Wp/grc/Φυσική

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

Συμπήκνωμα Βὸς–Αἴνσταιν.

Ἡ Φυσικὴ ἐστὶν ἐπιστήμη θεωροῦσα τὴν φύσιν τοῦ κόσμου, τὴν ὕλην, τὴν ἐνέργειαν, τὸν χώρον καὶ τὸν χρόνον, καὶ τὰς δυνάμεις τὰς κυβερνώσας τὰ τῶν σωμάτων πάθη καὶ κινήσεις. Ἐξετάζει μὲν τὰ σμικρότατα σωματίδια καὶ τὰ στοιχεῖα, ἐπικτείνεται δὲ καὶ ἐπὶ τὰ μέγιστα σχήματα τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῶν ἄστρων, ἅπαντα δι’ ἐμπειρίας, παρατηρήσεως, καὶ μαθηματικῆς θεωρίας ἐπιχειροῦσα ἐξηγεῖσθαι.

Ἡ Φυσικὴ ἀποτελεῖ μέρος τῆς φιλοσοφίας τῆς περὶ φύσεως, ἀλλ’ ἐν τῷ χρόνῳ διεκρίθη καὶ ἔλαβεν ἰδίαν τέχνην καὶ μέθοδον, ἐρειδομένην ἐπὶ πειρασμοῖς, ἀκριβείᾳ μετρήσεων, καὶ τῇ ἐξ ἀριθμῶν καὶ λόγων διατυπώσει τῶν νόμων.

Ἱστορικὴ Γένεσις

Ὁ ἀρχαῖος Ἕλλην μαθηματικὸς Ἀρχιμήδης, ὃς ἐξεπόνησεν ἰδέας περὶ τῆς μηχανικῆς τῶν ὑγρῶν καὶ τῆς εὐπλευσίας.

Αἱ ἀρχαί τῆς Φυσικῆς ἐν ταῖς παλαιαῖς πόλεσι καὶ ἔθνεσι κεῖνται, ὅπου οἱ πρώτοι φυσιολόγοι καὶ φιλόσοφοι ἐζήτουν ἐξηγῆσαι τὰ τοῦ οὐρανοῦ φαινόμενα, τὰς κινήσεις, καὶ τὴν φύσιν τῆς ὕλης. . Οἱ Ἴωνες φιλόσοφοι, οἷον Θαλῆς καὶ Ἀναξίμανδρος, ὑπέθεσαν στοιχεῖα καὶ ἀρχὰς, ὁ δὲ Πλάτων καὶ ὁ Ἀριστοτέλης ἐνέταξαν τὰ φυσικὰ φαινόμενα εἰς κοσμολογικὰς καὶ τελεολογικὰς θεωρίας.

Κρίσιμον δὲ στάδιον ἐγένετο ὅτε ἡ μελέτη τῆς κινήσεως ἐδέχθη ἀκριβειᾶς μέτρα καὶ πειρασμούς. Ὁ Ἀριστοτέλης ἔστησεν θεωρίαν κινήσεως καὶ τόπου, ἥ τις ἐκράτησε διὰ πολλῶν αἰώνων. Ἐν τοῖς νεωτέροις χρόνοις δὲ, ἄνδρες ὥσπερ Γαλιλαῖος καὶ Νεύτων, ἐπιβαλόντες ἀκριβεῖς πειρασμοὺς καὶ μαθηματικὰς ἐξισώσεις, μετέβαλον τὴν ἔννοιαν τῆς μηχανικῆς, τῆς βαρύτητος, καὶ τῆς κινήσεως τῶν ἄνω καὶ κάτω σωμάτων.

