Wp/grc/Τὸ Εὐαγγέλιον κατὰ Ἰωάννην

Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.

Τοῦτο τὸ λῆμμα ἐγράφη ἐν τῇ Κοινῇ διαλέκτῳ.

Τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον τέταρτόν ἐστι τῶν βιβλίων τῆς Καινῆς Διαθήκης καὶ ἓν τῶν τεσσάρων κανονικῶν εὐαγγελίων. Παραδιδόμενον τῷ ἀποστόλῳ Ἰωάννῃ, παρέχει ἰδιάζουσαν διήγησιν τοῦ βίου, τῆς διακονίας, τοῦ θανάτου καὶ τῆς ἀναστάσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον διαφέρει ἀπὸ τὰ Συναπτικὰ—Τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον, Τὸ κατὰ Μᾶρκον εὐαγγέλιον καὶ Τὸ κατὰ Λουκᾶν εὐαγγέλιον—ἐμφανίζον τὴν θείαν φύσιν τοῦ Ἰησοῦ διὰ θεολογικωτέρας ἀφηγήσεως, πλήρους συμβόλων καὶ εἰκόνων.

Γεγραμμένον πιθανῶς μεταξὺ τοῦ 90 καὶ τοῦ 110 ἔτους μ.Χ., ἐν Ἐφέσῳ ἢ ἐν τῇ Συρίᾳ, νομίζεται ὅτι προήλθεν ἐκ χριστιανικῆς κοινότητος ἰδιαιτέρας θεολογικῆς μέριμνας καὶ παραδόσεως. Τὸ κείμενον ἐστὶν ἧττον βιογραφικὸν καὶ μᾶλλον πνευματικόν, ὑπογραμμίζον τὸν Ἰησοῦν ὡς τὸν ἔνσαρκον Λόγον τοῦ Θεοῦ.

Δομὴ καὶ περιεχόμενα

Τὸ Εὐαγγέλιον συνήθως διαιρεῖται εἰς 4 μέρη:

Ὁ πρόλογος (1:1–18): ποιητικῶς παρουσιάζει τὸν Ἰησοῦν ὡς τὸν ἀΐδιον Λόγον σαρκωθέντα.
Τὸ βιβλίον τῶν σημείων (1:19–12:50): ἐκτίθησι 7 θαύματα, οἷον ἡ μεταβολὴ τοῦ ὕδατος εἰς οἶνον καὶ ἡ ἀνάστασις τοῦ Λαζάρου, ἅτινα φανεροῦσιν τὴν θεότητα τοῦ Ἰησοῦ.
Τὸ βιβλίον τῆς δόξης (13:1–20:31): ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ ἐσχάτου δείπνου, στρέφεται εἰς τὸν σταυρὸν καὶ τὴν ἀνάστασιν ὡς πράξεις δοξασμοῦ.
Ἐπίλογος (Κεφάλαιον 21): ὑστερόγραφον, περιγράφον ὀπτασίας μετὰ τὴν ἀνάστασιν καὶ ἐπιτροπὰς τοῖς μαθηταῖς.

Ἰδιαίτερα χαρακτηριστικά

Τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον διακρίνεται διὰ τὴν ὑψηλὴν χριστολογίαν, παρουσιάζον τὸν Ἰησοῦν ὡς θεόν, προϋπάρχοντα καὶ ἕνα μετὰ τοῦ Πατρός. Ἀπουσιάζουσιν στοιχεῖα τῶν Συναπτικῶν, οἷον αἱ παραβολαί, οἱ ἐξορκισμοί, καὶ ἡ σύστασις τῆς εὐχαριστίας, ἀντικαθιστάμενα λόγοις μακροῖς καὶ συμβολικαῖς πράξεσιν. Ἐμφανὴς ἐστὶν ἡ χρῆσις ἀντιθέτων (φῶς–σκότος, πίστις–ἀπιστία, ζωή–θάνατος) καὶ ὁ μυστηριώδης «μαθητὴς ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς», ἴσως τύπος τοῦ τελείου πιστοῦ ἢ ἡ φωνὴ τοῦ συντάκτορος.

Συγγραφὴ καὶ σύνθεσις

Καίπερ ἀποδοῦσα ἡ ἀρχαία ἐκκλησιαστικὴ παράδοσις τὸ εὐαγγέλιον τῷ Ἰωάννῃ τῷ υἱῷ Ζεβεδαίου, οἱ νῦν μελετηταὶ νομίζουσιν ὅτι ἐγράφη ὑπὸ ἀνωνύμου συντάκτορος συνδεδεμένου μὲ Ἰωαννικὴν κοινότητα. Ἡ ἔμφασις ἐπὶ τῇ θεολογικῇ ἑνότητι ὑποδηλοῖ ὅτι τὸ κείμενον συνετέθη ὡς ἓν ἔργον, καίπερ φαινόμενα ὕστερα τινὰ μέρη—οἷον τὸ κεφάλαιον 21—προσθήκαι.

Ἡ τελικὴ μορφὴ αὐτοῦ πιθανῶς ἀνεφάνη μετὰ πολλὴν ἐργασίαν, περιλαβοῦσαν προφορικὰς παραδόσεις, θεολογικὴν ἐξήγησιν καὶ ἴσως προγενέστερα συγγράμματα. Ὁ σύνθετος χαρακτήρ του δεικνύει βάθος θεολογικοῦ σκοποῦ πρὸς κοινότητα ἀντιμετωπίζουσαν διωγμοὺς καὶ ἔριδας ἐντὸς αὐτῆς.

