᩮᩢ᩶ᩣ (เจ้า) มี​วิธี​ว่า​เครื่อง​หมาย​สำหรับ​สระ​กับ​วัณณยุกต์​มี​ลำดับ:[12]:วัคคะ 5 สวน​แรก, 5.3 แล 13

(1) สระ​หน้า
(2) สระ​อ‍⁠ยู่​ไต้ (บน​ไพ​ไต้)
(3) สระ​อ‍⁠ยู่​บน (ไต้​ไพ​บน)
(4) ไม้​วัณณยุกต์ (ซ้าย​ไพ​ขวา)
(5) สระ​ตาม (ซ้าย​ไพ​ขวา)

ที่​วิธี​นี้​นับ​ว่า ไม้​กัง​มน​เปน​สระ แม่นว่า​ทำ​หน้าที่​ของ​นิคคหิตะ อันว่า​เปน​พยัญชนะ นับ​ว่า​ตัว​อ‍⁠ยูนิโคด​ไม้​ซัด​เปน​สระ แม่นว่า​ทำ​หน้าที่​ของ​พยัญชนะ อันว่า​เปน​ไม้​กัก อันว่า​เปน​พยัญชนะ​ที่​สุด แม่นว่า​ทำ​หน้าที่​เปลี่ยน​สระ​ยาว​เปน​สระ​สั้น​เช่น ᨸᩮᩢ᩠ᨯ (เป็ด)

วิธี​ลำดับ​อ‍⁠ย่าง​นี้​เกี่ยว​กับ​เครื่อง​หมาย​ที่​อ‍⁠ยู่​บน​รือ​ไต้ ต้อง​ตาม​ภาสา​ไทย​กับ​ภาสา​ลาว​เช่น เจ้า เกี่ว ชุํ แล ບິ່.

ตัว​อ‍⁠ย่าง:

คำ​ว่า ᨧᩮᩢ᩶ᩣ (เจ้า) แปล​รหัส​เปน <U+1A27 จ๋ะ, U+1A6E ไม้เก, U+1A62 ไม้ซัด, U+1A76 ไม้ขอช้าง, U+1A63 ไม้กา>[12]:วัคคะ 5 มี่ 29
คำ​ว่า​ ᨾᩢᩣ (มาก) แปลรหัสเปน <U+1A3E มะ, U+1A62 ไม้ซัด, U+1A63 ไม้กา>
คำ​ว่า ᩃᩪᩢ (ลูก) แปลรหัสเปน <U+1A43 ละ, U+1A6A ไม้กู, U+1A62 ไม้ซัด>
คำ​ว่า ᨶᩮᩢᩣ (เนา) แปลรหัสเปน <U+1A36 นะ, U+1A6E ไม้เก, U+1A62 ไม้ซัด, U+1A63 ไม้กา>
คำ​ว่า ᩋᩫᨶ᩠ᨲᩕᩣ᩠ᨿ (อนตราย) (อ่านว่า อน-ถ-หลาย) แปลรหัสเปน <U+1A4B อ๋ะ, U+1A6B ไม้กง, U+1A36 นะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A32 ต๋ะ, U+1A55 ระโฮง, U+1A63 ไม้กา, U+1A60 ไม้สกด, U+1A3F ยะ>

สำหรับ​ไม้​เกีย​กับ​ไม้​กัว​ทัง​อ‍⁠ย่าง วิธี​แปล​คือว่า​หาง​ยะ​แล​เชิงวะ[คำ​เมือง​ก่อ ] นับ​อ‍⁠ยู่​อักขระ​ต้น[12]:วัคคะ 14.3


ตัว​อ‍⁠ย่าง:

คำว่า ᩈ᩠ᨿᩮ (เสีย) จึง​แปล​รหัส​เปน <U+1A48 ส๋ะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A3F ยะ, U+1A6E ไม้เก>[12]:วัคคะ 5 ที่ 33
คำว่า ᨸᩖ᩠ᨿ᩵ᩁ (เปลี่ยน) จึง​แปลรหัสเปน <U+1A38 ป๋ะ, U+1A56 ละหน้อย, U+1A60 ไม้สกด, U+1A3F ยะ, U+1A75 ไม้​อ‍⁠ยัก, U+1A41 ระ>[12]:วัคคะ 14.9
คำว่า ᨲ᩠ᩅᩫ (ตัว) จึง​แปลรหัสเปน <U+1A32 ต๋ะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A45 วะ, U+1A6B ไม้กง>[12]:วัคคะ 14.3
คำว่า ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ (ส่วน) จึงแปลรหัดเปน <U+1A48 ส๋ะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A45 วะ, U+1A75 ไม้​อ‍⁠ยัก, U+1A41 ระ>
คำว่า ᨠᩖ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ (กล้วย) จึงแปลรหัดเปน <U+1A20 ก๋ะ, U+1A56 ละหน้อย, U+1A60 ไม้สกด, U+1A45 วะ, U+1A60 ไม้สกด, U+1A76 ไม้ขอช้าง, U+1A3F ยะ>
(<U+1A60, U+1A76> เท่า​กับ <U+1A76, U+1A60> อ‍⁠ย่าง​อ‍⁠ยูนิโคด)

