Jump to content

Wp/qug/Imachik

From Wikimedia Incubator
< Wp | qug
Wp > qug > Imachik

Imachikkunaka Kichwa shimipi shuk yuyaypa samimi [1] kan.

  • Shinakuna: mikuna, upiyana, uyana, purina, killkana, killkakatina.

Kichwa shimipi imachik huniyachik (conjugación) : [2]

Imachik huniyachik

[edit | edit source]

Rikuchik pacha (modo indicativo)

[edit | edit source]

Kunan pacha

[edit | edit source]
Huniyachik[3]Shimikukuna
Ñuka tushuni-ni
Kan tushunki / Kikin tushupanki-nki, pa-nki
Pay tushun-n
Ñukanchik tushunchik-nchik
Kankuna tushunkichik / Kikinkuna tushupankichik-nki-chik / -pa-nki-chik
Paykuna tushunkuna / tushun-n-kuna / -n

Sarun pacha

[edit | edit source]
Huniyachik[3]Shimikukuna
Ñuka tushushkani-shka-ni
Kan tushushkanki / Kikin tushupashkanki-shka-nki / pa--shka-nki
Pay tushushka-shka
Ñukanchik tushushkanchik-shka-nchik
Kankuna tushushkankichik / Kikinkuna tushushkapankichik-shka-nki-chik / -pa--shkanki-chik
Paykuna tushushkankuna / tushushkan-shkankuna / -shkan

Yallishka pacha

[edit | edit source]
Huniyachik[3]Shimikukuna
Ñuka tushurkani-rka-ni
Kan tushurkanki / Kikin tushuparkanki-rka-nki / pa--rka-nki
Pay tushurka-rka
Ñukanchik tushurkanchik-rka-nchik
Kankuna tushurkankichik / Kikinkuna tushurkapankichik-rka-nki-chik / -pa--rkanki-chik
Paykuna tushurkankuna / tushurkan-rka-nkuna / -rkan

Shamuk pacha (shinalla: Shamuna pacha, unay kipa pacha)

[edit | edit source]
Huniyachik[3] [4]Shimikukuna
Ñuka tushusha-sha
Kan tushunki / Kikin tushupanki-nki / -pa-nki
Pay tushunka-nka
Ñukanchik tushushun-shun
Kankuna tushunkichik / Kikinkuna tushupankichik-nki-chik /-pa-nki-chik
Paykuna tushunkakuna / tushunka-nka-kuna / -nka

Rurayachik pacha (modo condicional)

[edit | edit source]
Huniyachik[3]Shimikukuna
Ñuka tushuyman-y-man
Kan tushunkiman / Kikin tushupankiman-nki-man / -pa-nki-man
Pay tushuyman / tushunman-y-man / -n-man
Ñukanchik tushunchikman-chik-man
Kankuna tushunkichikman / Kikinkuna tushupankichikman-nki-chik-man /-pa-nki-chik-man
Paykuna tushuykunaman-y-kuna-man

Munayachik (modo subjuntivo)

[edit | edit source]
Huniyachik[3]Shimikukuna
Ñuka tushuchun-chun
Kan tushuchun-chun
Pay tushuchun-chun
Ñukanchik tushuchun-chun
Kankuna tushuchun-chun
Paykuna tushuchun-chun

Kachachik pacha (modo imperativo)

[edit | edit source]
Huniyachik[3]Shimikukuna
Kan tushuy / Kikin tushupay-y / -pa-y
Kankuna tushuychik / Kikinkuna tushupaychik-y-chik / -pa-y-chik

Kaypipash rikupay

[edit | edit source]

Maymanta surkushka

[edit | edit source]
  1. www.proyectokawsay.org (PDF)
  2. Kichwata yachaymanta, p. 59
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Kichwata yachaymanta, p. 59-61
  4. Luis Enrique "Katsa" Cachiguango, www.otavalosonline.com (PDF)