Wb/jv/Paugeran nulis Aksara Jawa/Sandhangan
Minangka sawijining abugida utawa alphasyllabary kabèh aksara Hanacaraka iku sacara otomatis wis ngandhut swara [a]. Contoné ing aksara Hanacaraka ora ana simbul sing nglambangaké uni /k/ anané
. Nanging swara a iki bisa diganti lan diowahi mawa tandha diakritis. Tandha-tandha diakritis iki ing basa Jawa diarani sandhangan. Ing aksara Hanacaraka ana telung jenis sandhangan: sandhangan swara, panyigeging wanda lan wyanjana.
Contents |
Sandhangan swara[edit]
Sandhangan swara iku ngowahi swara saka foném /a/ inadhuwuring sawijining aksara.
- Taling ngowahi swara dadi /e/. Taling iki ditulis ing sisih kiwa sawijining aksara.
- Taling tarung ngowahi swara dadi /o/. Taling tarung iki ditulis ing sisih kiwa lan tengen sawijining aksara.
Sandhangan panyigeging wanda[edit]
Sandhangan panyigeging wanda iku sandhangan sing nambahi sawijining aksara swara /h/, /r/, /ŋ/ utawa matèni aksara.
| layar - kanggo uni /r/ | |
| wignyan - kanggo uni /h/ | |
| cecak - kanggo uni ng /ŋ/ | |
| patèn utawa pangkon - kanggo 'matèni' aksara ngilangi swarané |
Sandhangan wyanjana[edit]
Sandhangan wyanjana ditrapaké kanggo nggabungaké uni sawetara aksara.
| cakra - kanggo uni /r/ | |
| cakra keret - kanggo uni /re/, minangka gantiné gabungan cakra lan pepet | |
| péngkal - kanggo uni /y/ |
Contoné, ka karo cakra dadi ngasilaké wanda kra.
Kombinasi[edit]
Sawetara sandhangan saka kategori sing séjé-séjé bisa digabungaké ping siji kanggo ngasilaké wanda sing luwih njlimet. Contoné, ka, wulu, cakra lan cecak bisa digabung kanggo ngasilaké wanda /kriŋ/ ("kring").