นอก​เมือง​ล้านนา ไม้​กัง​ใน​ไม้​กำ​เขียน​บน​ไม้กา ที่​เมือง​ล้านนา​ค็​เขียน​ที่​หลาย​ที่ - บน​พยัญชนะ บน​ไม้กา แล​หว่าง​พยัญชนะ​แล​ไม้กา อ‍⁠ยูนิโคด​คอณซอร์เทียม​ได้​บฏิเสธะ​ตัว​อ‍⁠ยูนิโคด​ของ​เอง คำว่า ᨷᩴ᩠᩵ᨾᩣ (บํ่มา) (อ่านว่า “บํ่มา”) บ่​ต้อง​ดู​มี​ตัว​สระ​เท่า​กับ​คำ​ว่า “ต่ำ” ไม้​กำ​จึง​แปลรหัสเปน <U+1A63 ไม้กา, U+1A74 ไม้​กัง> คำว่า ᨷᩴ᩠᩵ᨾᩣ (บํ่มา) แปลรหัสเปน <U+1A37 บ๋ะ, U+1A74 ไม้​กัง, U+1A75 ไม้​อ‍⁠ยัก, U+1A60 ไม้สกด, U+1A3E มะ, U+1A63 ไม้กา> คำว่า ᨲ᩵ᩣᩴ (ต่ำ) ค็ แปลรหัสเปน <U+1A32 ต๋ะ, U+1A75 ไม้​อ‍⁠ยัก, U+1A63 ไม้กา, U+1A74 ไม้​กัง> ไม้กำหลวง ค็ แปลรหัสเปน <U+1A64 ไม้กาหลวง, U+1A74 ไม้​กัง>

U+1A5A ป๊ะเหนือ เปน ข้อ​ฉเพราะ คำ​ไท​ขึน​ว่า ᨣᨽᩚ (คัพภะ) แปลรหัสเปน <U+1A23 ก๊ะ, U+1A3D ภะ, U+1A5A ป๊ะเหนือ>[12]:วัคคะ 4

ตัว​อ‍⁠ย่าง​สแดง​ไม้​กัง​ไหล​แล ล ทงลายคือ:

คำ​บาลี​ว่า ᩈᩘᨥᩮᩣ (สงฺโฆ) แปลรหัสเปน <U+1A48 ส๋ะ, U+1A58 ไม้​กัง​ไหล, U+1A25 ฆะ, U+1A6E ไม้เก, U+1A63 ไม้กา>
คำ​ว่า ᨴᩘ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (อ่าน​ว่า ทังหลาย) แปลรหัสเปน <U+1A34 ต๊ะ, U+1A58 ไม้​กัง​ไหล, U+1A60 ไม้สกด, U+1A43 ละ, U+1A63 ไม้กา, U+1A60 ไม้สกด, U+1A3F ยะ>
คำ​ไท​ลื้อ​ว่า ᨴᩢᩗᩣ (อ่าน​ว่า ทังหลาย) แปลรหัสเปน <U+1A34 ต๊ะ, U+1A62 ไม้ซัด, U+1A57 ละทังหลาย, U+1A63 ไม้กา>

ฟอนต์ 2[edit]

ดู​ที่​ก่อน

อ้าง​อิง[edit]

