Jump to content

Wp/frs/Oostfräisland

From Wikimedia Incubator
< Wp | frs
Wp > frs > Oostfräisland
oostfräisk flâağ
oostfräisk koert

Oostfräisland (Sóóterfräisk: Aast-Fräislound, Hooğdüütsk: Ostfriesland, Leeğdüütsk: Ostfreesland) is 'n regjoon in 't Bundsland Leeğsaksen in 't buuterst noordwest fan Düütskland. Dat bestaajt uut däi Landkraisen Auerk, Läär un Witmund as ook uut däi Stad Emden. Up siin gebiit woonent 467.289 minsken (stand 2019) up 3144,26 kwadróótkiilomeeter. Oostfräisland is 'n däil fan däi grooterder landstreek Oost-Fräisland.

Geogróófii

[edit | edit source]

Oostfräisland liğt an d' küest fan d' Noordsäj un slut't buuten däi fastwal ook däi oostfräisk ailâan Börkem, Jüüst, Nördernäj, Baltrem, Langerooğ un Spiikerooğ mit in. Däi grôotst äj fan Oostfräisland is däi Äiems, 'n anner grôot äj is däi Läidóó.

Däi hôoğst stee fan Oostfräisland is 'n düüen up Nördernäj, däi 24,4 meeter booven n.n. liğt. Up d' fastwal is däi hôoğst stee 'n düüen in 't natürskutsgebiit Holsand in d' gemäien Uplengen, däi r.w. 18,5 meeter booven n.n. liğt. Däi däiepst stee liğt in d' gemäien Krumhörn, wor 'n däil fan dat Fräibsemer Meer 2,5 meeter unner n.n. liğt.

Grôotst steeden

[edit | edit source]

Däi grôotst oostfräisk steeden bünt (stand 2019):

Nr. Nóóm Landkrais
Inwooner
1EmdenEmden49.913
2AuerkLandkrais Auerk40.572
3LäärLandkrais Läär34.301
4NördenLandkrais Auerk24.873
5WitmundLandkrais Witmund20.313
6WäinerLandkrais Läär15.946
7WiismaurLandkrais Auerk13.236
8ÄisensLandkrais Witmund7.271

Tóól

[edit | edit source]

Däi fandóóğsk folkstóól fan Oostfräisland is dat Oostfräisk, wat ook Oostfräisk Plat of Oostfräisk Tóól nöymt word't. Dit Oostfräisk is näit däi oorsprungelk oosterlaauwersfräisk tóól, man 'n friiso-saksk tóól, däi net as dat Gröyngersk fanof 1500, up fräisk substróót undstóón is. In d' fooneetik, woordskat un gramóótik daajt dat fandóóğsk Oostfräisk noch 'n büelt fräisk äigenskuppen erhollen.

Architektüer

[edit | edit source]
Wóóterbörğ Doornem

In Oostfräisland bünt fööl oel baauwarken erhollen bleeven. Däi grôot Nörden, Auerk un Läär hebbent hóóst kiin skóó döör d' Twäied Weerldoorlauğ noomen. Oostfräisland is recht bekent föör siin slössen un börgen. Dät oelst börğ is däi Haarderwiikenbörğ in Läär, däi teegen 1470 baaut wur.

D'r bünt 'n büelt oel karken, man fan däi oel kloosters is fanweegen däi ref'rmóósjoon niks ooverbleeven. Tüsken 2005 un 2009 het däi gemäien Iil dat oel [[Klooster Iil] nóó 'n móótstaf fan 1:1 as 'n tsoord metalgerüst näjs upbauen lóóten.

[edit | edit source]