Wt/mnc/gehun gereke

manju hergen be latinocilame forgošobuhangge

ᡤᡝᡥᡠᠨ ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ gehun gereke

• ere tohon be anaci manjurame araha ᡤᡝᡥᡠᠨ ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ (gehun gereke) gebungge justan be hūlaci ombi.

ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ ᠪᡝ ᠯᠠᡨᡳᠨᠣᠴᡳᠠᠮᡝ ᡶᠣᡵᡤᠣᡧᠣᠪᡠᡥᠠᠩᡤᡝ
ᡝᡵᡝ ᡨᠣᡥᠣᠨ ᠪᡝ ᡤᡳᡩᠠᠴᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠᡵᠠᠮᡝ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᡤᡝᡥᡠᠨ ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ ᠰᡝᡵᡝ ᠮᡝᠶᡝᠨ ᠪᡝ ᡥᡡᠯᠠᠴᡳ ᠣᠮᠪᡳ᠉
ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ
ᡤᡝᡥᡠᠨ ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ
Möllendorff ᡩᡠᡵᡠᠨ᠄ gehun gereke
ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡩᡠᡵᡠᠨ᠄ gehun gereke
ᡳᠴᡝ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠨᡳᡴᠠᠨ ᡩᡠᡵᡠᠨ᠄ gehun gereke
ᡤᡡᠨᡳᠨ
ᡤᡝᡥᡠᠨ ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ
᠑᠄
ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ ᡠᠵᡠᡳ ᠮᡝᠶᡝᠨ᠄

ᡠᠮᡝᠰᡳ ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ ᠪᡝ᠈ ᡤᡝᡥᡠᠨ ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉

ᡶᠠᡴᠰᠠᠯᠠᠪᡠᠨ
ᡤᡝᡥᡠᠨ ᡤᡝᡵᡝ᠊ + ᠊ᡴᡝ
ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ

• ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ  ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝᡳ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠰᡝ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠉ "ᡤᡝᡥᡠᠨ ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ"᠈ "天大亮"᠈ ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ[M]᠉ ᠪᡝᡤᡳᠩ᠄ ᡧᡠ ᡨᡠᠩᡤᡠ ᠠᠰᠠᡵᡳ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᡥᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ᠄ ᠑᠗᠗᠒᠄ ᠓ (ᡥᠠᠰᡥᡡ)᠉

hergen

manju hergen: ᡤᡝᡥᡠᠨ ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ

Möllendorff durun: gehun gereke

abkai durun: gehun gereke

ice manju nikan durun: gehun gereke

gūnin

1. han -i araha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin, abkai šošohon, abkai hacin uju(i meyen):

   han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin, abkai šošohon, abkai hacin uju(i meyen):

   《御製增訂清文鑑》卷一·天部二·天文類·第一（則）

   umesi gereke be, gehun gereke sembi.

   very dawn-PERF.ADN ACC bright dawn-PERF.ADN say-IMPF.CONCL

   非常 天亮-PERF.ADN ACC 明亮的 天亮-PERF.ADN 称为-IMPF.CONCL

faksalabun

gehun gere- + -ke

ilhi

• manju gisun -i buleku bithe (1708): 11

←duleke gibsun: gereke (10) -- gehun gereke (11) -- jidere gibsun: gerhen mukiyeme (12)→

• manju monggo gisun -i buleku bithe (1717):
• manju monggo gisun -i buleku bithe (1743): 11

←duleke gibsun: gereke (10) -- gehun gereke (11) -- jidere gibsun: gerhen mukiyeme (12)→

• nonggime toktobuha gisun -i buleku bithe (1771): 12

←duleke gibsun: gereke (11) -- gehun gereke (12) -- jidere gibsun: gerhen mukiyeme (13)→

• manju monggo nikan hergen ilan hacin -i mudan acaha buleku bithe (1780): 11

←duleke gibsun: gereke (10) -- gehun gereke (11) -- jidere gibsun: gerhen mukiyeme (12)→

• duin hacin -i hergen kamciha buleku bithe: 12

←duleke gibsun: gereke (11) -- gehun gereke (12) -- jidere gibsun: gerhen mukiyeme (13)→

• duin hacin -i hergen kamciha manju gisun -i buleku bithe:
• sunja hacin -i hergen kamciha manju gisun -i buleku bithe: 12

←duleke gibsun: gereke (11) -- gehun gereke (12) -- jidere gibsun: gerhen mukiyeme (13)→

aisilara bithe cagan

• daicing gurun -i šengdzu gosin hūwangdi hesei banjibuha. "ᡤᡝᡥᡠᠨ
  ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ", han -i araha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin[M/OL]. beging: horonggo yangsangga deyen. 1708: 2 (ici).

清聖祖敕撰. "ᡤᡝᡥᡠᠨ
ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ", 御製清文鑑.巻一[M/OL]. 北京: 武英殿. 1708: 2 (右).

中国国家图书馆·中国国家数字图书馆-中华古籍资源库-民族文字古籍特藏库-御制清文鉴 二十卷总纲四卷后序一卷 [2025-09-06].

• daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hūwangdi hesei banjibuha, fuheng se hese be dahame banjibuha. "ᡤᡝᡥᡠᠨ
  ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ", "天大亮", han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin[M]. beging. 1771: 3 (hashū)
  

清高宗敕撰, 傅恒等修纂. "ᡤᡝᡥᡠᠨ
ᡤᡝᡵᡝᡴᡝ", "天大亮", 御製增訂清文鑑.卷一[M]. 北京: 文淵閣四庫全書本. 1771: 3 (左).

---