  1. บุรุษภักดี, นาตนภางค์ (October 2004). คนเมืองเหนือกับภาษาเมือง: ทัศนคติของคนหนุ่มสาวทางภาคเหนือที่มีต่อคำเมืองและตัวอักษรล้านนา [Khon Muang Neu Kap Phasa Muang: Attitudes of Northern Thai Youth towards Kammuang and the Lanna Script] (M.A. Thesis). Presented at 4th National Symposium on Graduate Research, Chiang Mai, Thailand, August 10–11, 2004. Asst. Prof. Dr. Kirk R. Person, adviser. Chiang Mai: Payap University. P. 7, digital image 30. Archived from the original (PDF) on 2013-06-14. Retrieved June 8, 2013. The reason why they called this language ‘Kammuang’ is because they used this language in the towns where they lived together, which were surrounded by mountainous areas where there were many hill tribe people. 
  2. 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19 2.20 2.21 2.22 2.23 2.24 รุ่งเรืองศรี, อุดม (January 2004). ᨻᨧᨶᩣᨶᩩᨠᩕᩫ᩠ᨾᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ - ᨴᩱ᩠ᨿ: ᨨᨷᩢ᩠ᨷᨾᩯ᩵ᨼ᩶ᩣᩉᩖ᩠ᩅᨦ พจนานุกรมล้านนา ~ ไทย: ฉบับแม่ฟ้าหลวง. ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ISBN 974-685-175-6. 
  3. 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 3.16 3.17 3.18 3.19 3.20 3.21 3.22 3.23 3.24 3.25 3.26 3.27 3.28 3.29 3.30 3.31 3.32 3.33 3.34 3.35 3.36 3.37 3.38 3.39 3.40 3.41 3.42 3.43 3.44 3.45 3.46 3.47 3.48 3.49 3.50 3.51 3.52 3.53 3.54 3.55 3.56 3.57 3.58 ᨷᩯ᩠ᨷᩁ᩠ᨿᩁᨽᩣᩈᩣᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ แบบเรียนภาษาล้านนา. ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵. September 2000. 
  4. 4.00 4.01 4.02 4.03 4.04 4.05 4.06 4.07 4.08 4.09 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16 4.17 4.18 4.19 4.20 4.21 4.22 4.23 4.24 4.25 4.26 4.27 4.28 4.29 4.30 4.31 4.32 4.33 4.34 4.35 4.36 4.37 4.38 4.39 4.40 4.41 4.42 4.43 4.44 4.45 4.46 4.47 4.48 4.49 4.50 4.51 4.52 4.53 4.54 4.55 4.56 วัชรศาสตร์, บุญคิด (2005). ᨷᩯ᩠ᨷᩁ᩠ᨿᩁᨽᩣᩇᩣᨾᩮᩬᩥᨦᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ แบบเรียนภาษาเมืองล้านนา (in ᨴᩱ᩠ᨿ). ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵: ธาราทองการพิมพ์. 
  5. 5.00 5.01 5.02 5.03 5.04 5.05 5.06 5.07 5.08 5.09 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15 5.16 5.17 เตชะศิริวรรณ, อภิรดี (2 May 2003). "พัฒนาการของอักษรและอัขรวิธีในเอกสานไทลื้" (pdf) (in ᨴᩱ᩠ᨿ). 
  6. 6.0 6.1 Kourilsky, Grégory (June 2005). "Exemple d'écriture iɡnorée par Unicode : l'écriture Tham du Laos" (pdf) (in ᨺᩕᩢ᩠᩵ᨦᩆᩮ᩠ᩈ). 
  7. 7.00 7.01 7.02 7.03 7.04 7.05 7.06 7.07 7.08 7.09 7.10 7.11 Owen, R. Wyn (2017). "A description and linguistic analysis of the Tai Khuen writing system". Journal of the Southeast Asian Linguistics Society. 10.1: 140–164. hdl:10524/52403. 
  8. 8.0 8.1 เดชะวงศ์, สงบ (2003). คู่มือการเรียนหนังสือตัวเมือง แบบง่าย (in ᨽᩣᩈᩣᨴᩱ᩠ᨿ). สภาวัฒนธรรมอำเภอแม่อาย จังหวักเชียงใหม่. 
  9. 9.0 9.1 9.2 9.3 9.4 Kourilsky, Grégory; Berment, Vincent (May 2005). "Towards a Computerization of the Lao Tham System of Writing" (pdf) (in ᩋᩢ᩠ᨦᨠᩂᩇ). 
  10. 10.00 10.01 10.02 10.03 10.04 10.05 10.06 10.07 10.08 10.09 10.10 10.11 ເດືອນຮັກຩາ, ຈັນທຣ໌ຖນອມ. "ᨾᩣᩁ᩠ᨿᩁᨲ᩠ᩅᩫᩉ᩠ᨶᩢᨦᩈᩨᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺ᨽᩢ᩠ᨶᨳᩦ᩠ᨠᨴᩦ᩵ᨯᩱ᩶ᨡ᩠ᨿᩁᨽᩣᩈᩣᨷᩤᩃᩦᩓᩈᩢᨶ᩠ᩈᨠᩂᨲ" ມາຣຽນໂຕໜັງສືຘັມມືຠັນຖີດທີ່ໃຊ້ຂຽນຠາສາບາລີ ແລະ ສັນສກຣິຕ (PDF) (in ᩃᩣ᩠ᩅ). Retrieved 14 July 2018. 
  11. Gedney, William J., and Thomas J. Hudak. William J. Gedney's Tai Dialect Studies: Glossaries, Texts, and Translations. Ann Arbor, MI: Center for South and Southeast Asian Studies, The University of Michigan, 1997. Print.
  12. 12.00 12.01 12.02 12.03 12.04 12.05 12.06 12.07 12.08 12.09 12.10 12.11 12.12 12.13 12.14 12.15 12.16 12.17 Everson, Michael; Hosken, Martin; Constable, Peter (21 March 2007). "Revised proposal for encoding the Lanna script in the BMP of the UCS" (PDF). Unicode (in ᩋᩢ᩠ᨦᨠᩂᩇ). 
  13. Khotsimeuang, Veomany. "Tai Lue: Complex Orthographic Rules: Graphic Blends(I)". SEAsite. Retrieved 10 June 2018. 
  14. 14.0 14.1 Hosken, Martin (28 January 2008). "Tai Tham Subjoined Variants" (PDF). Unicode. 
  15. "Tai Tham Ad-hoc Meeting Report (WG2 N3379)" (PDF). Unicode (in ᩋᩢ᩠ᨦᨠᩂᩇ). 22 January 2008. 
  16. อ่าน​ว่า COENG คือ U+17D2 KHMER SIGN COENG
  17. "The encoding model for Lanna is similar to that for Myanmar and Khmer, using a CEONG[16]-like character plus some combining medial-consonant characters."[12]:วัคคะ 14

แหล่งข้อ​มูล​อื่น[edit]