Wp/yua/Guatemala
| |||||

Guatemala leti' jump'éel nación yaan ti' Centroamérica. Guatemala jach k’ajóolta’an tumen u ya’ab ba’alche’ob geográficos: yaan k’áaxo’ob, wiitso’ob, lu’umilo’ob yaan ja’ yéetel laguna’ob. U historia jach k’áat chi’ le civilización maya, juntúul cultura jach nojoch ti’ úuchben América, ku beetik kaajilo’ob, escritura yéetel tuukulo’ob ti’ astronomía yéetel arquitectura.
Tu k’iino’ob coloniaal, Guatemala ku yantal tu yóok’ol España tak óox p’éel k’iin u ja’abilo’ob yéetel ts’o’ok u k’uchul ti’ independencia tu 1821. Ti’ u historia moderno, ts’o’ok u yantal jejeláas gobierno’ob yéetel ba’ate’el ichil jump’éel lu’um, tak ts’o’ok u jats’utsilil acuerdos de paz tu 1996.
Bejla’e’, Guatemala leti’ jump’éel lu’um multicultural, tu’ux ku kuxtal máasewáalo’ob maya, mestizos yéetel uláak’ kaajilo’ob. U economía ku meyaj tu yo’olal kool, comercio yéetel remesas, yéetel u cultura ku ye’esik tu janal, u k’ajlayilo’ob yéetel u kúuchilo’ob uchben je’ex Tikal yéetel Antigua Guatemala.
Almejen
[edit | edit source]| U k'áas almejenil Watemala | |||
| Departamento | Kaajnáalilo'ob | Nojochil | Capital |
| 1. Alta Verapaz | |||
| 2. Baja Verapaz | |||
| 3. Chimaltenango | |||
| 4. Chiquimula | |||
| 5. Peten | |||
| 6. El Progreso | |||
| 7. Quiché | |||
| 8. Escuintla | |||
| 9. Watemáala | |||
| 10. Huehuetenango | |||
| 11. Izabal | |||
| 12. Jalapa | |||
| 13. Jutiapa | |||
| 14. Quetzaltenango | |||
| 15. Retalhuleu | |||
| 16. Sacatepéquez | |||
| 17. San Marcos | |||
| 18. Santa Rosa | |||
| 19. Sololá | |||
| 20. Suchitepéquez | |||
| 21. Totonicapán | |||
| 22. Zacapa | |||
Tu'ux ch'a'abij
[edit | edit source]