Κατὰ τοὺς ἑπτὰ καὶ ὀγδόους αἰῶνας ἀνεπτύχθησαν ἡ θερμοδυναμική, ἡ ἠλεκτρομαγνητική, καὶ ἡ ὀπτική θεωρία, ἃς νῦν ὀνομάζομεν κλασικὴν Φυσικήν. Ἐν τῷ εἰκοστῷ δὲ αἰῶνι, ἡ εὕρεσις τῆς σχετικότητος καὶ τῆς κβαντικῆς θεωρίας ἐπέφερε νέα καὶ παράδοξα δόγματα περὶ χώρου, χρόνου, καὶ ὕλης, ἃ ὅμως ἐναρμονίζονται πρὸς τοὺς κλασικοὺς νόμους ἐν τοῖς κοινοῖς μέτροις τῆς ἐμπειρίας.

Βασικαὶ ἔννοιαι καὶ Θεωρίαι

Ἡ Φυσικὴ ἐστιν ἡγεμονεύουσα ὑπὸ τινων μεγάλων θεωριῶν, ἐν ταῖς ὁποῖς τὰ φαινόμενα πολλὰ καὶ διαφέροντα ὑπάγεται εἰς γενικοὺς νόμους. Ἡ κλασικὴ μηχανικὴ θεωρεῖ τὰ σώματα, τὰς κινήσεις, καὶ τὰς ἐνεργοῦσας δυνάμεις· ἡ θερμοδυναμικὴ καὶ ἡ στατιστικὴ μηχανικὴ συνάπτουσι τὸ θερμὸν καὶ τὴν ἐνέργειαν πρὸς τὴν κίνησιν πολλῶν σωματιδίων.

Ἡ ἠλεκτρομαγνητικὴ θεωρία ἑνοῖ τὰ ἠλεκτρικὰ καὶ μαγνητικὰ φαινόμενα καὶ ἐξηγεῖται τὰ κύματα τοῦ φωτός, ἡ δὲ κυματικὴ θεωρία ἀναλύει πάσας τὰς ταραχὰς καὶ ἀνακλάσεις ἐν μέσοις διαφόροις.

Πρὸς ταῦτα προστίθεται ἡ κβαντικὴ μηχανική, ἣ τὰ τῶν ἀτόμων καὶ τῶν σωματίων πάθη διορίζει, καὶ ἡ θεωρία τῆς σχετικότητος, ἣ τὴν φύσιν τοῦ χρόνου, τοῦ χώρου, καὶ τῆς βαρύτητος ἐπαναδιατυποῖ. Αἱ νεώτεραι αὗται θεωρίαι κατέστησαν θεμέλιον τῆς σωματιδιακῆς Φυσικῆς, τῆς πυρηνικῆς, τῆς φυσικῆς τῆς συμπεπυκνωμένης ὕλης, καὶ τῆς κοσμολογίας.

Κύριος δὲ σκοπὸς πολλῶν φυσικῶν ἐστίν, ὅπως ἡ κβαντικὴ θεωρία καὶ ἡ γενικὴ σχετικότης εἰς μίαν ὁμολογίαν καὶ ἑνοποιημένην θεωρίαν συναχθῶσιν, ἣ τὰς ἅπασας δυνάμεις τῆς φύσεως ἐξηγήσει.

Μέθοδος: Θεωρία καὶ Πειρασμός

Οἱ φυσικοὶ χρῶνται τῇ ἐπιστημονικῇ μεθόδῳ, ἵνα τύπους καὶ μοντέλα τοῦ κόσμου κατασκευάσωσιν καὶ ἐλέγξωσιν. Οἱ μὲν πειραματικοὶ ἔθεσαν ὄργανα καὶ μηχανὰς, ἀπὸ τῶν σμικρῶν ἐργαστηρίων μέχρι μεγάλων ἐπιταχυντῶν σωματιδίων καὶ ἀστρονομικῶν παρατηρητηρίων, ἵνα μετρήσωσιν ἀκριβῶς τὰ φαινόμενα.