Ἱστορικὴ καὶ θεολογικὴ σημασία

Τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον μεγάλως συνεβάλετο εἰς τὴν διαμόρφωσιν τῆς πρώιμης χριστιανικῆς θεολογίας, μάλιστα περὶ τῆς φύσεως τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς σωτηρίας. Ἐπισημαίνει τὴν πίστιν εἰς τὸν Ἰησοῦν ὡς ὁδὸν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἀντιτιθεμένην πρὸς τὴν ἀποκαλυπτικὴν ἔμφασιν τῶν ἄλλων εὐαγγελίων. Ἡ παράστασις τοῦ Ἰησοῦ ὡς ἀληθῶς ἀνθρώπου καὶ θεοῦ ἐγένετο κεντρικὴ ἐν τοῖς χριστολογικοῖς λόγοις.

Καίπερ ἀμφισβητουμένης τῆς ἱστορικῆς ἀξιοπιστίας αὐτοῦ (διὰ τὰς ἀποκλίσεις ἀπὸ τὰ Συναπτικά), οἱ μελετηταὶ ἀναγνωρίζουσιν τὴν ἀξίαν αὐτοῦ ὡς πηγῆς πρὸς κατανόησιν τῶν δογμάτων καὶ τῆς ταυτότητος πρώιμης χριστιανικῆς κοινότητος. Φυλάσσει ἕνα τῶν πρώτων θεολογικῶν στοχασμῶν περὶ τοῦ ἔργου τοῦ Ἰησοῦ.

Παράδοσις καὶ κληρονομία

Τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον ἐγένετο ἐπιδραστικὸν ἐν τῇ λειτουργίᾳ, δογματικῇ θεολογίᾳ καὶ μυστικισμῷ. Ὁ πρόλογος (1:1–18) ἐγένετο θεμέλιον τῆς τριαδικῆς θεολογίας καὶ τῆς δοξολογίας τῆς σαρκώσεως. Ἡ γλῶσσα καὶ τὰ σύμβολα αὐτοῦ ἐμπνέουσιν θεολόγους, μυστικοὺς καὶ καλλιτέχνας μέχρι τοῦ νῦν.

Ὡς ἓν τῶν βαθυτέρων καὶ πνευματικωτέρων γραφῶν τῆς Χριστιανικῆς Γραφῆς, τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον μένει κέντρον σπουδῆς καὶ διαλόγου, προσφέρον τὸ κάλλος τοῦ λόγου καὶ τὸ βάθος τῆς θεολογίας.

Έξωτερικοι σύνδεσμοι

Οὐικικοινά

Ἴδε τὰς εἰκόνας καὶ τὰ ἄλλα καθόλου περὶ τοῦ εὐαγγελίου κατὰ Ιωάννην

Τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον ἑλληνιστί καὶ Ἀγγλιστί

	Τοῦτο τὸ λῆμμα βραχὺ ἐστίν· βοηθεῖτε τῇ ἐργασίᾳ ταύτῃ διὰ τῆς ὑμετέρας συμβολῆς, ἐπεκτείνοντες αὐτό. Ἐπεκτεῖναι τὸ λῆμμα.

Βιβλία
Παλαιὰ Διαθήκη		Γένεσις • Ἔξοδος • Λευιτικόν • Ἀριθμοί • Δευτερονόμιον • Ἰησοῦς τοῦ Ναυή • Κριταί • Ῥούθ • Βασιλειῶν Α΄ • Βασιλειῶν Β΄ • Βασιλειῶν Γ΄ • Βασιλειῶν Δ΄ • Παραλειπομένων Α΄ • Παραλειπομένων Β΄ • Ἔσδρας Α΄ • Ἔσδρας Β΄ • Νεεμίας • Τωβίτ • Ἰουδίθ • Ἐσθήρ • Μακκαβαίων Α΄ • Μακκαβαίων Β΄ • Μακκαβαίων Γ΄ • Ψαλμοί • Ἰώβ • Παροιμίαι Σολομῶντος • Ἐκκλησιαστής • ᾎσμα ᾀσμάτων • Σοφία Σολομῶντος • Σοφία Σειράχ • Ὡσηέ • Ἀμώς • Μιχαίας • Ἰωήλ • Ὀβδίου • Ἰωνᾶς • Ναούμ • Ἀμβακούμ • Σοφονίας • Ἀγγαῖος • Ζαχαρίας • Μαλαχίας • Ἠσαΐας • Ἱερεμίας • Βαρούχ • Θρῆνοι Ἱερεμίου • Ἐπιστολή Ἱερεμίου • Ἰεζεκιήλ • Σωσάννα • Δανιήλ • Μακκαβαίων Δ΄
Καινὴ Διαθήκη		Τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον • Τὸ κατὰ Μᾶρκον εὐαγγέλιον • Τὸ κατὰ Λουκᾶν εὐαγγέλιον • Τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον • Πράξεις τῶν Ἀποστόλων • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Ῥωμαίους • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Κορινθίους Α΄ • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Κορινθίους Β΄ • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Γαλάτας • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Ἐφεσίους • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Φιλιππησίους • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Κολοσσαεῖς • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Θεσσαλονικεῖς Α΄ • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Θεσσαλονικεῖς Β΄ • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Τιμόθεον Α΄ • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Τιμόθεον Β΄ • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Τίτον • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Φιλήμονα • Ἐπιστολὴ Παύλου πρὸς Ἑβραίους • Ἐπιστολὴ Ἰακώβου • Ἐπιστολὴ Πέτρου Α΄ • Ἐπιστολὴ Πέτρου Β΄ • Ἐπιστολὴ Ἰωάννου Α΄ • Ἐπιστολὴ Ἰωάννου Β΄ • Ἐπιστολὴ Ἰωάννου Γ΄ • Ἐπιστολὴ Ἰούδα • Ἀποκάλυψις Ἰωάννου