Wp/vmf/Waldâburch

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | vmfWp > vmf > Waldâburch
Jump to navigation Jump to search


Der ardigl is in Hâunlâuisch gschriiwn.


Blig uf dâ Ôrdsghärn fon Waldâburch
Blig uf dâ Ôrdsghärn fon Waldâburch fom bärchfriid aus
Waldâburch um 1930 rum
Waldâburch am 16. Abril 1945
Hiiwajsdaaflâ aa midâm wabâ
S'Rôôdhaus
D'Ghirch
Dr Lachnârsdurm

Waldâburch is â lufdghuurôrd im Grajs Hoâlooe in Baadâ-Wirdâbärch un lajd närdlich fon Hall.

Ärdghunde[edit]

Dsamâsedsung fon dr schdad[edit]

Dsu Waldâburch ghäärd dr oord mim glajcheâ nôômâ sälwâr un dan noch diâ ôrdsdaal Owâr-schdôôbach (173 âjwoonâr am 31. Märds 2006) und Saalach (222 âjwoonâr).

Gschichde[edit]

Waldâburch wärd dsum ärschdâ môôl anâ 1253 in'râr uurghundâ âugschbrôchâ. Scho 1330 haasd dr oord schdad. Ba dr Hâuâlâuischâ Landâs-daalung anâ 1553 is Waldâburch dan d'residends fon dâ graafâ fon Hoâlooe-Waldâburch, wôrâ, diâ schbäddâr färschdâ wôrâ san. Im Drajsichjeerichâr Griâch had d'âjwoonârdsôôl dsiimlich durch d'Bhäschd un s'hiin un häär im griâch gliidâ. Anâ 1806 is d'schdad midâm Fârdrôôch iwâr dâ Râjbund („Rheinbundakte”) an's Gheenichrajch Wirdâbärch gfalâ, sajd 1952 ghäärd's dsum Land Baadâ-Wirdâbärch.

Im Abril 1945 had d'ardilârii fom Amerighaanâr Waldâburch faschd gands dsamâgschosâ. Dânôôch had mr se aweng modärnisiird awâr eenlich wiâ friâr widr ufbaud[1].

Am 1. Januaar 1971 had mr Owâr-schdôôbach âjgmâjndâd.

Relichjoonâ[edit]

In Waldâburch gajds â efanggeelische un â ghadolische Kirchâgmôônd un aa ône fon dâ Naj-aboschdl. Diâ ghadolische Kirchâgmôônd is dsamâ mid dâ Ghirchâgmôôndâ fon Bfädlbach un Brädsfääld ôô Seelsorche-âjhajd.

Endwiglung fon dr âjwoonârdsôôl[edit]

  • 1648: 640
  • 2000: 3079
  • 2005: 3083

Bolidig[edit]

Wabâ un flage[edit]

Diâ blasuniirung fom Waldâburchâr wabâ gäd sâu: In âm daaldâ schild owâ in gold uf greânâm bâudâ draj greâne danâ, undâ in silwâr â laafndâr, rôâd beweerdâr, schwardsâr leewâ (leobhard), däär häärdsuâs gugd un dâ schwaaf undârgschlôôchâ had. D'schdad-flagâ is Rôâd-Wâjs.

Des wabâ fon Waldâburch find mr sajdâm 16. jôôrhundârd in dâ siichl, es nimd im owârâ daal dâ schdadnôômâ uf un dsajchd in dr undârâ s'Hâulâuâr wabâ-diir, dâ leobhârdâ. D'schdadfarwâ sin d'Hâuâlâuische hausfarwâ sind die hohenlohischen Hausfarben.[2]

Schdäde-bhardnârschafd[edit]

Waldâburch had â bhardnârschdad, neemlich Sierck-les-Bains in Loodringâ/Franggrajch.

Wirdschafd un infraaschdrugduur[edit]

Fârgheer[edit]

Waldâburch lajd an dr 6er-Audobôô und der Bundâsschdrôôs 19.

Waldâburch lajd im gebiid fom HNV, an dr Hoâlooe-bôô HaalbrunGraalsâ. Am Bôôhoof Waldenburg (Württ) held al dswaa schdund dr Regjonaal-ägsbräs Haalbrun–Graalsâ, dâdswischâ d'Regjonaal-bôô ÄäringâHall-Hesldâ.

Ôôsäsiche undârneemâ[edit]

Dr gwärwe-bharg Hooâloe is â dswägfârband fon dâ ghomuunâ Waldâburch, Ghubfârdsäl un Ghindslsâ und nimd â flächâ fon 230 ha âj, wofâu 135 ha ärschlossâ sin. Er lajd glaj undârhalb fon dâ Waldâburchâr Bärch näwâm Waldâburchâr bôôhoof, dr 6er-Audobôô und dr Bundâsschdrôôs 19.

Im gwärwe-gebiid hen undâr andârm diâ dâ sids odâr â fabrigh:

Ghulduur un säâswirdichghajdâ[edit]

Museeâ[edit]

  • Im Waldâburchâr Rôôdhaus is â museeum mit uurwäldfund.
  • Sajd 1971 is im Schlos â museeum, des siichl sajdâm friâ Midl-aldâr dsajchd.[3]

Bauwärg[edit]

Sendâr[edit]

In Waldâburch schdäd dr 150 m hôôe Sendedurm Waldâburch-Friidrichsbärch, des is â grundneds-sendâr fir raadjoo un färnsääâ, den dr Siidwäschd-rundfungg benudsd. Bis 2009 had aa dr Färnsäädurm Waldâburch gsendâd, nachdeem mr den schdilgleechd had, isâr dsum wasârdurm dsrigbaud wôrâ..

Ôôndslnôôchwajs[edit]

  1. Gschichde fon dr Schdad Waldâburch
  2. Heinz Bardua: Die Kreis- und Gemeindewappen im Regierungsbezirk Stuttgart. Theiss, Stuttgart 1987, ISBN 3-8062-0801-8 (Kreis- und Gemeindewappen in Baden-Württemberg, 1), S. 136.
  3. Wäbsajdâ fom Siichlmuseeum in Waldâburch

Wajdârfiirânde Lidâraduur[edit]

  • Karlheinz Englert: Waldenburg. Bild einer Stadt in Hohenlohe. Waldenburg 2000.

Wäblinggs[edit]