Οἱ δὲ θεωρητικοὶ ἐντύγχανον τοῖς μαθηματικοῖς καὶ ἔταττον ἐξισώσεις, ἵνα τὰ ἤδη γνωστὰ φαινόμενα ἐξηγήσωσι καὶ καινοὺς λόγους καὶ προρρήσεις ἐξάγωσι. Ἡ πρόοδος τῆς Φυσικῆς γίνεται ἐν τῇ συνεργείᾳ τῆς θεωρίας καὶ τοῦ πειράματος· ὅταν δὲ ὁ πειρασμὸς ἐναντιοῦται τῇ δοκούσῃ θεωρίᾳ, ἀνάγκη νέαν ἔννοιαν καὶ νόμον ζητεῖν.

Οὕτως οἱ νόμοι τῆς Φυσικῆς διαρκῶς ἐπανεξετάζονται καὶ ἐπεκτείνονται, ἀπὸ τῶν ἐν ἐργαστηρίοις συνήθων συνθηκῶν μέχρι τῶν ἀκραίων καταστάσεων, οἷον ἐν πυκνοῖς ἀστέρων σώμασιν ἢ ἐν ταῖς πρώταις στιγμαῖς τοῦ σύμπαντος.

Κλάδοι καὶ Πλάτος τῆς Φυσικῆς

Ἡ Φυσικὴ περιλαμβάνει πολλοὺς κλάδους καὶ στάδια μεγεθοῦς. Ἐν τοῖς σμικροτάτοις μέρεσιν ἡ σωματιδιακὴ καὶ πυρηνικὴ φυσικὴ σκοπεῖ τὰ στοιχειώδη σωματίδια καὶ τὰς ἀλληλεπιδράσεις αὐτῶν· ἡ ἀτομικὴ, μοριακὴ, καὶ ὀπτικὴ φυσικὴ θεωρεῖ δομὴν καὶ κίνησιν ἀτόμων καὶ μορίων καὶ τὴν πρὸς τὸ φῶς σχέσιν.

Ἡ φυσικὴ τῆς συμπεπυκνωμένης ὕλης μελετᾷ στερεὰ, ὑγρὰ, καὶ καταστάσεις ἐξωτικὰς, ἐξηγοῦσα φαινόμενα οἷον ὑπεραγωγιμότητα, μαγνητισμόν, καὶ ὑπερρευστότητα. Ἐν τοῖς μεγίστοις μέρεσιν, ἡ ἀστροφυσικὴ καὶ κοσμολογία τὰ ἄστρα, τοὺς γαλαξίας, καὶ τὴν ὅλην τοῦ κόσμου ῥύθμισιν ἐξετάζουσι, ἔχουσαι ἀφορμὰς τὴν γένεσιν, τὴν ἐξέλιξιν, καὶ τὸν πιθανὸν τέλος τοῦ σύμπαντος.

Ἡ ἐφαρμοσμένη φυσικὴ συνεπιβάλλει ταῖς τέχναις καὶ ταῖς μηχανικαῖς, καὶ πολλάκις ἐπικαλύπτεται τῇ μηχανολογίᾳ· ἐκ τῆς ἠλεκτρομαγνητικῆς γὰρ καὶ τῆς κβαντικῆς θεωρίας ἔλαβε γένεσιν ἡ ἠλεκτρονικὴ, ἡ ὀπτικὴ τεχνολογία, καὶ πολλαὶ τῶν ἰατρικῶν ἀπεικονιστικῶν μεθόδων.

Σχέσις πρὸς ἄλλας ἐπιστήμας καὶ πρὸς τὴν τεχνολογίαν

Ἡ Φυσικὴ πολλάκις λέγεται ἐπιστήμη θεμελιώδης, ἐπειδὴ οἱ νόμοι αὐτῆς ὑπὸκεινται τῇ χημείᾳ, τῇ γεωλογίᾳ, τῇ βιολογίᾳ, καὶ ταῖς ἄλλαις φυσικαῖς ἐπιστήμαις. Ὁ δεσμὸς τῶν ἀτόμων καὶ μορίων, ἡ δομὴ τῶν πετρῶν, ἡ μορφὴ τῶν σωμάτων τῶν ζῴων καὶ φυτῶν, καὶ ἡ κίνησις τῶν ἀέρος καὶ ὑδάτων, πάντα ὑπακούει τοῖς φυσικοῖς νόμοις.

