Wp/frs/Fräisk tóólen

Däi fräisk tóólen, almäin bloot Fräisk nöymt, bünt 'n gruep fan drei tóólen. Säi höörent tau däi noordseigermóónsk tâak fan däi westgermóónsk tóólen. Fräisk was oorsprungelk an d' Noordseiküest tüsken d' Riin- un Elvmuu un lóóter ook noordelk fan d' Aidermuu bit an d' Wiidóó ferbred't. Fandóóeğ word't 't noch fan ruuğweğ 400.000 minsken proot't.

Fräisk tóólen

Man ferkeelt fandóóeğ drei fräisk hoovdtóólen, däi sülst midunner weer in dióólekten unnerdäilt bünt:

• Westfräisk (Frysk)
  • Noordhauk-Fräisk (Noordhoeks)
  • Klaajfräisk (Klaaifrysk)
  • Waldfräisk (Wâldfrysk)
  • Süüdwesthauk-Fräisk (Súdwesthoeks)
  • Hilper Fräisk (Hylpers)
  • T'rskillenkfräisk (Skylgersk)
  • Münksooger Fräisk (Eilauners)
• Sóóterfräisk (Seeltersk)
• Noordfräisk (Nordfriisk)
  • Fastwal-Noordfräisk
    • Wiidinghaarder Fräisk (Freesk)
    • Böökinghaarder Fräisk (Mooring/Frasch)
    • Karhaarder Fräisk (Fräisk)
    • Gaushaarder Fräisk (Freesch/Fräisch)
    • Halliğfräisk (Halifreesk)
  • Ailand-Noordfräisk
    • Sülter Fräisk (Sölring)
    • Föörder Fräisk (Fering)
    • Amremer Fräisk (Öömrang)
    • Hilğlanner Fräisk (Halunder)

Fräisk nöymt tóólen

D'r eksistäärent ferskeelend tóólen, däi fan Fräisen of fan bewooners fan waleer fräisk besiidelt gewesten in stee fan Fräisk annoomen wurdent, man linguistisk näit tau däi fräisk tóólen tellen daunt. Trotsdeem förent fööl fan disser folkstóólen in enner 'n föörm däi nóóm "fräisk" as sülst- of frömdbetäiken of t'minst as däil d'r fan. Soo word't fandóóeğ mit "Oostfräisk" in d' reegel dat Oostfräisk Plat, 'n friiso-saksk tóól, betäikent, däi in Oostfräisland däi oorsprungelk fräisk tóól as folkstóól erset't het. Begünstiğt wur dit d'r döör, dat däi Sóóterfräisen sük lâang näit meer tau däi Fräisen tellent un höör äigen tóól näit as fräisk, man as sóótersk ("seeltersk") betäiken deedent. Dat sülverğ undwikkeln as dat fandóóğsk Oostfräisk het ook dat Gröyngersk, wat in d' fandóóğsk Prowins Gröyngen proot't word't, mitmóókt.