Wp/nyn/Ankole
Appearance
Ankole orurimi(Runyankore:Nkore), Bukaba buri obutwaare bwa eihanga rya abantu omuri Uganda kandi bukamara obwire kuruga emyaka ya 1500 kuhitsya omuri 1967. Obu obugabe Bukaba nibushangwa omu mashuuma ga burengyerwa-izooba bwa Uganda, burugwa-izooba bw'enyaanja ya Edward. Nemanywa nk'abariisa ba Eente eza Ankole hamwe n'okuhiinga.
Obukama bwa Ankole nibushangwa omu kicweka ky'amashuuma g'oburengyerwa-izooba bwa Uganda aha nsharo za Rwanda na Kongo. Ankole n'omwanya gw'eitaka ry'oburiisa eririkukirayo oburungi omuri Afirika
Orukarara rwa abagabe ba Ankole
[edit | edit source]
Amaziina hamwe n'ebiro bikeihwa omu John Stewart's African States and Rulers eya (1989).[1]
- Ruhinda (c. 1430 - 1446)
- Nkuba (c. 1446 - 1475)
- Nyaika (c. 1475 - 1503)
- Nyabugaro Ntare I (c. 1503 - 1531)
- Rushango (c. 1531 - 1559)
- Ntare II Kagwejegyerera (c. 1559 - 1587)
- Ntare III Rugamaba (c. 1587 - 1615)
- Kasasira (c. 1615 - 1643)
- Kitera (c. 1643 - 1671) (akategyeka na Kumongye)
- Kumongye (c. 1643 - 1671) (akeebembera na Kitera)
- Mirindi (c. 1671 - 1699)
- Ntare IV Kitabanyoro (c. 1699 - 1727)
- Macwa (c. 1727 - 1755)
- Bakaba bari abebembezi bana(4) mukono gumwe (c. 1755 - 1783)
- Rwabirere
- Karara I
- Karaiga
- Kahaya I
- Abategyekyi 3 (c. 1783 - 1811)
- Nyakashaija
- Bwarenga
- Rwebishengye
- Kayunga (c. 1811 - 1839) (akategyeka na Gasiyonga I)
- Gasiyonga I (c. 1811 - 1839) (akategyeka na Kayunga)
- Mutambuka (c. 1839 - 1867)
- Ntare V (c. 1867 - 1895)
- Obugabe bukateekwa ahansi ya Uganda Protectorate omuri 1896.[1]
- Kahaya II (1895 – 1944)
- Gasiyonga II (1944 – 8 September 1967)
- Obugabe bwihwaho 1967.[1]
- Ntare VI/John Barigye, 1993–2011
- Charles Rwebishengye, 2011– nahati
Amashaza ga Nkole
[edit | edit source]Nkore ekeyebaganisemu amashaza ikumi. Hati agahindukire za disturikiti nka