Ἐκ δὲ τῶν φυσικῶν θεωριῶν πολλαὶ τέχναι καὶ μηχαναὶ ἐγεννήθησαν· ἐκ τῆς κατανοήσεως τῆς ἠλεκτρικῆς καὶ μαγνητικῆς φύσεως προῆλθον αἱ ἡλεκτρικαὶ μηχαναί, τὰ τηλεπικοινωνιακά συστήματα, καὶ ἡ ἠλεκτρονικὴ διάταξις. Ἡ κβαντικὴ θεωρία ὑστηρίζει τὰ ἡμιαγωγὰ, τοὺς λέιζερ, καὶ τὰς νεωτέρας ἀρχὰς πληροφορικῆς· ἡ πυρηνικὴ φυσικὴ ἤγαγεν εἰς δύναμιν πυρηνικήν καὶ ὅπλα, ἅμα καὶ εἰς ἰσχυρὰς ἰατρικὰς θεραπείας καὶ ἀπεικονίσεις.

Καθ’ ὃν χρόνον προάγεται ἡ ἔρευνα ἐν τοῖς νανοτεχνολογίοις, τῇ κβαντικῇ πληροφορικῇ, καὶ ταῖς ἀνανεωσίμοις πηγαῖς ἐνεργείας, ἡ Φυσικὴ μένει κεντρικὴ δύναμις ἔν τε τῇ γνώσει τοῦ κόσμου καὶ τῇ διαπλάσει τῆς ἀνθρωπίνης κοινωνίας.

Βιβλιογραφία

Αρχαῖοι Ἕλληνες

• Πλάτων, Τίμαιος – κοσμολογικὴ καὶ φυσικὴ πραγματεία περὶ κόσμου, στοιχείων, καὶ κινήσεως.
• Ἀριστοτέλης, Φυσικὴ ἀκρόασις – θεμελιώδης πραγματεία περὶ φύσεως, κινήσεως, αἰτιότητος, καὶ χώρου.
• Ἀριστοτέλης, Περὶ οὐρανοῦ – θεωρία τοῦ κόσμου, σφαιρικὸς οὐρανὸς, ἀστέρες, καὶ στοιχεῖα.
• Ἀριστοτέλης, Μετεωρολογικά – ἐξήγησις τῶν μετεωρικῶν φαινομένων, ἀτμόσφαιρα, ὕδατα, καὶ γῆ.
• Ἀρχιμήδης ὁ Συρακόσιος, διάφορα συγγράμματα (π.χ. Περὶ ἐπιπλεόντων σωμάτων, Περὶ σφαίρας καὶ κυλίνδρου) – μαθηματικὴ φυσικὴ περὶ ἱσορροπίας, πίεσεως, καὶ γεωμετρίας σωμάτων.
• Εὐκλείδης, Στοιχεῖα καὶ Ὀπτικά – μαθηματικὰ θεμέλια καὶ γεωμετρικὴ ὄψις τοῦ φωτός.
• Δημόκριτος ὁ Ἀβδηρίτης (σωζόμενα ἀποσπάσματα) – ἀτομικὴ θεωρία τῆς ὕλης καὶ κινήσεως.
• Ἱπποκράτης καὶ οἱ Ἱπποκρατικοὶ λόγοι – παρατηρήσεις φυσικῆς καὶ βιολογικῆς φύσεως ἐν τῇ ἰατρικῇ.

Ἑλληνιστικὴ καὶ ὕστερη ἀρχαιότης

• Ἐρατοσθένης ὁ Κυρηναῖος, γεωμετρικαὶ μετρήσεις τῆς γῆς (ἀναφερόμεναι ὑπὸ ἄλλων συγγραφέων) – προσδιορισμὸς περιμέτρου γῆς κατὰ γεωμετρίαν.
• Ἀρίσταρχος ὁ Σάμιος, Περὶ μεγεθῶν καὶ ἀποστημάτων ἡλίου καὶ σελήνης – γεωμετρικὴ ἀστροφυσικὴ καὶ ἡλιοκεντρικαὶ ὑποθέσεις.
• Κλαύδιος Πτολεμαῖος, Μαθηματικὴ Σύνταξις (Ἀλμαγέστη) – συστηματικὴ ἀστρονομικὴ θεωρία καὶ μηχανικὴ τοῦ οὐρανοῦ.
• Κλαύδιος Πτολεμαῖος, Τετράβιβλος – ἐφαρμογὴ κοσμολογίας καὶ ἀστρολογίας εἰς τὰ ἐνκόσμια.

Λατινικὴ παράδοσις

• Λουκρήτιος, De Rerum Natura – ποιητικὴ ἔκθεσις τῆς ἀτομικῆς φυσικῆς, κινήσεως, καὶ κενοῦ.
• Σενέκας, Naturales Quaestiones – ρωμαϊκὸν σύγγραμμα περὶ φυσικῶν φαινομένων, μετεώρων, καὶ ὑδάτων.
• Πλίνιος ὁ Πρεσβύτερος, Naturalis Historia – ἐγκυκλοπαιδία φυσικῆς, γεωλογίας, καὶ κοσμολογίας.

Ἀναγέννησις καὶ νεώτερον καιρόν

• Νικόλαος Κοπέρνικος, De revolutionibus orbium coelestium (1543) – ἡλιοκεντρικὸν σύστημα καὶ νέα ἀστρονομικὴ Φυσική.
• Γαλιλαῖος Γαλιλαῖος, Sidereus Nuncius (1610) – τηλεσκοπικαὶ παρατηρήσεις, κίνησις οὐρανίων σωμάτων, καὶ φυσικὴ τῆς σελήνης.
• Γαλιλαῖος Γαλιλαῖος, Discorsi e dimostrazioni matematiche intorno a due nuove scienze – μηχανικὴ κινήσεως καὶ ἰσχυροῦ σώματος.
• Ἰσαὰκ Νεύτων, Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (1687) – νόμοι κινήσεως καὶ βαρύτητος, μαθηματικὴ Φυσικὴ τοῦ σύμπαντος.
• Χριστόφορος Χόυχενς (Christiaan Huygens), Traité de la lumière – κυματικὴ θεωρία τοῦ φωτός.
• Ἰωάννης Κέπλερος, Astronomia Nova καὶ Harmonices Mundi – νόμοι κινήσεως πλανητῶν καὶ ἁρμονία κοσμική.

Νεωτέρα Φυσική

• Ἀλβέρτος Αἰνστάϊν, Zur Elektrodynamik bewegter Körper (1905) – εἰσαγωγὴ τῆς εἰδικῆς σχετικότητος.
• Ἀλβέρτος Αἰνστάϊν, Die Grundlage der allgemeinen Relativitätstheorie (1916) – γενικὴ σχετικότης, βαρύτης ὡς γεωμετρία χωροχρόνου.
• Βέρνερ Χάιζενμπεργκ, Über quantentheoretische Umdeutung kinematischer und mechanischer Beziehungen (1925) – μήτρα κβαντικὴ μηχανική.
• Ἐρβῖνος Σρέντιγγερ, Quantisierung als Eigenwertproblem (1926) – κυματοειδὴς κβαντικὴ μηχανική.

Σύνδεσμοι Ἐξώτεροι

Οὐικικοινά

Ἴδε τὰς εἰκόνας καὶ τὰ ἄλλα καθόλου περὶ τῆς Φυσικῆς

Τοῦτο τὸ λῆμμα δεῖ ἐπεκταθῆναι. Βοηθεῖτε τῇ ἐργασίᾳ ταύτῃ διὰ τῆς ὑμετέρας συμβολῆς. Ἐπεκτεῖναι τὸ λῆμμα.